Κωνσταντίνος Τασούλας: «Η Μεσόγειος βρίσκεται σήμερα στο επίκεντρο κρίσιμων μεταβολών»

Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας Κωνσταντίνος Αν. Τασούλας κήρυξε την έναρξη των εργασιών του 9ου Συνεδρίου «Circle the MED – The Mediterranean Forum» με τίτλο: «Ένα Νέο Σύμφωνο για το Βιώσιμο Μέλλον της Μεσογείου. Κοινό όραμα – Συλλογική Δράση», το οποίο τελεί υπό την αιγίδα του και διεξάγεται στον Ιστιοπλοϊκό Όμιλο Πειραιά.

Ακολουθεί η ομιλία του κ. Τασούλα:

«Κυρίες και κύριοι,

Η Μεσόγειος βρίσκεται σήμερα στο επίκεντρο κρίσιμων μεταβολών. Όσα συμβαίνουν στην περιοχή μας όσον αφορά το κλίμα, την ενέργεια, την ασφάλεια, την οικονομία, τη θάλασσα, τις μετακινήσεις πληθυσμών δεν αφορούν καμία χώρα μεμονωμένα. Αφορούν το κοινό μας μέλλον.

Με αυτή τη σκέψη θα ήθελα, καταρχάς, να συγχαρώ τους διοργανωτές του Circle the Med και ιδιαιτέρως τον Γιώργο Παπανδρέου για την πρωτοβουλία αυτή. Πρόκειται για έναν σημαντικό χώρο διαλόγου, που συμβάλλει ουσιαστικά στον προβληματισμό, στην ανταλλαγή τεκμηριωμένων απόψεων και στη διαμόρφωση μιας κοινής αντίληψης για το μέλλον.

Η παρουσία εδώ εκπροσώπων της πολιτικής, της επιστήμης, της οικονομίας και της κοινωνίας των πολιτών, καθώς και ειδικών με βαθιά γνώση των ζητημάτων της περιοχής, αναδεικνύει τη μείζονα σημασία μιας συζήτησης που δεν μένει στην περιγραφή των προβλημάτων, αλλά αναζητεί συγκλίσεις, συνθέσεις και απαντήσεις για την περιοχή και τους λαούς της Μεσογείου.

Συχνά, όταν μιλούμε για προκλήσεις, στεκόμαστε κυρίως στα προβλήματα και στους κινδύνους που προμηνύουν. Ωστόσο, η επίγνωση των δυσκολιών δεν πρέπει να μας οδηγεί σε αμηχανία ή απαισιοδοξία. Οι μεγάλες αλλαγές φέρνουν μαζί τους και την ανάγκη μιας νέας αρχής. Να ξανασκεφθούμε τις προτεραιότητές μας, να αναζητήσουμε νέες μορφές συνεννόησης, να εργαστούμε με σχέδιο πάνω σε όσα μας αφορούν όλους. Η αισιοδοξία μας στηρίζεται στην πεποίθηση ότι τίποτε δεν είναι προδιαγεγραμμένο και ότι το μέλλον της Μεσογείου μπορεί να συνδιαμορφωθεί από εμάς τους ίδιους.

Αυτό προϋποθέτει, όμως, να υπερβούμε τη λογική της απλής διαχείρισης κρίσεων. Η Μεσόγειος χρειάζεται μια νέα δέσμευση για το βιώσιμο μέλλον της: κοινό όραμα και συλλογική ευθύνη. Ένα όραμα που θα επενδύει στις δυνατότητες της περιοχής μας. Και ναι, υπάρχουν πολλές δυνατότητες.

Μάς το υπενθυμίζει η ίδια η γλώσσα της ιστορίας. Για τον Στράβωνα, η Μεσόγειος ήταν η «εντός και καθ’ ημάς λεγομένη θάλασσα». Για τους Ρωμαίους, αργότερα, το Mare Nostrum.

Η πρόοδος στην περιοχή μας υπήρξε πάντοτε καρπός επαφής και διαλόγου. Η ομηρική παράδοση μάς κληροδότησε μία από τις αρχαιότερες και ισχυρότερες εικόνες της θάλασσας. Στις ακτές της Μεσογείου, λαοί, θρησκείες, παραδόσεις και πολιτισμοί συνυπήρξαν, συναντήθηκαν και δημιούργησαν. Αναπτύχθηκαν εμπορικές διαδρομές, αντηλλάγησαν ιδέες και μεταδόθηκαν γνώσεις.

Η φιλοσοφία, η επιστήμη, το δίκαιο, η τέχνη και οι γλώσσες που σφράγισαν την ιστορίας της Ευρώπης και του κόσμου απλώθηκαν από την Έφεσο ως το Γιβραλτάρ. Τα αρχαία ελληνικά και τα λατινικά, ο Δίας και ο Χριστός, γεννήθηκαν στη Μεσόγειο· σε αυτή τη θάλασσα γεννήθηκαν ιδέες που ταξίδεψαν πολύ πέρα από τα όριά της.

Αυτή η ιστορική διαδρομή καθιστά ακόμη πιο ουσιαστική τη σημερινή μας ευθύνη. Στον ίδιο χώρο όπου διαμορφώθηκαν πολιτισμοί και δεσμοί αιώνων, η κλιματική κρίση, οι περιβαλλοντικές πιέσεις, η γεωπολιτική αστάθεια, η ενεργειακή ασφάλεια και οι οικονομικές ανισότητες συνθέτουν σήμερα ένα απαιτητικό πεδίο, που επηρεάζει τη σταθερότητα, την ανάπτυξη και τη συνοχή των κοινωνιών μας.

