Τι ρίχνει νερό στο μύλο της ακρίβειας – Η εικόνα πίσω από τις τιμές των τροφίμων

Με την ακρίβεια να εξακολουθεί να απασχολεί νοικοκυριά, επιχειρήσεις και κυβέρνηση και το πλαφόν στο περιθώριο κέρδους να παραμένει «αγκάθι» στις σχέσεις αγοράς και υπουργείου Ανάπτυξης, μελέτη του ΙΟΒΕ που παρουσιάστηκε στη γενική συνέλευση του ΣΕΒΤ επιχειρεί να απαντήσει στο ερώτημα από πού προέρχονται οι μεγαλύτερες πληθωριστικές πιέσεις στα τρόφιμα.

Σύμφωνα με τα στοιχεία, οι ισχυρότερες ανατιμητικές πιέσεις προέρχονται από την ενέργεια, τα μη επεξεργασμένα τρόφιμα και τις εισαγόμενες πρώτες ύλες, ενώ οι τιμές των επεξεργασμένων τροφίμων εμφανίζουν αισθητά ηπιότερη πορεία.

Τα νωπά προϊόντα πίσω από τις μεγαλύτερες ανατιμήσεις

Η ανάλυση του ΙΟΒΕ δείχνει ότι η αύξηση των τιμών στα τρόφιμα κατά το πρώτο τετράμηνο του 2026 οφείλεται κυρίως στα μη επεξεργασμένα τρόφιμα και όχι στα επώνυμα τυποποιημένα προϊόντα της βιομηχανίας. Τον Απρίλιο του 2026 ο πληθωρισμός στα τρόφιμα διαμορφώθηκε στο 4,4%, με τα μη επεξεργασμένα τρόφιμα να καταγράφουν αύξηση 9,2%, ενώ στα επεξεργασμένα τρόφιμα η αύξηση περιορίστηκε μόλις στο 0,6%.

Δεν είναι τυχαίο ότι ο πρόεδρος του ΣΕΒΤ, Γιάννης Γιώτης, επέλεξε από το βήμα της γενικής συνέλευσης να υπερασπιστεί τον ρόλο του κλάδου, υποστηρίζοντας ότι τα επώνυμα τυποποιημένα τρόφιμα δεν αποτελούν την πηγή των σημερινών πληθωριστικών πιέσεων.

Γιώτης: Αδικη η στοχοποίηση της βιομηχανίας τροφίμων

«Μη δαιμονοποιείτε τη βιομηχανία τροφίμων για τον πληθωρισμό», ήταν το μήνυμα που έστειλε, σημειώνοντας ότι ο κλάδος λειτούργησε ως «ανάχωμα» στις ανατιμήσεις, απορροφώντας σημαντικό μέρος των αυξήσεων σε ενέργεια, καύσιμα και πρώτες ύλες. Μάλιστα, χαρακτήρισε άδικη τη στοχοποίηση της βιομηχανίας τόσο κατά την περίοδο της εκτίναξης των τιμών του ελαιολάδου όσο και σήμερα, όταν οι μεγαλύτερες αυξήσεις καταγράφονται σε κατηγορίες όπως τα φρούτα, τα ψάρια και το κρέας.

Η εικόνα που αποτυπώνει η μελέτη του ΙΟΒΕ κινείται στην ίδια κατεύθυνση. Τα στοιχεία δείχνουν ότι οι ισχυρότερες ανατιμήσεις προέρχονται από κατηγορίες όπως τα φρούτα, τα λαχανικά, τα ψάρια και γενικότερα τα νωπά προϊόντα, τα οποία επηρεάζονται περισσότερο από τις καιρικές συνθήκες, την κλιματική αλλαγή, τη διαθεσιμότητα της παραγωγής και τις διακυμάνσεις στις αγορές αγροτικών προϊόντων. Αντίθετα, οι τιμές των επεξεργασμένων τροφίμων παρέμειναν σχεδόν αμετάβλητες παρά τις πιέσεις από το ενεργειακό κόστος και τις πρώτες ύλες.

Στην Ευρωζώνη, ο πληθωρισμός στα τρόφιμα διαμορφώθηκε τον Απρίλιο στο 2,2%, με τα μη επεξεργασμένα τρόφιμα να αυξάνονται κατά 4,6% και τα επεξεργασμένα κατά 1%. Το ΙΟΒΕ επισημαίνει ότι και στην Ελλάδα και στην Ευρωζώνη οι μεγαλύτερες πιέσεις προέρχονται από τα μη επεξεργασμένα τρόφιμα, ωστόσο η ένταση του φαινομένου είναι σημαντικά υψηλότερη στην ελληνική αγορά.

