Η Κεντρική Τράπεζα των Ηνωμενικών Αραβικών Εμιράτων εξέδωσε διευκρινίσεις σύμφωνα με τις οποίες, η αποχώρηση από τον ΟΠΕΚ θα συνοδευτεί από αυστηρότερη δέουσα επιμέλεια (due diligence) στις ανταποκρίτριες τράπεζες για να αποτραπεί η ροή κεφαλαίων από χώρες που βρίσκονται υπό καθεστώς κυρώσεων.

Υπάρχουν ενδείξεις για νέες κυρώσεις του αμερικανικού OFAC (Γραφείου Ελέγχου Ξένων Περιουσιακών Στοιχείων) σε ναυτιλιακές εταιρείες με έδρα τα ΗΑΕ που κατηγορούνται για παραβίαση του πλαφόν των $60/βαρέλι για το ρωσικό πετρέλαιο.

1

Η συνεργασία του OFAC με Εμιράτα, Κατάρ, Ομάν

Υπάρχουν συνεχείς διπλωματικές επαφές και λειτουργικές συμφωνίες μεταξύ του Γραφείου Ελέγχου Ξένων Περιουσιακών Στοιχείων (OFAC) των ΗΠΑ και των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων (ΗΑΕ), του Κατάρ και του Ομάν, κυρίως στον τομέα της καταπολέμησης της χρηματοδότησης της τρομοκρατίας (CFT) και των κυρώσεων κατά της Ρωσίας και του Ιράν.

Η συνεργασία με τα Εμιράτα είναι πιο εντατική λόγω του χρηματοπιστωτικού ρόλου του Ντουμπάι. Η Κεντρική Τράπεζα των ΗΑΕ (CBUAE) ανακοίνωσε αυστηρότερα μέτρα AML/CFT (Καταπολέμηση Νομιμοποίησης Εσόδων/Χρηματοδότησης Τρομοκρατίας) που ευθυγραμμίζονται με τα διεθνή πρότυπα και τις απαιτήσεις του OFAC.

Το OFAC στοχεύει συχνά εταιρείες με έδρα τα ΗΑΕ (π.χ. στο Ντουμπάι) που εμπλέκονται στη μεταφορά ρωσικού πετρελαίου ή ιρανικών όπλων, αναγκάζοντας τις τοπικές αρχές να εντείνουν τους ελέγχους. Αν και πιο περιορισμένα, υπάρχουν κανάλια ανταλλαγής πληροφοριών με το Κατάρ και το Ομάν, για την αποτροπή χρηματοδότησης οργανώσεων (π.χ. Hamas, Ιράν) που βρίσκονται στη λίστα SDN (Specially Designated Nationals) του OFAC. Υπάρχουν ενδείξεις ότι το Ομάν επικύρωσε συμφωνίες για την αποφυγή διπλής φορολογίας και επενδύσεων, οι οποίες περιλαμβάνουν ρήτρες διαφάνειας.

Η συνεργασία περιλαμβάνει μεταξύ άλλων, ανταλλαγή πληροφοριών με αμερικανούς αξιωματούχους του Υπουργείου Οικονομικών να επισκέπτονται τακτικά την περιοχή για να συζητήσουν την επιβολή κυρώσεων. Τα ΗΑΕ, μετά την έξοδό τους από την “γκρίζα λίστα” της Financial Action Task Force (FATF) το 2024, έχουν ενισχύσει τις δομές τους για να ικανοποιήσουν το OFAC. Τον Ιανουάριο και Απρίλιο φέτος, το OFAC επέβαλε κυρώσεις σε οντότητες στα ΗΑΕ, δείχνοντας ότι οι “συμφωνίες” αυτές περιλαμβάνουν και προειδοποιήσεις για διευκολύνσεις (circumvention).

Βασικοί πυλώνες της νέας οδηγίας της Κεντρικής Τράπεζας των Εμιράτων

Το νέο πλαίσιο αποτελείται από τέσσερις εποπτικές οδηγίες και δύο εγχειρίδια βέλτιστων πρακτικών που εστιάζουν στους εξής τομείς:

– Χρηματοδότηση Διάδοσης Όπλων (CPF): Για πρώτη φορά, η καταπολέμηση της χρηματοδότησης της διάδοσης όπλων (Proliferation Financing) ενσωματώνεται ως υποχρεωτική κατηγορία κινδύνου, απαιτώντας από τα ιδρύματα επίσημες αξιολογήσεις κινδύνου.

– Εμπορικό Ξέπλυμα Χρήματος (TBML): Ενίσχυση των ελέγχων σε συναλλαγές που σχετίζονται με το εμπόριο και τις μεταφορτώσεις (transshipment), τομείς που το OFAC παρακολουθεί στενά για την αποφυγή κυρώσεων.

