Άγκαθα Κρίστι, ένας κόσμος μυστηρίου – Έκθεση με δηλητήρια, δολοφόνους και τρένα

Από τα νεανικά χρόνια της ως την εκπαίδευσή της στα …δηλητήρια, κι από εκεί σ’ ένα βαγόνι τρένου -κατά προτίμηση του Orient Express- και στη συνέχεια σε μια αρχαιολογική ανασκαφή, στάσεις ζωής της Άγκαθα Κρίστι και μαζί αφορμές για τα σπουδαιότερα έργα της, όλα παρελαύνουν στην έκθεση που οργανώνει η Βρετανική Βιβλιοθήκη για τα 50 χρόνια από το θάνατό της.

Σπάνια αντικείμενα συγκεντρώνονται σ΄ αυτήν την «μεγαλύτερη έκθεση που έχει πραγματοποιηθεί ποτέ στο Ηνωμένο Βασίλειο εδώ και σχεδόν 25 χρόνια για να γιορτάσει το έργο της Κρίστι», σύμφωνα με τη Λούσι Ρόουλαντ, επικεφαλής επιμελήτρια της διοργάνωσης με τίτλο «Άγκαθα Κρίστι: Ένας Κόσμος Μυστηρίου», η οποία προαναγγέλλεται για τις 30 Οκτωβρίου. Εκεί, οι φίλοι της

«Βασίλισσας του Εγκλήματος» θα βρουν πάνω από εκατό αντικείμενα, μερικά από τα οποία παρουσιάζονται για πρώτη φορά, και ανάμεσά τους φωτογραφίες, σημειώσεις της, ακόμη και δηλητήρια. Κειμήλια, που προέρχονται τόσο από τη συλλογή της Βρετανικής Βιβλιοθήκης, όσο και από άλλους φορείς, μεταξύ των οποίων φυσικά το Christie Archive Trust, το οποίο ουσιαστικά διαχειρίζεται την περιουσία της διάσημης συγγραφέως που παραμένει η μυθιστοριογράφος με τις καλύτερες πωλήσεις όλων των εποχών.

«Ο πατέρας μου, Μάθιου έχει επιλέξει προσεκτικά μια μεγάλη ομάδα αντικειμένων από το Αρχείο Κρίστι, τα οποία προσφέρουν σημαντικές γνώσεις για την Άγκαθα Κρίστι, τόσο από επαγγελματική όσο και από προσωπική οπτική γωνία. Η ζωή της ήταν πραγματικά μια από τις πιο αξιοσημείωτες του 20ού αιώνα», όπως δηλώνει ο δισέγγονός της Τζέιμς Πρίτσαρντ, διευθύνων σύμβουλος και πρόεδρος του Agatha Christie Limited.

Οι χαρακτήρες των έργων

Στόχος της έκθεσης είναι να καλύψει ολόκληρο το έργο της συγγραφέως εξετάζοντας όχι μόνο την προέλευση εμβληματικών μυθιστορημάτων της αλλά και τους διάσημους χαρακτήρες που αναδείχθηκαν μέσα από αυτά, τον Ηρακλή Πουαρό και την Μις Μαρπλ εμβαθύνοντας σ’ αυτούς και στις ιστορίες τους. Η έκθεση θα ταξιδέψει τους επισκέπτες στα παιδικά χρόνια της Κρίστι, στα ενδιαφέροντά της και στα ταξίδια της, καθώς και στο τρόπο που διασκεύασε τα μυθιστορήματά της για το θέατρο, μέσα από πέντε ενότητες γεμάτες με στοιχεία από την προσωπική της ζωή, όπως η γραφομηχανή της, η επαγγελματική και προσωπική αλληλογραφία της με άλλους συγγραφείς, οικογενειακές φωτογραφίες και σημειωματάρια αλλά και δακτυλογραφημένα χειρόγραφα μυθιστορημάτων.

Η επίδραση εξάλλου, της Κρίστι στο ευρύτερο είδος αστυνομικής λογοτεχνίας θα διερευνηθεί μέσω συνεντεύξεων στο πλαίσιο της έκθεσης, με κορυφαίους συγγραφείς, παρουσιαστές και επώνυμους θαυμαστές της.

