Στο «τιμόνι» της Ενωσης Σούπερ Μάρκετ Ελλάδας θα είναι ο Γιάννης Μασούτης για την επόμενη τριετία.

Η εκλογή του βορειοελλαδίτη επιχειρηματία στην κορυφή της διοικητικής πυραμίδας του θεσμικού φορέα των σούπερ μάρκετ, παίρνοντας τη σκυτάλη από τον Αριστοτέλη Παντελιάδη, συμπίπτει με την επικείμενη ολοκλήρωση του μεγαλύτερου deal στην ιστορία Δ. Μασούτης: Την εξαγορά της ΑΝΕΔΗΚ Κρητικός, που θα δημιουργήσει τον τρίτο πόλο του κλάδο, πίσω από τη Σκλαβενίτης και τη Lidl και πολύ κοντά στην ΑΒ Βασιλόπουλος, με τζίρο πάνω από 2 δισ. ευρώ και ένα ευρύ γεωγραφικό αποτύπωμα σε Βόρεια και Νότια Ελλάδα.

1

Το «πράσινο φως» από την Επιτροπή Ανταγωνισμού αναμένεται το επόμενο διάστημα, με την ολοκλήρωση της συναλλαγής να τοποθετείται χρονικά στις αρχές Ιουνίου. Πρόκειται για συμφωνία συνολικού ύψους που προσεγγίζει τα 100 εκατ. ευρώ μαζί με τον δανεισμό, η οποία αλλάζει ριζικά το μέγεθος της αλυσίδας αλλά ταυτόχρονα ανοίγει και ένα απαιτητικό κεφάλαιο ενσωμάτωσης.

Μετά την έγκριση της Επιτροπής Ανταγωνισμού θα ακολουθήσει η διαδικασία ολοκλήρωσης της συναλλαγής, ενώ σύμφωνα με τη διοίκηση της Δ. Μασούτης εκτιμάται ότι περίπου 30-35 καταστήματα θα χρειαστεί να εκποιηθούν ώστε να μην προκύψουν ζητήματα δεσπόζουσας θέσης σε επιμέρους τοπικές αγορές.

Η πρόκληση της ενοποίησης του δικτύου με περισσότερα από 1.200 σημεία πώλησης

Το νέο σχήμα θα διαθέτει περισσότερα από 1.200 σημεία πώλησης, καθώς τα 385 καταστήματα της Μασούτης θα προστεθούν στα 874 σημεία της Κρητικός, δημιουργώντας ένα δίκτυο με πανελλαδική κάλυψη και ισχυρή γεωγραφική πυκνότητα. Παράλληλα, οι εργαζόμενοι του ομίλου αναμένεται να αυξηθούν από 11.000 σε περίπου 15.000, καθιστώντας τη Δ. Μασούτης τον δεύτερο μεγαλύτερο εργοδότη της χώρας. Στόχος της διοίκησης είναι οι ταμπέλες στα 400 εταιρικά καταστήματα της Κρητικός να έχουν αλλάξει έως το τέλος του 2026, με ρυθμό που θα φτάνει τα 10-20 καταστήματα την εβδομάδα. Ωστόσο, το μεγάλο στοίχημα δεν αφορά μόνο την ταχύτητα της μετάβασης αλλά κυρίως την ομαλή ενσωμάτωση ενός δικτύου με διαφορετικά χαρακτηριστικά, μεγέθη και επιδόσεις, από ισχυρά σημεία με σταθερή πελατειακή βάση μέχρι μικρότερα καταστήματα στις γειτονιές.

Η επιτυχία της συμφωνίας θα κριθεί τελικά από το κατά πόσο η Μασούτης θα καταφέρει να ενοποιήσει αποτελεσματικά ένα πολυσύνθετο δίκτυο με διαφορετικά μοντέλα λειτουργίας, franchise και τοπικές αγορές.

Οι εξαγορές στο DNA της Δ. Μασούτης

Οι εξαγορές, άλλωστε, αποτελούν διαχρονικά βασικό κομμάτι του DNA της βορειοελλαδίτικης αλυσίδας και ήταν εκείνες που συνέβαλαν καθοριστικά στη γιγάντωσή της τις τελευταίες δύο δεκαετίες. Από τη δεκαετία του 2000 η Δ. Μασούτης κινήθηκε επιθετικά με εξαγορές μικρών τοπικών αλυσίδων, όπως οι Αφοί Μπίσκα και Δύο Αλφα, ενισχύοντας τότε το δίκτυό της με περισσότερα από 90 καταστήματα.

