Τι σημαίνει για την Ελλάδα η διεύρυνση της ρήτρας διαφυγής από την Κομισιόν – Γιατί δεν αφορά νέα μέτρα στήριξης

Νέα δημοσιονομική ευελιξία για επενδύσεις γύρω από τον τομέα της ενέργειας δίνει η επέκταση του πλαισίου για τη ρήτρα διαφυγής, η οποία σήμερα αφορά κυρίως τις αμυντικές δαπάνες. Η απόφαση της Κομισιόν, στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου έρχεται την ώρα που η κρίση στη Μέση Ανατολή έχει πυροδοτήσει ένα ισχυρό κύμα πληθωριστικών πιέσεων στη σκιά της ενεργειακής κρίσης, μια εξέλιξη που αφορά ιδιαίτερα και την ελληνική οικονομία.

Αυτή η ευελιξία αφορά το 0,3% του ΑΕΠ στα κράτη –μέλη για δαπάνες πράσινης μετάβασης την περίοδο 2026-2028, οι οποίες θα εντάσσονται στην εθνική ρήτρα διαφυγής για αμυντικές δαπάνες ύψους 1,5% του ΑΕΠ. Μάλιστα, θα ανέρχεται συνολικά στο 0,6% του ΑΕΠ την τριετία 2026-2028 για μέτρα που ενισχύουν την ενεργειακή ανθεκτικότητα της Ευρώπης.

«Για τις χώρες-μέλη που έχουν ήδη κάνει πλήρη χρήση της ευελιξίας με βάση την εθνική ρήτρα διαφυγής για να αυξήσουν τις αμυντικές δαπάνες, θα τους επιτρεπόταν να κινηθούν πέρα από το 1,5% του ΑΕΠ μετά από μία πρόσθετη αξιολόγηση βιωσιμότητας», διευκρίνισε ο Επίτροπος Οικονομίας Βάλντις Ντομπρόβσκις.

Δεν αφορά μέτρα στήριξης

Πηγές του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών διευκρινίζουν πως αυτή η ευελιξία δεν οδηγεί σε νέα μέτρα στήριξης, αλλά ότι η Ελλάδα αποκτά μεγαλύτερη ευελιξία για να επιταχύνει στρατηγικές επενδύσεις σε κρίσιμους τομείς, όπως η ενέργεια και οι σχετικές υποδομές, αξιοποιώντας στο μέγιστο δυνατό βαθμό τα περιθώρια που παρέχουν οι ευρωπαϊκοί δημοσιονομικοί κανόνες.

Η σημασία της πρότασης για την Ελλάδα είναι ακόμη μεγαλύτερη αν ληφθεί υπόψη ότι το υφιστάμενο πλαίσιο προβλέπει δημοσιονομική ευελιξία έως 1,5% του ΑΕΠ για αμυντικές δαπάνες. Επειδή, όμως, η χώρα μας βρισκόταν ήδη διαχρονικά σε υψηλά επίπεδα αμυντικών δαπανών, δεν μπορούσε να αξιοποιήσει στον ίδιο βαθμό με άλλα κράτη- μέλη το σύνολο αυτού του περιθωρίου. Η διεύρυνση της ρήτρας στην ενεργειακή ασφάλεια επιτρέπει πλέον την καλύτερη αξιοποίηση της διαθέσιμης ευελιξίας για επενδύσεις στρατηγικής σημασίας.

Πρόκειται ουσιαστικά για έναν πρόσθετο βαθμό ελευθερίας στη χρηματοδότηση επενδύσεων που ενισχύουν την ανθεκτικότητα, την ανταγωνιστικότητα και την ασφάλεια της ελληνικής οικονομίας.

Αρμόδιες πηγές σημειώνουν πως το τελικό όφελος για τη χώρα μας θα αποσαφηνιστεί όταν η Κομισιόν ερμηνεύσει πλήρως τη νέα ευελιξία που προσφέρει η επέκταση της ρήτρας διαφυγής και στην ενέργεια, καθώς θα πρέπει να διευκρινιστεί αν αφορά μόνο νέα ενεργειακά projects (πχ δίκτυα μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας ή αποθήκευση ενέργειας) ή και προγράμματα ενεργειακής αναβάθμισης (πχ αλλάζω θερμοσίφωνα).

«Δημιουργεί δημοσιονομικό χώρο για στρατηγικές επενδύσεις»

Στην απόφαση της Κομισιόν αναφέρθηκε και ο Υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και Πρόεδρος του Eurogroup Κυριάκος Πιερρακάκης, μιλώντας σε συνέδριο με τίτλο «Δημοσιονομική Βιωσιμότητα και Βιομηχανική Πολιτική», στο περιθώριο του ΟΟΣΑ.

Όπως σημείωσε «σήμερα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ανακοίνωσε την παροχή πρόσθετης δημοσιονομικής ευελιξίας, επεκτείνοντας την εφαρμογή της Εθνικής Ρήτρας Διαφυγής σε επενδύσεις που αφορούν την ενέργεια, την ασφάλεια και άλλους συναφείς τομείς. Η απόφαση αυτή συμβαδίζει με πρόσφατη μελέτη του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου, η οποία παρουσιάστηκε στους Ευρωπαίους Υπουργούς και σύμφωνα με την οποία ο αντίκτυπος της κρίσης στη Μέση Ανατολή για την Ευρώπη είναι κατά 12% μικρότερος χάρη στις επενδύσεις που πραγματοποιήθηκαν τα προηγούμενα χρόνια σε ενεργειακές υποδομές και συστήματα ενεργειακής ασφάλειας».

Ο κ. Πιερρακάκης ανέφερε πως «υπάρχει, λοιπόν, ένα σημαντικό δίδαγμα: οι παρεμβάσεις που υλοποιούμε σε βραχυπρόθεσμο ορίζοντα πρέπει να είναι συμβατές με τους μακροπρόθεσμους στόχους μας. Και ασφαλώς χρειάζεται να κατευθύνουμε τους πόρους μας με χειρουργική ακρίβεια. Αυτό ακριβώς πράξαμε στον τομέα της άμυνας», για να συμπληρώσει πως «η αρχική Εθνική Ρήτρα Διαφυγής αφορούσε την άμυνα. Ωστόσο, μπορούμε ασφαλώς να προχωρήσουμε περαιτέρω, αξιοποιώντας τις θετικές δευτερογενείς επιδράσεις που θα προκύψουν από αυτή την προσέγγιση. Η Ευρώπη χρειάζεται περισσότερες κοινές προμήθειες».

Διαβάστε επίσης:

Φοροαπαλλαγές σε εταιρείες που θα χτίζουν σπίτια αποκλειστικά για ενοίκιο – Τι είναι το νέο πρόγραμμα «Build to Rent»

Πώς θα ρυθμίζονται τα παλιά χρέη σε 72 δόσεις – Τα κέρδη για 1,5 εκατ. φυσικά πρόσωπα και επιχειρήσεις

Αυξάνονται τα εισοδηματικά κριτήρια για την επιστροφή ενοικίου – Ποιοι θα λάβουν το Νοέμβριο έως 1.600 ευρώ