«Ασπίδα του Αχιλλέα»: Οι κρίσιμες λεπτομέρειες και το επόμενο ΚΥΣΕΑ – Το 25% των ελληνικών εταιρειών και το Ισραήλ

Σε κρίσιμη καμπή φαίνεται να βρίσκεται το μεγάλο πρόγραμμα αεράμυνας και αντιπυραυλικής προστασίας της χώρας, ο «Θόλος» ή «Ασπίδα του Αχιλλέα», καθώς στο προηγούμενο ΚΥΣΕΑ δεν ελήφθη τελική απόφαση για την υπογραφή συμφωνίας με την ισραηλινή πλευρά.

Παρά το γεγονός ότι, όπως είχε αποκαλύψει πρόσφατα το mononews, οι συνομιλίες μεταξύ Αθήνας και Τελ Αβίβ έχουν προχωρήσει σημαντικά το τελευταίο διάστημα, εξακολουθούν να υπάρχουν εκκρεμότητες που αφορούν κυρίως το σκέλος της ελληνικής βιομηχανικής συμμετοχής.

Το πρόγραμμα, το οποίο θεωρείται κομβικής σημασίας για τη νέα αρχιτεκτονική αεράμυνας της Ελλάδας και ξεπερνά τα 3 δις (ίσως φτάσει τα 3,6 δις), προβλέπει πολυεπίπεδη προστασία απέναντι σε πυραυλικές απειλές, drones, UAVs κ.λπ.

Το σχέδιο βασίζεται σε ισραηλινή τεχνογνωσία και περιλαμβάνει τη συμμετοχή ελληνικών εταιρειών σε ποσοστό περίπου 25%, κάτι που αποτέλεσε από την πρώτη στιγμή βασική προϋπόθεση της ελληνικής πλευράς.

Πρακτικά οι Ελληνικές εταιρείες διεκδικούν μεταξύ 750 και 900 εκατ. ευρώ.  Ούτε σεντς λιγότερο. 

Ο υπουργός Αμυνας, Νίκος Δένδιας έθεσε μετ’ επιτάσεως τον όρο αυτό, έπειτα από συνεννόηση με ελληνικές εταιρείες που έχουν τη δυνατότητα να συμμετέχουν σε τόσο μεγάλα αμυντικά προγράμματα.

«Κλείδωσαν» οι τεχνικές προδιαγραφές

Σύμφωνα με πληροφορίες, κατά τη διάρκεια των τελευταίων εβδομάδων «κλείδωσαν» από την πλευρά του Ισραήλ οι τεχνικές προδιαγραφές που αφορούν τις ελληνικές εταιρείες οι οποίες θα συμμετάσχουν στο project. Οι τεχνικές απαιτήσεις φαίνεται πως έχουν συμφωνηθεί σε μεγάλο βαθμό, τόσο για το κατασκευαστικό σκέλος όσο και για τα ηλεκτρονικά, τα συστήματα υποστήριξης, την ολοκλήρωση υποσυστημάτων και τη συμμετοχή σε γραμμές παραγωγής.

Πλέον, το ενδιαφέρον στρέφεται στην τελική έγκριση των ελληνικών εταιρειών που θα λάβουν μέρος στο πρόγραμμα. Οι Ισραηλινοί εξετάζουν τους φακέλους και τις δυνατότητες των ελληνικών επιχειρήσεων που έχουν εκδηλώσει ενδιαφέρον, με στόχο να αποφασιστεί ποιες θα ενταχθούν τελικά στη συμφωνία συμπαραγωγής.

Πηγές με γνώση των διαπραγματεύσεων σημειώνουν ότι η βασική πολιτική συμφωνία θεωρείται ουσιαστικά δεδομένη, ωστόσο απομένει να ολοκληρωθεί το πλαίσιο της βιομηχανικής συνεργασίας προκειμένου να μπουν οι τελικές υπογραφές.

Πρακτικά θα πρέπει οι Ισραηλινοί να συμφωνήσουν και στα οικονομικά ανταλλάγματα στο μοντέλο που που έχει συμφωνηθεί με το υπουργείο Άμυνας.

Στόχος των ελληνικών εταιρειών είναι να μην χαθεί ούτε ένα ευρώ από τα 750 ως 900 εκατ., που έχουν συμφωνηθεί. 

Η ελληνική πλευρά επιδιώκει όχι μόνο συμμετοχή σε επίπεδο συναρμολόγησης, αλλά ουσιαστική εμπλοκή ελληνικών αμυντικών και τεχνολογικών εταιρειών σε κρίσιμα τμήματα του έργου.

Το οικονομικό αποτύπωμα της συμφωνίας θεωρείται ιδιαίτερα σημαντικό για την ελληνική αμυντική βιομηχανία. Σύμφωνα με εκτιμήσεις, από το 25% της συμπαραγωγής οι ελληνικές εταιρείες μπορούν να εξασφαλίσουν έργο ύψους 750 έως 900εκατομμυρίων ευρώ. Το ποσό αυτό αφορά τόσο κατασκευαστικό αντικείμενο όσο και υποστήριξη, ηλεκτρονικά συστήματα, λογισμικό, ολοκλήρωση υποσυστημάτων και πιθανές μελλοντικές αναβαθμίσεις.

