Ρεκόρ εκατομμυρίων για Τζάκσον Πόλοκ και Μπρανκούζι – Στο 1,1 δισ. δολάρια η δημοπρασία

Τζάκσον Πόλοκ και Κονσταντίν Μπρανκούζι είναι πλέον τα δύο νέα μέλη της εξαιρετικά κλειστής λέσχης των καλλιτεχνών, των οποίων οι τιμές σε δημοπρασία έχουν ξεπεράσει τα 100 εκατομμύρια δολάρια. Κορυφαίο, το έργο του Πόλοκ «Number 7A» (1948), που πουλήθηκε στην δημοπρασία των Christie’s στη Νέα Υόρκη για 181,2 εκατομμύρια δολάρια, τιμή σχεδόν τρεις φορές υψηλότερη από το προηγούμενο ρεκόρ του μεγάλου αμερικανού εξπρεσιονιστή. Ενώ λίγα λεπτά νωρίτερα, η χάλκινη κεφαλή του Μπρανκούζι «Δαναΐς» (1913) είχε πιάσει 107,6 εκατομμύρια δολάρια, μια αύξηση κατά 50% από το προηγούμενο υψηλό δημοπρασίας του ρουμάνου γλύπτη.

Και τα δύο έργα προέρχονταν από τη συλλογή του μεγιστάνα των μέσων ενημέρωσης Σάμιουελ Ίρβινγκ Νιούχαους, ο οποίος πέθανε το 2017 σε ηλικία 89 ετών. Δεκαέξι έργα που ανήκαν στον Νιούχαους απέφεραν 630,8 εκατομμύρια δολάρια μέσα σε λιγότερο από μία ώρα ξεπερνώντας κατά πολύ την αρχική τους εκτίμηση και όπως δήλωσαν οι υπεύθυνοι του οίκου αυτή η πώληση ήταν ένα ορόσημο για την αγορά τέχνης και βέβαια για τους ίδιους.

Όσο για την δημοπρασία του 20ού αιώνα που ακολούθησε, πρόσθεσε άλλα 490,3 εκατομμύρια δολάρια στο ποσό της βραδιάς, καθώς από τα 48 έργα που προσφέρθηκαν μόνον δύο δεν πουλήθηκαν.

Σε γενικές γραμμές έτσι, ο οίκος Christie’s πούλησε έργα τέχνης αξίας άνω του 1,1 δισεκατομμυρίου δολαρίων σε λιγότερο από τρεις ώρες. Σηματοδοτώντας μία από τις καλύτερες νύχτες στην ιστορία του, που μετρά 259 χρόνια, καθώς σημείωσε ρεκόρ δημοπρασιών γι’ αυτούς τους γίγαντες της μοντέρνας και μεταπολεμικής τέχνης.

Πόλεμος προσφορών για τον Πόλοκ

Όπως περιγράφουν οι παρευρισκόμενοι η αίθουσα δημοπρασιών ήταν γεμάτη ζωή με τις εικασίες ανάμεσά τους να κάνουν άλματα, καθώς κάποιοι ανέμεναν, ότι ο Πόλοκ θα μπορούσε να ξεπεράσει ακόμη και το ρεκόρ των 450 εκατομμυρίων δολαρίων του Λεονάρντο ντα Βίντσι από το 2017. Αρχικά βέβαια, ο Πόλοκ είχε εκτιμηθεί στα 100 εκατομμύρια, με το ποσόν όμως, να ανεβαίνει γρήγορα, όπως και το θερμόμετρο. Ο πλειοδότης μιλούσε τηλεφωνικά με τον Άλεξ Ρότερ, τον παγκόσμιο πρόεδρο του Christie’s ενώ υπήρχε ένας ακόμη ανταγωνιστής, με την διαδικασία ανάμεσά τους να εξελίσσεται σε έναν συναρπαστικό πόλεμο προφορών σαν αγώνα του πινγκ πονγκ. Με την προσθήκη κάποια στιγμή και τρίτου παίκτη, που προκάλεσε για λίγο αιφνιδιασμό στην κατάμεστη αίθουσα πωλήσεων.

Ο Τζάκσον Πόλοκ (1912–56) ήταν 36 ετών όταν δημιούργησε αυτό το έργο, έναν από τους πρώτους πίνακές του με σταγόνες, στο πάτωμα ενός αχυρώνα κοντά στο Ανατολικό Χάμπτον της Νέας Υόρκης. Ο στενός οριζόντιος καμβάς, μήκους 9,7 μέτρων και ύψους 3,5 είναι το πιο μνημειώδες έργο του καλλιτέχνη που έχει εμφανιστεί ποτέ σε δημοπρασία. Ο Νιούχαους είχε αγοράσει το «Number 7A» ιδιωτικά, το 2000 από τον τότε ιδιοκτήτη του Sotheby’s, Α. Αλφρεντ Τόουμπμαν. Να σημειωθεί επίσης, ότι το προηγούμενο ρεκόρ δημοπρασίας για τον Πόλοκ ήταν 61,2 εκατομμύρια δολάρια, το 2021.

