Περισσότερους από 300.000 εργαζόμενους συνταξιούχους αφορά η νέα ρύθμιση που επεξεργάζεται το υπουργείο Εργασίας, επιχειρώντας να διορθώσει μια από τις βασικές δυσλειτουργίες του ασφαλιστικού συστήματος: την καθυστερημένη ανταπόδοση των εισφορών σε όσους συνεχίζουν να εργάζονται μετά τη συνταξιοδότηση.

Πρόκειται για μια παρέμβαση με σαφές οικονομικό αποτύπωμα, καθώς επηρεάζει τόσο το διαθέσιμο εισόδημα χιλιάδων νοικοκυριών, όσο και τα έσοδα του e-ΕΦΚΑ.

1

Σήμερα, οι εργαζόμενοι συνταξιούχοι καταβάλλουν κανονικά ασφαλιστικές εισφορές, όπως όλοι οι εργαζόμενοι, ωστόσο η προσαύξηση που προκύπτει από αυτές τις εισφορές ενσωματώνεται στη σύνταξη μόνο μετά τη διακοπή της απασχόλησης. Αυτό σημαίνει ότι σε πολλές περιπτώσεις η ανταπόδοση καθυστερεί για χρόνια, δημιουργώντας ένα «κενό» μεταξύ εισφορών και οφέλους.

Ταυτόχρονα, η πρακτική αυτή επιβαρύνει διοικητικά τον e-ΕΦΚΑ, καθώς χιλιάδες αιτήσεις επανυπολογισμού κατατίθενται μαζικά όταν οι συνταξιούχοι αποχωρούν από την εργασία.

Η νέα ρύθμιση έρχεται να αλλάξει αυτή τη λογική. Στόχος είναι η προσαύξηση να αποδίδεται σταδιακά και όχι συγκεντρωτικά, επιτρέποντας στους συνταξιούχους να βλέπουν πιο άμεσα το αποτέλεσμα της εργασίας τους. Παράλληλα, ενισχύεται η διαφάνεια και η προβλεψιμότητα του συστήματος, καθώς οι ασφαλισμένοι θα γνωρίζουν πότε και πόσο θα αυξηθεί η σύνταξή τους.

Σύμφωνα με πληροφορίες του «Mononews», η διάταξη αναμένεται να κατατεθεί το προσεχές διάστημα στη Βουλή.

Ανά πενταετία ο επανυπολογισμός – Το νέο μοντέλο

Το βασικό σενάριο που εξετάζεται προβλέπει επανυπολογισμό της σύνταξης ανά πενταετία. Αυτό σημαίνει ότι κάθε πέντε χρόνια απασχόλησης, η προσαύξηση που αντιστοιχεί στις εισφορές θα ενσωματώνεται στη σύνταξη, χωρίς να απαιτείται η διακοπή της εργασίας.

Για τους μισθωτούς, η προσαύξηση υπολογίζεται σε περίπου 0,77% των αποδοχών για κάθε έτος εργασίας. Το ποσοστό αυτό, αν και φαινομενικά μικρό, οδηγεί σε ουσιαστικές αυξήσεις σε βάθος χρόνου, ιδίως για όσους έχουν σταθερή απασχόληση και ικανοποιητικές αποδοχές. Η αύξηση είναι μόνιμη και ενσωματώνεται στο συνολικό ποσό της σύνταξης, δημιουργώντας μια σωρευτική ενίσχυση του εισοδήματος.

Για τους ελεύθερους επαγγελματίες, το ύψος της προσαύξησης εξαρτάται από την ασφαλιστική κατηγορία που έχουν επιλέξει. Όσο υψηλότερη είναι η εισφορά, τόσο μεγαλύτερη είναι και η μελλοντική αύξηση, γεγονός που δημιουργεί πρόσθετα κίνητρα για δήλωση πραγματικών εισοδημάτων.