Οι εισαγωγές και η απόκλιση τιμών παραγωγού- καταναλωτή

Σε ό,τι αφορά τα εισαγόμενα τρόφιμα, κινούνται σε υψηλότερα επίπεδα σε σχέση με το κόστος παραγωγής των ελληνικών βιομηχανιών τροφίμων. Ειδικότερα, το 2025 ο Δείκτης Τιμών Παραγωγού Τροφίμων υποχώρησε κατά 0,7% σε σύγκριση με το 2024, την ώρα που ο Δείκτης Τιμών Εισαγωγών κατέγραψε αύξηση 6,3%, αναδεικνύοντας τις ισχυρές εξωτερικές πιέσεις που δέχεται η αγορά.

Παράλληλα, το τελευταίο πεντάμηνο ο Δείκτης Τιμών Παραγωγού αυξήθηκε κατά μέσο όρο μόλις 1,7% σε ετήσια βάση, έναντι ανόδου 4,1% του Δείκτη Τιμών Καταναλωτή στα τρόφιμα. Ενδεικτικά, τον Μάρτιο του 2026 οι τιμές παραγωγού αυξήθηκαν κατά 1,8%, ενώ οι τιμές που καταγράφονται στον πληθωρισμό τροφίμων ενισχύθηκαν κατά 4,4%.

Η ανάλυση του ΙΟΒΕ καταγράφει σημαντική απόκλιση μεταξύ των τιμών παραγωγού τροφίμων και του πληθωρισμού τροφίμων, ενώ παράλληλα οι τιμές εισαγωγών κινούνται υψηλότερα, στοιχείο που αποτυπώνει τις πιέσεις που προέρχονται από το εξωτερικό.

Άλλος ένας παράγοντας για την άνοδο του πληθωρισμού κατά το πρώτο τετράμηνο του 2026 είναι οι αυξήσεις των τιμών της ενέργειας. Όπως επισημαίνεται, όταν αφαιρεθεί η επίδραση της ενέργειας, ο πληθωρισμός στην Ελλάδα διαμορφώνεται σε αισθητά χαμηλότερα επίπεδα, γεγονός που υποδηλώνει ότι το ενεργειακό κόστος αποτελεί τον βασικό παράγοντα των ανατιμητικών πιέσεων.

Τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν δείχνουν ότι τον Απρίλιο του 2026 ο εναρμονισμένος πληθωρισμός στην Ελλάδα διαμορφώθηκε στο 4,6%, έναντι 2% στην Ευρωζώνη. Ωστόσο, χωρίς την επίδραση της ενέργειας, ο πληθωρισμός υποχωρεί στο 3,1%, παραμένοντας υψηλότερος από τον αντίστοιχο μέσο όρο της Ευρωζώνης που διαμορφώνεται στο 2,3%.

Ενέργεια και Μέση Ανατολή οι νέες εστίες ανησυχίας

Οι προκλήσεις για τον κλάδο, πάντως, δεν περιορίζονται στις πληθωριστικές πιέσεις. Σύμφωνα με τη μελέτη του ΙΟΒΕ, η βιομηχανία τροφίμων και ποτών βρίσκεται αντιμέτωπη με ένα σύνθετο περιβάλλον κινδύνων, που περιλαμβάνει τη μείωση της αγοραστικής δύναμης των καταναλωτών, τις διαταραχές στην εφοδιαστική αλυσίδα και τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής στη διαθεσιμότητα των πρώτων υλών. Στις βασικές προκλήσεις συγκαταλέγονται επίσης το αυξημένο ενεργειακό κόστος, οι κανονιστικές αλλαγές, η ανάγκη επιτάχυνσης του ψηφιακού μετασχηματισμού και ο εντεινόμενος διεθνής ανταγωνισμός.

Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, ο πρόεδρος του ΣΕΒΤ Γιάννης Γιώτης εξέφρασε την ανησυχία του για τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, προειδοποιώντας ότι ενδεχόμενες αναταράξεις στις αγορές πρώτων υλών, υλικών συσκευασίας και λιπασμάτων θα μπορούσαν να δημιουργήσουν νέες πιέσεις στην παραγωγή και το κόστος των επιχειρήσεων. Όπως ανέφερε, οι επιπτώσεις της κρίσης παραμένουν ακόμη απρόβλεπτες, σε μια περίοδο κατά την οποία ο κλάδος καλείται ήδη να διαχειριστεί την έλλειψη ανθρώπινου δυναμικού και τη διαρκή ανάγκη ενίσχυσης της παραγωγικότητας.

 

Διαβάστε επίσης 

Chevron: Τι σημαίνει η είσοδος στο Block 10- Πώς προχωράει το πρόγραμμα παραχωρήσεων

ΔΝΤ: Τα τρία «αγκάθια» και η διπλή απειλή για τις ελληνικές τράπεζες

Γήπεδο Βοτανικού: Οι τράπεζες, η ΕΚΤΕΡ, η Θύρα 13 και το στοίχημα του 2027