Η συμμετοχή ελληνικών επιχειρήσεων στο πρόγραμμα θεωρείται κρίσιμη και για έναν ακόμη λόγο: Την απόκτηση τεχνογνωσίας σε τεχνολογίες αιχμής που σχετίζονται με αντιαεροπορικά και αντιπυραυλικά συστήματα νέας γενιάς.

Κυβερνητικές πηγές επισημαίνουν ότι στόχος είναι να υπάρξει μεταφορά τεχνογνωσίας και δημιουργία εγχώριας προστιθέμενης αξίας, ώστε το πρόγραμμα να μην περιοριστεί σε μία απλή αγορά έτοιμων συστημάτων από το εξωτερικό.

Στην Αθήνα θεωρούν ότι η συμμετοχή ελληνικών εταιρειών σε τόσο μεγάλης κλίμακας εξοπλιστικό πρόγραμμα μπορεί να λειτουργήσει ως «καταλύτης» για την επανεκκίνηση της αμυντικής βιομηχανίας.

Ήδη, αρκετές εταιρείες από τον χώρο της άμυνας, των ηλεκτρονικών, της πληροφορικής και των προηγμένων κατασκευών έχουν εκδηλώσει ενδιαφέρον να ενταχθούν στο project.

Το προηγούμενο ΚΥΣΕΑ, πάντως, δεν προχώρησε στην οριστική έγκριση της συμφωνίας. Σύμφωνα με πληροφορίες, κρίθηκε ότι απαιτείται επιπλέον χρόνος ώστε να ολοκληρωθούν όλες οι τεχνικές και βιομηχανικές λεπτομέρειες.

Η κυβέρνηση επιθυμεί να υπάρξει πλήρης εικόνα για το ποιοι θα συμμετάσχουν, ποιο θα είναι το τελικό κόστος, ποιο το χρονοδιάγραμμα και ποια ακριβώς θα είναι η ελληνική συμμετοχή πριν δοθεί το τελικό «πράσινο φως», πιθανότατα στο επόμενο ΚΥΣΕΑ.

Παράλληλα, η ισραηλινή πλευρά φαίνεται να δίνει ιδιαίτερη έμφαση στην πιστοποίηση των ελληνικών εταιρειών που θα μπουν στο πρόγραμμα. Οι τεχνικές αξιολογήσεις αφορούν όχι μόνο τις δυνατότητες παραγωγής αλλά και ζητήματα ασφάλειας, διαχείρισης ευαίσθητων τεχνολογιών, κυβερνοασφάλειας και δυνατότητας τήρησης αυστηρών χρονοδιαγραμμάτων.

Στελέχη που παρακολουθούν τις εξελίξεις εκτιμούν ότι στο επόμενο ΚΥΣΕΑ είναι πολύ πιθανό να ολοκληρωθούν όλες οι εκκρεμότητες και να εγκριθεί οριστικά η συμφωνία.

Εφόσον συμβεί αυτό, θα ανοίξει ο δρόμος για την έναρξη ενός από τα μεγαλύτερα εξοπλιστικά και βιομηχανικά projects των τελευταίων ετών στην Ελλάδα.

Το πρόγραμμα «Θόλος του Αχιλλέα» εντάσσεται στη συνολικότερη προσπάθεια ενίσχυσης της ελληνικής αεράμυνας και δημιουργίας ενός πολυεπίπεδου πλέγματος προστασίας απέναντι στις σύγχρονες απειλές.

Οι εξελίξεις στην ευρύτερη περιοχή, η αυξανόμενη χρήση drones σε πολεμικές συγκρούσεις και η ανάγκη προστασίας κρίσιμων υποδομών έχουν οδηγήσει την Αθήνα στην επιτάχυνση των σχεδιασμών για νέα συστήματα αεράμυνας.

Στρατηγική συνεργασία με Ισραήλ

Η συνεργασία με το Ισραήλ θεωρείται στρατηγικής σημασίας, καθώς η ισραηλινή αμυντική βιομηχανία διαθέτει εμπειρία σε συστήματα αντι-drone και αντιπυραυλικής άμυνας που έχουν δοκιμαστεί επιχειρησιακά τα τελευταία χρόνια. Από ελληνικής πλευράς, ζητούμενο παραμένει η μέγιστη δυνατή συμμετοχή της εγχώριας βιομηχανίας, τόσο για οικονομικούς όσο και για γεωπολιτικούς λόγους.

Το αμέσως επόμενο διάστημα αναμένονται νέες επαφές μεταξύ των δύο πλευρών, με το ενδιαφέρον να επικεντρώνεται στις τελικές εγκρίσεις των ελληνικών εταιρειών και στη διαμόρφωση της τελικής συμφωνίας συμπαραγωγής. Αν δεν υπάρξουν νέες καθυστερήσεις, τότε το επόμενο ΚΥΣΕΑ αναμένεται να αποτελέσει τον σταθμό όπου θα «κλειδώσει» και επίσημα το project του «Θόλου του Αχιλλέα», ανοίγοντας παράλληλα έναν νέο κύκλο επενδύσεων για την ελληνική αμυντική βιομηχανία.