Η μετάβαση στο νέο μοντέλο εκτιμάται ότι θα μειώσει σημαντικά τον διοικητικό φόρτο του e-ΕΦΚΑ, καθώς δεν θα απαιτείται μαζική επεξεργασία αιτήσεων επανυπολογισμού σε συγκεκριμένες χρονικές περιόδους. Παράλληλα, θα λειτουργήσει ως κίνητρο για τη συνέχιση της εργασίας, ιδίως σε κλάδους όπου καταγράφονται ελλείψεις προσωπικού.

Έσοδα, εισφορές και τα «αγκάθια» του συστήματος

Η απασχόληση των συνταξιούχων έχει εξελιχθεί σε σημαντική πηγή εσόδων για το ασφαλιστικό σύστημα. Τα έσοδα από τον ειδικό πόρο απασχόλησης εκτιμάται ότι ανέρχονται σε περίπου 124 εκατ. ευρώ ετησίως, ενώ μαζί με τις ασφαλιστικές εισφορές ξεπερνούν τα 300 εκατ. ευρώ.

Ο ειδικός αυτός πόρος επιβάλλεται επιπλέον των εισφορών και ανέρχεται στο 10% του μισθού για τους μισθωτούς και στο 50% της εισφοράς σύνταξης για τους ελεύθερους επαγγελματίες. Πρόκειται για μη ανταποδοτικό έσοδο, καθώς δεν λαμβάνεται υπόψη στον υπολογισμό της προσαύξησης της σύνταξης, κάτι που αποτελεί βασικό σημείο κριτικής από την πλευρά των συνταξιούχων.

Παρά τις επιβαρύνσεις, η απασχόληση των συνταξιούχων εμφανίζει αυξητική τάση, κυρίως μετά την κατάργηση της περικοπής 30% στις συντάξεις όσων εργάζονταν. Το μέτρο αυτό είχε λειτουργήσει αποτρεπτικά και είχε οδηγήσει πολλούς στην αδήλωτη εργασία. Η άρση του άλλαξε τα δεδομένα, αυξάνοντας τη δηλωμένη απασχόληση και ενισχύοντας τα έσοδα του συστήματος.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και η κατανομή των εργαζόμενων συνταξιούχων. Περίπου 120.000 δραστηριοποιούνται στον αγροτικό τομέα, συχνά με ευνοϊκό καθεστώς, καθώς εξαιρούνται από εισφορές και πόρους εφόσον το αγροτικό τους εισόδημα δεν υπερβαίνει τις 10.000 ευρώ. Επιπλέον, περίπου 67.500 είναι μισθωτοί, ενώ σχεδόν 60.000 εργάζονται ως ελεύθεροι επαγγελματίες.

Η ενίσχυση της συμμετοχής των συνταξιούχων στην αγορά εργασίας συνδέεται άμεσα με τις ανάγκες της οικονομίας, καθώς σε πολλούς κλάδους η εμπειρία και η εξειδίκευση των μεγαλύτερων ηλικιών αποτελούν κρίσιμο παράγοντα.

Παραδείγματα προσαύξησης σύνταξης

✔ Συνταξιούχος με σύνταξη 900€ και μισθό 1.000€, για 5 χρόνια εργασίας
➡ Προσαύξηση: περίπου 38,5€
➡ Νέα σύνταξη: ~938€

✔ Συνταξιούχος με σύνταξη 1.000€ και μισθό 1.200€, για 10 χρόνια εργασίας
➡ Προσαύξηση: περίπου 92€
➡ Στα 5 χρόνια: +46€
➡ Στα 10 χρόνια: +92€
➡ Νέα σύνταξη: ~1.092€

✔ Συνταξιούχος με μισθό 2.000€ για 6 χρόνια
➡ Αύξηση: περίπου 90–100€

✔ Ελεύθερος επαγγελματίας με υψηλή εισφορά
➡ Σε 6 χρόνια: αύξηση έως 130€+

Διαβάστε επίσης:

Καναδάς: Δημιουργεί κρατικό επενδυτικό ταμείο για μεγάλα έργα

Βουλή: Υπερψηφίσθηκε το νομοσχέδιο για την παραχώρηση των Κρατικών Λαχείων

Από τον μισθό στην ασφάλεια: Τι σημαίνει σήμερα ευημερία στην εργασία