Ρεκόρ δημοπρασίας 6,3 εκατ. ευρώ για ένα μπολ – Σπανιότητα και τέχνη

Το διαφανές γυάλινο σώμα του είναι επιχρυσωμένο και διακοσμημένο με μπλε, κόκκινα, πράσινα, κίτρινα και λευκά σμάλτα. Ενώ παραστάσεις από τον φυτικό και ζωικό κόσμο δημιουργούν περίτεχνες συνάφειες υψηλής αισθητικής. Φτάνουν αυτά όμως, για να πουληθεί αυτό το μπολ για 5,5 εκατομμύρια λίρες (6,338.200 ευρώ);

Η απάντηση μόλις δόθηκε και ήταν καταφατική. Αυτό το σπάνιο γυάλινο αντικείμενο, που χρονολογείται στον 14ο αιώνα και ανήκει στην τέχνη των Μαμελούκων ήταν το κορυφαίο κομμάτι της δημοπρασίας Ινδικής και Ισλαμικής Τέχνης των Christie’s στο Λονδίνο κάνοντας εντυπωσιακό ρεκόρ αφού πουλήθηκε σε τιμή πάνω από τρεις φορές υψηλότερη από την ανώτατη εκτίμησή του, που ήταν ως 1,8 εκατομμύρια λίρες.

«Τα γυάλινα τεχνουργήματα της εποχής Μαμελούκων είναι εξαιρετικά σπάνια, καθώς ήταν πολύ δύσκολο να κατασκευαστούν εξαρχής και επίσης, είναι εξαιρετικά εύθραυστα», όπως λέει η Σάρα Πλάμπλι, διεθνής επικεφαλής Ισλαμικής και Ινδικής Τέχνης του οίκου Christie’s. «Η μορφή του συγκεκριμένου μπολ με πόδι είναι εξαιρετικά ασυνήθιστη», προσθέτει.

Εξάλλου, μόλις τρία αντίστοιχα είναι γνωστά: Ένα στο Βασιλικό Μουσείο του Οντάριο, ένα στο Βρετανικό Μουσείο και ένα στο Μητροπολιτικό Μουσείο Τέχνης. Προηγούμενος ιδιοκτήτης πάντως, ήταν ο γάλλος καλλιτέχνης Ζιλ-Αλμπέρ Γκουπίλ (1840-84) ενώ καταγράφεται και μία επισκευή του κάποια στιγμή τον 19ο αιώνα, όταν η βάση του επανασυνδέθηκε στο στέλεχος.

Εν τέλει όμως τώρα κατέληξε σε κάποιον Ευρωπαίο, σύμφωνα με την πληροφορία που δίνει ο οίκος, χωρίς ωστόσο να τον κατονομάζει. Όπως συνήθως γίνεται, άλλωστε.

Εξαιρετικό δείγμα ισλαμικής τέχνης

Ύψους 32,7 εκατοστών και διαμέτρου 20,5 το ανεικείμενο χαρακτηρίζεται κατ΄αρχάς για την κομψότητά του σχήματός του με μια ιδανική ισορροπία βάσης, στελέχους και του μπολ στο άνω μέρος. Κάτω από το χείλος του η πρώτη ζώνη διακόσμησης περιέχει έξι μπλε στρογγυλά στοιχεία με ζωόμορφα αραβουργήματα που εναλλάσσονται με φυτικά στοιχεία, ανθέμια λωτού και παραστάσεις μάχης ζώων.

Ακολουθεί μία δεύτερη στενή ζώνη φυτικής διακόσμησης με έξι επίσης, μικρά μπλε στρογγυλά στοιχεία που απεικονίζουν αετό που επιτίθεται σε υδρόβιο πτηνό. Και στη συνέχεια μια άλλη φαρδιά ζώνη με άνθη λωτού και ροζέτες, που διακόπτονται από τρία άνθινα στρογγυλά στοιχεία αραβουργήματος.