Η εξέλιξη αυτή παρακολουθείται στενά τόσο από τον αμυντικό τομέα όσο και από την αγορά, καθώς το μέγεθος του έργου και το ύψος της ελληνικής συμμετοχής δημιουργούν προσδοκίες για σημαντική κινητικότητα στον χώρο της αμυντικής τεχνολογίας τα επόμενα χρόνια.

Παράλληλα, η κυβέρνηση επιδιώκει να παρουσιάσει το πρόγραμμα όχι μόνο ως μια κρίσιμη αμυντική επένδυση, αλλά και ως εργαλείο βιομηχανικής ανάπτυξης με υψηλή εγχώρια προστιθέμενη αξία.

Τα μεγάλα projects

Τα έργα των 3,6 δισ. της «Ασπίδας του Αχιλλέα» μεταξύ άλλων περιλαμβάνουν:

Α) 10 πυροβολαρχίες SPYDER AiO, η κάθε μία με τρεις αυτοκινούμενους εκτοξευτές – αυτόνομες μονάδες πυρός (συνολικά 30 μονάδες πυρός). Η έκδοση AiO (All-In-One), κατασκευής της ισραηλινής κρατικής εταιρείας Rafael Advanced Defense Systems Ltd., μπορεί να βάλλει βλήματα Python-5 SR, I-Derby SR και I-Derby ER, με αντίστοιχα μέγιστα βεληνεκή 15 χλμ., 20 χλμ. και 40 χλμ. και μέγιστα υψόμετρα αναχαίτισης 6 χλμ., 9 χλμ. και 12 χλμ.

Β) 2 πυροβολαρχίες David’s Sling, η κάθε μία με τέσσερις εκτοξευτές (κάθε εκτοξευτής με 12 κελιά εκτόξευσης για ισάριθμα βλήματα Stunner), κατασκευής Elta ραντάρ EL/M-2084 MMR. Πρόκειται για μεσαίου-μακρού βεληνεκούς σύστημα αντιαεροπορικής και αντιπυραυλικής άμυνας που έχει σχεδιαστεί για την αντιμετώπιση μαχητικών, μη επανδρωμένων αεροσκαφών (ΜΕΑ), τακτικών βαλλιστικών και αεροδυναμικών βλημάτων (όπως τα πλεύσης – cruise) και ρουκετών μέσου–μακρού βεληνεκούς σε αποστάσεις 40 έως 300 χλμ. Το David’s Sling έχουν αναπτύξει από κοινού η κρατική ισραηλινή εταιρεία Rafael με την αμερικανική Raytheon Missiles & Defense του ομίλου RTX.

Γ) Πυροβολαρχίες BARAK MX, προκειμένου να αντικαταστήσουν τις συνολικά επτά πυροβολαρχίες του συστήματος Improved HAWK Phase III που κατανέμονται στις 180 και 181 Μοίρες Κατευθυνόμενων Βλημάτων – ΜΚΒ, που είναι αναπτυγμένες σε Αττική και Θεσσαλονίκη αντίστοιχα.

Σημειώνεται ότι κάθε μία πυροβολαρχία BARAK MX τυπικής διαμόρφωσης αποτελείται από τρεις εκτοξευτές (έκαστος με οκτώ θέσεις εκτόξευσης), Κέντρο Διαχείρισης Μάχης (BMC: Battle Management Center), κατασκευής Elta ραντάρ EL/M-2084 MMR και φόρτο βλημάτων που περιλαμβάνει τρεις εκδόσεις, τις BARAK MR (Medium Range: μέσου βεληνεκούς), BARAK LR (Long Range: μακρού βεληνεκούς) και BARAK ER (Extended Range: εκτεταμένου βεληνεκούς), με αντίστοιχα μέγιστα βεληνεκή 35 χλμ., 70 χλμ. και 150 χλμ. και μέγιστα υψόμετρα αναχαίτισης 20 χλμ., 20 χλμ. και 30 χλμ.

Δ) 5 κινητά ραντάρ EL/M-2084 MMR, κατασκευής της ELTA, θυγατρικής του ομίλου IAI, για την κάλυψη των αναγκών του Συστήματος Αεροπορικού Ελέγχου (ΣΑΕ) της Πολεμικής Αεροπορίας. Πρόκειται για ραντάρ τεχνολογίας αιχμής, πλήρως ψηφιακό, πολλαπλών λειτουργιών και φασικών στοιχειοκεραιών (Phased Array), με δυνατότητα παρακολούθησης 1.200 στόχων σε εμβέλεια έως και 475 χλμ. ή, στην περίπτωση όπλων, 200 στόχων σε εμβέλεια έως και 100 χλμ.

Ε) Το κατασκευής της κρατικής ισραηλινής εταιρείας Rafael MIC4AD σύστημα διοίκησης, ελέγχου, επικοινωνιών, υπολογιστών και πληροφοριών (C4I: Command, Control, Communications, Computer and Intelligence).

Εταιρείες που θα μπορούσαν να μπουν σε συμπαραγωγές