Ακολούθησαν μικρότερες κινήσεις, ακόμη και εξαγορές μεμονωμένων σημείων, ενώ το 2018 ήρθε η εξαγορά της Προμηθευτικής, η μεγαλύτερη έως τότε συμφωνία στην ιστορία της εταιρείας και το πρώτο ουσιαστικό βήμα επέκτασης στη Νότια Ελλάδα. Μετά από μια περίοδο πιο επιλεκτικών κινήσεων, η αλυσίδα το 2022 προχώρησε στη στρατηγική συμφωνία με τη ΣΥΝΚΑ στην Κρήτη, ακολούθησαν νέες κινήσεις σε τοπικές αγορές, ενώ πρόσφατα προχώρησε και στην απόκτηση του 51% της Kontzoglou Distributions, διευρύνοντας τη δραστηριότητά της πέρα από το παραδοσιακό λιανεμπόριο, προς τις διανομές, τα logistics και τις αποκλειστικές συνεργασίες brands.

Η νέα ισορροπία στην αγορά και το μέτωπο της ακρίβειας

Στοίχημα για τον Γιάννη Μασούτη αποτελεί όμως και η ανάληψη της προεδρίας της ΕΣΕ. Ο ίδιος διαθέτει μακρά εμπειρία σε θεσμικούς ρόλους, καθώς βρίσκεται επί σχεδόν μία δεκαετία στην προεδρία του Εμπορικού και Βιομηχανικού Επιμελητηρίου Θεσσαλονίκης, ενώ διετέλεσε και πρόεδρος της Κεντρικής Ένωσης Επιμελητηρίων Ελλάδας.

Η νέα του θέση έρχεται μετά από μια ιδιαίτερα δύσκολη περίοδο για τον κλάδο των σούπερ μάρκετ, ο οποίος βρέθηκε στο επίκεντρο της πληθωριστικής κρίσης και της δημόσιας συζήτησης για την ακρίβεια. Ο απερχόμενος πρόεδρος της ΕΣΕ, Αριστοτέλης Παντελιάδης, χρειάστηκε πολλές φορές να υπερασπιστεί δημόσια τον κλάδο, προβάλλοντας τη χαμηλή κερδοφορία των αλυσίδων αλλά και τις σημαντικές επενδύσεις που πραγματοποιούν σε δίκτυα, υποδομές και εφοδιαστική αλυσίδα. Παράλληλα, οι παρεμβατικές ρυθμίσεις που εφαρμόστηκαν στην αγορά επί σχεδόν μία πενταετία δημιούργησαν συχνά τριβές με την πολιτεία.

Σήμερα, ωστόσο, το περιβάλλον εμφανίζεται πιο ήπιο για τις αλυσίδες. Ο κλάδος βρίσκεται σε φάση ανάπτυξης, με άνοδο πωλήσεων τόσο σε αξία όσο και κυρίως σε όγκο, ενώ τα σούπερ μάρκετ σταδιακά απομακρύνονται από το επίκεντρο της συζήτησης για την ακρίβεια.

Ωστόσο, η νέα θητεία του ξεκινά σε μια περίοδο όπου οι ανησυχίες για νέες πληθωριστικές πιέσεις επιστρέφουν σταδιακά στο προσκήνιο. Η κρίση στη Μέση Ανατολή και η άνοδος του ενεργειακού κόστους προκαλούν προβληματισμό για πιθανές ανατιμήσεις στην εφοδιαστική αλυσίδα και στα τρόφιμα, παρότι μέχρι στιγμής το αποτύπωμα στα ράφια παραμένει περιορισμένο. Την ίδια ώρα, το πλαφόν στο μικτό περιθώριο κέρδους, που εφαρμόστηκε ως έκτακτο μέτρο κατά της ακρίβειας, αναμένεται να παραταθεί και μετά το τέλος Ιουνίου, όπως έχει ήδη προαναγγείλει ο υπουργός Ανάπτυξης Τάκης Θεοδωρικάκος, διατηρώντας ανοιχτή μια βασική εκκρεμότητα στις σχέσεις κυβέρνησης και οργανωμένου λιανεμπορίου.