Φυτική διακόσμηση καλύπτει και το στέλεχος που διακόπτεται στη μέση από έναν κόμπο. Όσον αφορά το πόδι περιλαμβάνει μία επιγραφή σε thuluth (ισλαμική καλλιγραφία) που πλαισιώνεται από στρογγυλά στοιχεία με παραστάσεις αετών. Όπως θεωρείται ωστόσο αυτό το τμήμα είναι μεταγενέστερο, ύστερα από αντικατάσταση, που έγινε πιθανώς κατά τον 19ο αιώνα.

Να σημειωθεί, ότι τα γυάλινα αντικείμενα της εποχής Μαμελούκων αποτελούν εξαιρετικά δείγματα της ισλαμικής τέχνης, όπως αυτή αναπτύχθηκε στη διάρκεια ακμής της αυτοκρατορίας στην Αίγυπτο και τη Συρία από τον 13ο ως τον 15ο αιώνα. Επρόκειτο για αντικείμενα πολυτελείας, κυρίως καντήλια για τα τεμένη αλλά και φιάλες, κύπελλα και μπολ, που χρησιμοποιούνταν στα πλούσια συμπόσια.

Ο αστρολάβος της Λαχόρης

Ιδιαίτερα σημαντική πάντως θεωρήθηκε αυτή η δημοπρασία εξ αιτίας του αντικειμένου της, δεδομένου του συνεχιζόμενου πολέμου ΗΠΑ-Ισραήλ κατά του Ιράν και των ευρύτερων εντάσεων στην περιοχή.

«Έχουμε συνηθίσει σε περιόδους μεγάλης γεωπολιτικής αστάθειας και έχει υπάρξει αρκετή τα τελευταία 15 και πλέον χρόνια», όπως δηλώνει όμως, ο επικεφαλής ινδικής και ισλαμικής τέχνης του Sotheby’s, Μπένεντικτ Κάρτερ. Στο πλαίσιο αυτό όλα τα νέα μουσεία του Κόλπου ήταν συγκρατημένα μεν στις αγορές τους, χωρίς όμως να απέχουν από αυτές. Ενδιαφέρον έδειξε και το νέο Κέντρο Ισλαμικού Πολιτισμού της Τασκένδης, το οποίο άνοιξε τον Μάρτιο με τους αντιπροσώπους του στη δημοπρασία να συμμετέχουν δυναμικά.

Εν τέλει η πώληση έργων τέχνης από τον Ισλαμικό και Ινδικό Κόσμο στους Christie’s και η δημοπρασία συλλογής ινδικών ζωγραφικών έργων και καλλιγραφίας απέδωσε συνολικά 17,6 εκατομμύρια λίρες.

Αντίστοιχα οι πωλήσεις έργων τέχνης του Ισλαμικού Κόσμου και της Ινδίας, της ανατολίτικης τέχνης και της τέχνης της Μέσης Ανατολής στους Sotheby’s ανήλθαν σε 14,8 εκατομμύρια λίρες.

Σ΄αυτήν την περίπτωση ο αστρολάβος των Μουγκάλ του 17ου αιώνα, ένα εξελιγμένο αστρονομικό όργανο που χρησιμοποιείτο για να λέει την ώρα και την ημερομηνία, να χαρτογραφεί τη θέση των αστεριών και να υπολογίζει το γεωγραφικό πλάτος πουλήθηκε για 2 εκατομμύρια λίρες κάνοντας ρεκόρ δημοπρασίας για το είδος του.

 

Διαβάστε επίσης 

Μήνυμα Λίνας Μενδώνη: Τα μουσεία παράγουν πολιτισμό και ανάπτυξη

Ο Αλέκος βγήκε απ’ τον παράδεισο: Μια μουσικοθεατρική παράσταση αφιερωμένη στον Αλέκο Σακελλάριο

Όταν η Νικόλ Κίντμαν συνάντησε τη Δαναΐδα του Μπρανκούζι