– Ανταποκρίτρια Τραπεζική (Correspondent Banking): Αυστηρότερη δέουσα επιμέλεια (due diligence) στις σχέσεις με ξένες τράπεζες για τον εντοπισμό ύποπτων ροών κεφαλαίων.

– Δέουσα Επιμέλεια Πελατών (CDD/KYC): Νέες απαιτήσεις για τη συνεχή παρακολούθηση των πελατών σε όλη τη διάρκεια της σχέσης τους με την τράπεζα, αντί για τους περιοδικούς ελέγχους που ίσχυαν παλαιότερα.

Η ανακοίνωση ευθυγραμμίζεται με την Εθνική Στρατηγική των ΗΑΕ (2024–2027) και στοχεύει στην προστασία της ακεραιότητας του χρηματοπιστωτικού συστήματος της χώρας μετά την έξοδό της από την “γκρίζα λίστα” της FATF. Η μετάβαση από την τυπική συμμόρφωση (checklist-based) στην ενεργή διαχείριση κινδύνου μέσω τεχνολογίας είναι το κύριο χαρακτηριστικό αυτών των μέτρων.

Επιπτώσεις στις κυρώσεις για το ρωσικό πετρέλαιο

Η αποχώρηση των ΗΑΕ από τον ΟΠΕΚ (από 1η Μαΐου 2026) συνιστά μια στρατηγική στροφή προς τις ΗΠΑ, η οποία επηρεάζει άμεσα την επιβολή των κυρώσεων στο ρωσικό πετρέλαιο. Επιπλέον, η αποδέσμευση των ΗΑΕ από τις ποσοστώσεις του ΟΠΕΚ+ (όπου συμμετέχει η Ρωσία) αλλάζει τις ισορροπίες στην επιβολή των κυρώσεων.

Η Ρωσία χάνει έναν κρίσιμο σύμμαχο στη διαχείριση των τιμών. Χωρίς τη δέσμευση των ΗΑΕ σε κοινές ποσοστώσεις, η ικανότητα της Μόσχας να επηρεάζει την αγορά περιορίζεται.

Τα ΗΑΕ πλέον δεν δεσμεύονται από τις συμφωνίες με τη Ρωσία εντός του ΟΠΕΚ+, επιτρέποντας στο OFAC να ασκήσει μεγαλύτερη πίεση στο Ντουμπάι για τον έλεγχο των “σκιωδών στόλων”.

Ο ρόλος των τραπεζών του Ντουμπάι

Οι τράπεζες στα ΗΑΕ (π.χ. FAB, DIB) βρίσκονται υπό καθεστώς εντατικοποιημένης εποπτείας για να αποφύγουν τις δευτερογενείς κυρώσεις των ΗΠΑ:

– Αναστολή Λογαριασμών: Τράπεζες έχουν ήδη αρχίσει να αναστέλλουν λογαριασμούς εταιρειών που εμπλέκονται στο εμπόριο ρωσικών αγαθών.

– Απαίτηση Γραπτών Διαβεβαιώσεων: Οι τράπεζες απαιτούν πλέον γραπτές βεβαιώσεις ότι καμία οντότητα στη λίστα SDN του OFAC δεν συμμετέχει ή επωφελείται από τις συναλλαγές.

– Real-time Monitoring: Με τις νέες οδηγίες της Κεντρικής Τράπεζας των Εμιράτων, οι τράπεζες υποχρεούνται να εγκαταστήσουν αυτοματοποιημένα συστήματα για τον εντοπισμό ύποπτων συναλλαγών σε πραγματικό χρόνο, εστιάζοντας ιδιαίτερα στη χρηματοδότηση του εμπορίου (TBML).

Παρά την αυστηροποίηση, δεν είναι σαφές αν ορισμένοι Ρώσοι εξαγωγείς απαιτούν πλέον πληρωμές σε ρούβλια, κάτι που θα δημιουργούσε πρόσθετες προκλήσεις για τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα του Ντουμπάι που διατηρούν μεγάλα αποθέματα σε δολάρια.

Διαβάστε επίσης:

Bloomberg: Τι σημαίνει η αποχώρηση των ΗΑΕ από τον ΟΠΕΚ – Οι νέες ισορροπίες και η απειλή ενός νέου πολέμου τιμών

Πετρέλαιο: Παραμένει πάνω από τα 110 δολάρια το Brent – Ανοδικά και το WTI

Im Westen nichts Neues (Ουδέν νεώτερον από το δυτικό μέτωπο)!