Η Δαναΐδα του Μπρανκούζι

Το χάλκινο έργο του Μπρανκούζι ήταν η δεύτερη υψηλότερη τιμή της βραδιάς και η δεύτερη υψηλότερη στην οποία έχει φθάσει ποτέ γλυπτό σε δημοπρασία. (Το ρεκόρ κατέχει ένα έργο του Αλμπέρτο Τζακομέτι του 1947, που πουλήθηκε για 141,3 εκατομμύρια δολάρια στον οίκο Christie’s, το 2015.)

Αφηρημένο γλυπτό στυλιζαρισμένου ανθρώπινου κεφαλιού, που γέρνει ελαφρώς, με λεία, στρογγυλεμένα χαρακτηριστικά και κλειστά αμυγδαλωτά μάτια σκαλισμένα σε ρηχό ανάγλυφο είναι το έργο, πατιναρισμένο με καφέ χρώμα και φύλλα χρυσού. Η εκτίμησή του ήταν στα 100 εκατομμύρια δολάρια και προσέλκυσε έναν μόνον πλειοδότη, στον οποίο και καταχωρήθηκε.

Ο Νιούχαους είχε αγοράσει την «Δαναΐδα» για 18,2 εκατομμύρια δολάρια στον οίκο Christie’s, το 2002. Εκείνη την εποχή μάλιστα το ποσόν αυτό ήταν ένα ρεκόρ για τον γλύπτη αλλά και για οποιοδήποτε γλυπτό σε δημοπρασία. Το αποτέλεσμα της τωρινής δημοπρασίας έτσι, μεταφράζεται σε αύξηση κατά 411% σε διάστημα 24 ετών. Για την ιστορία ο Μπρανκούζι είχε παρουσιάσει το έργο του, το 1914 στην πρώτη του ατομική έκθεση στην γκαλερί του αμερικανού φωτογράφου Άλφρεντ Στίγκλιτς στη Νέα Υόρκη. Τότε αγοράστηκε από τον Γιουτζίν και την Άγκνες Μάιερ, οι οποίοι θα γίνονταν στη συνέχεια δύο από τους σημαντικότερους προστάτες του καλλιτέχνη, καθώς και φίλοι ζωής. Το έργο παρέμεινε στη συλλογή της οικογένειας μέχρι το 2002, όταν πουλήθηκε στον Νιούχαους.

Μεταξύ των έργων της συλλογής του που δημοπρατήθηκαν περιλαμβανόταν επίσης ένας καμβάς του Μιρό, το «Πορτρέτο της Μανταμ Κ» του 1924, που σημείωσε επίσης ρεκόρ φθάνοντας τα 53 εκατομμύρια δολάρια και υπερδιπλασιάζοντας έτσι, την εκτίμηση των 25 εκατομμυρίων δολαρίων. Ο Νιούχαους πάντως,το είχε αγοράσει το 2001 για 12,7 εκατομμύρια δολάρια, ρεκόρ για την εποχή.

Τα χρώματα του Ρόθκο

Στην πώληση του 20ού αιώνα εξάλλου, με το ένα τρίτο των έργων να προέρχονται από κτήμα της φιλανθρώπου Άγκνες Γκαντ, κορυφαίος ήταν ο πίνακας του Ρόθκο «Δύο Πράσινα και Κόκκινη Λωρίδα» του 1964. Για την ακρίβεια ένα μεγάλο ορθογώνιο που κυριαρχείται από σκούρο πράσινο και μπλε και διχοτομείται με μια πορφυρή λωρίδα στο κάτω μέρος του. Εκτιμώμενο σε περίπου 80 εκατομμύρια δολάρια, το έργο πουλήθηκε στα 98,4 και τώρα κατέχει το νέο ρεκόρ δημοπρασίας του Ρόθκο. Ρεκόρ σημειώθηκε επίσης για την Άλις Νιλ, μετά από έναν πόλεμο προσφορών έξι λεπτών, όταν το έργο της «Μητέρα και Παιδί» (Νάνσι και Ολίβια) πουλήθηκε για 5,7 εκατομμύρια δολάρια.

Υπήρξαν όμως και έργα που δεν ανταποκρίθηκαν στις εκτιμήσεις, όπως ένας πίνακας του Μοντιλιάνι, ο οποίος προερχόταν από το ίδρυμα του αποθανόντα μεγιστάνα ακινήτων Σέλντον Σόλοου και αποσύρθηκε (η εκτίμησή του ήταν από 30 έως 40 εκατομμύρια δολάρια). Επίσης ένα έργο του Σάι Τουόμπλι από τη συλλογή Γκάντ πουλήθηκε στα 39 εκατομμύρια δολάρια λίγο χαμηλότερα από την ελάχιστη εκτίμηση των 40 εκατομμυρίων δολαρίων. Ενώ ο εμβληματικός πίνακας του Άντι Γουόρχολ «Double Elvis [Ferus Type]» του 1963, πουλήθηκε στα 23 εκατομμύρια δολάρια, έναντι εκτίμησης 25 έως 35 εκατομμυρίων δολαρίων.

Διαβάστε επίσης:

Γιάννης Ψυχοπαίδης: Η ιστορία μιας ζωής στην τέχνη

Σκηνές μιας ζωής – Κατίνα Παξινού και Αλέξης Μινωτής σε μία ψηφιακή εμπειρία

Ρεκόρ δημοπρασίας 6,3 εκατ. ευρώ για ένα μπολ – Σπανιότητα και τέχνη