Για την αφήγηση της πλήρους ιστορίας έτσι, η έκθεση θα παρουσιάσει την ιστορία της Άγκαθα Κρίστι σε πέντε θεματικές, χρονολογικές ενότητες.
Τα νεανικά χρόνια.

«Το εξοχικό» είναι η πρώτη από αυτές, με τους επισκέπτες να αποκτούν αμέσως με την είσοδό τους στην έκθεση μια εικόνα για την παιδική ηλικία και την εφηβεία της Κρίστι εξερευνώντας το κατ’ εξοχήν σκηνικό για πολλά από τα μυθιστορήματά της, που δεν είναι άλλο από το αγγλικό σπίτι στην εξοχή. Θα δουν έτσι, πρώιμα παραδείγματα της γραφής της και θα ανακαλύψουν πώς η ανατροφή της ενέπνευσε το πλαίσιο για τα έργα της, από το πρώτο της δημοσιευμένο μυθιστόρημα «Η μυστηριώδης υπόθεση στο Στάιλς» (1920) με την εμβληματική «αποκάλυψη του σαλονιού», καθώς και το μπεστ σέλερ «Και μετά δεν έμεινε κανένας» (1939), γνωστό και ως «Δέκα μικροί νέγροι».

Στην ενότητα αυτή θα εκτεθούν φωτογραφίες από την παιδική της ηλικία ενώ περνούσε χρόνο με την οικογένειά της στο σπίτι τους, στο Άσφιλντ ή έκανε πατινάζ με φίλους. Αυτή η ενότητα θα εξερευνήσει επίσης τα ξεκινήματά της ως νεαρή συγγραφέας, από το δακτυλογραφημένο χειρόγραφο για το πρώτο της διήγημα το «Σπίτι της Ομορφιάς» μέχρι ένα σημειωματάριο του σερ Άρθουρ Κόναν Ντόυλ, που παρουσιάζει τη μέθοδο του ήρωά του Σέρλοκ για την επίλυση μυστηρίων, καθώς και σχόλια για το έργο της από την διάσημη συγγραφέα Ντόροθι Σέιερς.

Η μελέτη στο φαρμακείο

Κατά τη διάρκεια του Πρώτου Παγκοσμίου Πολέμου, η Κρίστι εργάστηκε εθελοντικά ως νοσοκόμα και διανομέας φαρμακείου, βελτιώνοντας τις γνώσεις της για τα ναρκωτικά και τις τοξίνες, οι οποίες αργότερα θα αποδεικνύονταν ανεκτίμητες για μια συγγραφέα αστυνομικών μυθιστορημάτων. Στην ενότητα «Το Φαρμακείο» έτσι, οι επισκέπτες θα εξερευνήσουν ένα φαρμακείο γεμάτο με τα δηλητήρια που εμφανίζονται στο έργο της Κρίστι, το οποίο θα εκτίθεται με τις σημειώσεις μελέτης για τις φαρμακευτικές εξετάσεις που έδωσε το 1917, καθώς και το αρχείο της από τον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο.

Το έτος 1914 εξάλλου, σηματοδοτήθηκε από την ημερομηνία, που η Κρίστι παντρεύτηκε τον πρώτο της σύζυγο Άρτσι, μια περίοδο της ζωής της που παρουσιάζεται μέσα από επιστολές του. Μαζί με τα σημειωματάριά της όμως, που περιέχουν ιδέες για ιστορίες και χειρόγραφες ερευνητικές σημειώσεις για τα δηλητήρια, συμπεριλαμβανομένων εκείνων για το μυθιστόρημά της «Το Ωχρό Άλογο», όπου περιγράφει τα συμπτώματα δηλητηρίασης από θάλλιο. (Με εφαρμογή μάλιστα και στον πραγματικό κόσμο, καθώς νοσοκόμα που είχε διαβάσει το βιβλίο καθοδήγησε τους γιατρούς για την σχετική εξέταση ενός κοριτσιού, που δεν μπορούσαν να διαγνώσουν από τι έπασχε.)