Αυτό γίνεται ιδιαίτερα εμφανές στη Μεσόγειο. Μια θάλασσα μικρή σε έκταση σε σχέση με τους ωκεανούς, αλλά εξαιρετικά πλούσια σε βιοποικιλότητα, στηρίζει εκατομμύρια ανθρώπους στις ακτές, στα νησιά και στις παράκτιες πόλεις της. Η περιοχή, την ίδια στιγμή, θερμαίνεται ταχύτερα από τον παγκόσμιο μέσο όρο και δέχεται αυξανόμενες πιέσεις στους φυσικούς της πόρους.

Στο πεδίο της ενέργειας, η ανάγκη αυτή είναι ήδη ορατή. Η πράσινη μετάβαση, οι ενεργειακές διασυνδέσεις, οι ανανεώσιμες πηγές και οι νέες τεχνολογίες μπορούν να καταστήσουν τη Μεσόγειο πεδίο συνεργασίας και σταθερότητας. Μπορούν να ενισχύσουν την ασφάλεια και την ανάπτυξη της περιοχής, υπό τον όρο ότι η μετάβαση αυτή θα είναι δίκαιη και δεν θα αφήσει πίσω κοινωνίες, περιοχές και ανθρώπους.

Το ίδιο ισχύει και για τη θάλασσα. Η προστασία των θαλάσσιων οικοσυστημάτων, των νησιών, των ακτών και των υδάτινων πόρων αποτελεί προϋπόθεση ζωής για τις τοπικές κοινωνίες και θεμέλιο μιας ανάπτυξης με διάρκεια. Ο σεβασμός στα όρια της φύσης και η συνετή χρήση των πόρων της Μεσογείου μπορούν να στηρίξουν την ανθεκτικότητα και την ευημερία.

Ακριβώς γι’ αυτό, κάθε ουσιαστική απάντηση χρειάζεται να ξεκινά από την επίγνωση ότι οι χώρες της περιοχής, με διαφορετικές ιστορίες, ανάγκες και δυνατότητες, ζουν μέσα σε μια κοινή πραγματικότητα.

Σε αυτή τη συζήτηση, η Ελλάδα, ως ευρωπαϊκή και μεσογειακή χώρα, σε ένα κρίσιμο σταυροδρόμι ανάμεσα στην Ευρώπη, τη Μέση Ανατολή και την Αφρική, προσέρχεται με επίγνωση της θέσης και της ευθύνης της. Η ιστορία της γράφτηκε σε μεγάλο βαθμό πάνω στη θάλασσα. Στις διαδρομές, στο εμπόριο, στη ναυτοσύνη, στη συνάντηση με τον κόσμο. Γι’ αυτό και η ελληνική παρουσία φέρει ιδιαίτερο ιστορικό και συμβολικό βάρος.

Κυρίες και κύριοι,

Στη Μεσόγειο των πολιτισμών κρίνεται, διαχρονικά, ένα κρίσιμο μέρος της παγκόσμιας ειρήνης. Ιδίως σήμερα, σε ένα περιβάλλον όπου οι συγκρούσεις και οι γεωπολιτικές εντάσεις στα όρια και γύρω από τη Μεσόγειο δημιουργούν αβεβαιότητα, η διεθνής ασφάλεια αποκτά ξεχωριστή σημασία. Το ερώτημα είναι πώς θα χρησιμοποιηθεί η ισχύς στην εποχή μας. Στην υπηρεσία της ειρήνης ή ως μέσο επιβολής;

Οι γενιές που προηγήθηκαν δεν είχαν περισσότερα μέσα από εμάς. Είχαν, όμως, σε κρίσιμες στιγμές, την ικανότητα να σκέφτονται πέρα από τον άμεσο ορίζοντα της εποχής τους.

Βρισκόμαστε, και εμείς, σε μια κρίσιμη στιγμή. Έχουμε ευθύνη απέναντι στο παρόν και, κυρίως, απέναντι στο μέλλον. Η Μεσόγειος δεν χρειάζεται μόνο ανάλυση των προκλήσεων. Χρειάζεται βούληση για πράξη. Χρειάζεται συνεννόηση κυβερνήσεων, συνεργασία θεσμών και έργο με διάρκεια. Πρωτοβουλίες για την ειρήνη, την προστασία του περιβάλλοντος, την ενέργεια, τη δίκαιη ανάπτυξη και τις νέες γενιές.

Στο πλαίσιο αυτό, το νέο Σύμφωνο για τη Μεσόγειο της Ευρωπαϊκής Ένωσης που εγκρίθηκε τον παρελθόντα Νοέμβριο αποτελεί ένα σημαντικό ορόσημο στην πορεία της συνεργασίας των κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης με τις χώρες της Μεσογείου. Με βάση το Σύμφωνο αυτό και με πυξίδα τις αρχές του Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών και την αλληλοκατανόηση, μπορούμε να οικοδομήσουμε ένα πιο ειρηνικό και βιώσιμο μέλλον για όλες τις χώρες της Μεσογείου.

Με αυτή την πεποίθηση και με τις ευχές μου για γόνιμες εργασίες στο forum σας, σας ευχαριστώ».

Διαβάστε επίσης:

Γεωργιάδης: Αστείο ότι παίρνει 1.000 ευρώ ο Ανδρουλάκης από το ακίνητο στο Ηράκλειο – Δεν δικαιούται να κουνάει το δάχτυλο

Ο Παύλος Ντε Γκρες σε δεξίωση στο Παλάτι του Μπάκιγχαμ, καλεσμένος του βασιλιά Καρόλου

Νωρίτερα η καταβολή των συντάξεων Ιουνίου ενόψει του Αγίου Πνεύματος