Η επιβίβαση στο διάσημο τρένο

Φεύγοντας από το φαρμακείο οι επισκέπτες θα επιβιβαστούν σε ένα βαγόνι εμπνευσμένο από το Orient Express, το οποίο θα θυμίζει την αίγλη και την ίντριγκα των ταξιδιών της δεκαετίας του 1920 ενώ παράλληλα θα εξερευνήσουν το «μυστήριο κλειστού κύκλου» της Κρίστι, ιδανικό για ιστορίες που διαδραματίζονται σε κλειστούς χώρους. Η ίδια άλλωστε, ήταν ένθερμη λάτρης των σιδηροδρόμων και αυτή η ενότητα «Το τρένο», θα εξερευνήσει πώς οι εμπειρίες της από τα ταξίδια στο εξωτερικό και οι έντονες παρατηρήσεις της από συνταξιδιώτες ενέπνευσαν τη συγγραφή της και βοήθησαν στη διαμόρφωση των χαρακτήρων και των σκηνικών για μερικά από τα πιο διάσημα μυθιστορήματά της, συμπεριλαμβανομένου του «Φόνος στο Orient Express».

Τα χρόνια του Μεσοπολέμου ήταν πολυάσχολα για την Άγκαθα Κρίστι, καθώς δημοσίευσε πάνω από 30 μυθιστορήματα, μεταξύ των οποίων την «Δολοφονία του Ρότζερ Άκροϊντ». Την ίδια εποχή επίσης, επαναδιαπραγματεύτηκε ένα νέο εκδοτικό συμβόλαιο και πέρασε δέκα μήνες ταξιδεύοντας σε όλο τον κόσμο με τον πρώτο της σύζυγο, Άρτσι Κρίστι. Εδώ θα εκτεθούν φωτογραφίες, που απεικονίζουν την συγγραφέα να κάνει σερφ στη Χαβάη το 1922, μαζί με ένα αντίγραφο της σανίδας του σερφ που χρησιμοποίησε και ακόμη χειρόγραφες σημειώσεις της για το κυνήγι θησαυρού στη Νήσο του Μαν, όπως και μια επιστολή που έγραψε η ίδια και στην οποία αναφέρει το ταξίδι της με το Orient Express το 1931.

Ραντεβού στις ανασκαφές

Και μετά την αποβίβαση από το τρένο, οι επισκέπτες θα βρεθούν στον χώρο μιας αρχαιολογικής ανασκαφής τη δεκαετία του 1930, μια εποχή που σηματοδότησε τον δεύτερο γάμο της Κρίστι με τον αρχαιολόγο Μαξ Μάλοουαν και την πιο παραγωγική συγγραφική της περίοδο. Γιατί ενώ η Κρίστι και τα μυθιστορήματά της συνδέονται με την αγγλική ύπαιθρο, οι εμπειρίες της από τη φωτογράφιση και την υποστήριξη του έργου αρχαιολόγων σε ανασκαφές στο Ιράκ και τη Συρία από τη δεκαετία του 1930 έδωσαν έμπνευση σε μυθιστορήματα, όπως το «Έγκλημα στη Μεσοποταμία» και το «Ραντεβού στη Βαγδάτη».

Σ΄αυτήν την ενότητα με τίτλο «Η ανασκαφή» θα εκτεθούν οι σημειώσεις της και για τα δύο μυθιστορήματα, μαζί με τη γραφομηχανή Remington του 1937 που χρησιμοποίησε για να γράψει το «Και τότε δε έμεινε κανένας». Μαζί και το κινηματογραφικό υλικό που τράβηξε η ίδια καταγράφοντας τη ζωή της στις ανασκαφές και τη φωτογραφική μηχανή Leica που χρησιμοποίησε για τη φωτογράφιση αντικειμένων, συμπεριλαμβανομένου ενός από τα πρώτα γνωστά γλυπτά πορτρέτα, που ανακαλύφθηκαν σε μια ανασκαφή με επικεφαλής τον σύζυγό της Μαξ Μάλοουαν.

Η θεατρική αυλαία

«Το θέατρο» στη συνέχεια θα δώσει την ευκαιρία για ένα ταξίδι στο λαμπερό West End της δεκαετίας του 1950 αφιερωμένο στο έργο της Άγκαθα Κρίστι στη διασκευή των μυθιστορημάτων της για θεατρικές παραγωγές, οι οποίες ενθουσίασαν το μεταπολεμικό κοινό, που αναζητούσε απόδραση και ίντριγκα, καθιστώντας την έτσι, ως την πιο επιτυχημένη γυναίκα θεατρική συγγραφέα όλων των εποχών.

Οι επισκέπτες θα ανακαλύψουν πώς διασκεύασε το ύφος και την πλοκή της για το θέατρο μέσα από τις σημειώσεις της για το «Μάρτυρας κατηγορίας» μέχρι σπάνια πλάνα της ίδιας στους εορτασμούς της «Ποντικοπαγίδας», το δακτυλογραφημένο χειρόγραφο για το «Αυλαία: Τελευταία υπόθεση του Ηρακλή Πουαρό» αλλά και το Dictaphone που χρησιμοποίησε αργότερα στη ζωή της για να μεταγράψει τα πρώτα της σχέδια για ιστορίες, όπως την «Ατέλειωτη νύχτα» (1967).

Οι κινηματογραφικές διασκευές έφεραν επίσης τους εμβληματικούς ντετέκτιβ της Κρίστι σε ευρύτερο κοινό και αυτή η ενότητα περιλαμβάνει αφίσες και κοστούμια από κινηματογραφικές και τηλεοπτικές διασκευές των τελευταίων δεκαετιών, συμπεριλαμβανομένου του παλτού της Αριάδνης Όλιβερ, την οποία υποδύεται η Ζόι Γουάνκαμεϊκερ από το «Πέτρινο φέρετρο» (2013), προσφέροντας στους επισκέπτες την ευκαιρία να αναλογιστούν την επίδρασή της σε όλα τα είδη, από τη λογοτεχνία και το θέατρο μέχρι τον κινηματογράφο και την τηλεόραση.

Παράλληλα με την έκθεση εξάλλου, η Βρετανική Βιβλιοθήκη θα παρουσιάσει τον πρώτο ολοκληρωμένο τόμο για τη ζωή, το έργο και την επιρροή της Άγκαθα Κρίστι με πολλές αδημοσίευτες φωτογραφίες και ειδικά παραγγελθέντα έργα τέχνης από το Christie Archive Trust, καθώς και φωτογραφίες, έγγραφα και εικονογραφήσεις από τις συλλογές του National Trust, της Βρετανικής Βιβλιοθήκης και ορισμένων ιδιωτικών συλλογών που συνεισέφεραν.

Το βιβλίο «Άγκαθα Κρίστι: Ένας Κόσμος Μυστηρίου» έχει επιμεληθεί ο διάσημος συγγραφέας αστυνομικής λογοτεχνίας Μάρτιν Έντουαρντς μαζί με την επιμελήτρια της έκθεσης Λούσι Ρόουλαντς. Μεταξύ των συνεργατών εξάλλου, οι συγγραφείς Μαρκ Όλντριτζ, Γκρεγκ Κάρμπερ και Λούσι Φόλεϊ, οι ηθοποιοί Κένεθ Μπράνα, Ντέιβιντ Σούσεϊ και Ζόι Γουαναμέικερ, η Κέιτ Μος και άλλοι.

Διαβάστε επίσης:

Μέγαρο Σλήμαν –Μελά: Ο κινηματογράφος IDEAL και το εστιατόριο στη νέα ξενοδοχειακή χρήση

Βρετανικό Μουσείο: Αντιδράσεις για υψηλά εισιτήρια στην έκθεση της ταπισερί Μπαγιέ

Φεστιβάλ Κανών: Στην ταινία «Fjord» του Ρουμάνου σκηνοθέτη Κριστιάν Μουνγκίου ο Χρυσός Φοίνικας