Εγκρίθηκε από τη ΡΑΑΕΥ το Δεκαετές Πρόγραμμα Ανάπτυξης του Εθνικού Συστήματος Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας (ΕΣΜΗΕ) για την περίοδο 2025–2034, που υπέβαλε ο ΑΔΜΗΕ, το οποίο ωστόσο συνοδεύεται από σημαντικές αυξήσεις κόστους και μετατοπίσεις στα χρονοδιαγράμματα υλοποίησης βασικών έργων. Οι πρόσθετες επιβαρύνσεις στον προϋπολογισμό ανέρχονται συνολικά σε περίπου 1,5 δισ. ευρώ, ενώ καταγράφονται και καθυστερήσεις στην ολοκλήρωση σειράς επενδύσεων.

Μεταξύ των έργων που εμφανίζουν αυξημένο κόστος περιλαμβάνεται η Δ’ Φάση Διασύνδεσης των Κυκλάδων, όπου ο προϋπολογισμός αναθεωρήθηκε από 472 εκατ. ευρώ σε περίπου 523–524 εκατ. ευρώ, κυρίως λόγω ανατιμήσεων σε υλικά και καλώδια, καθώς και αυξημένων απαιτήσεων για την προστασία των υποβρυχίων διασυνδέσεων. Παράλληλα, το έργο μετατίθεται χρονικά, με την ολοκλήρωσή του να τοποθετείται πλέον στο πρώτο εξάμηνο του 2026.

1

Αντίστοιχα, η Φάση ΙΙ της Διασύνδεσης Κρήτης–Αττικής παρουσιάζει αύξηση κόστους κατά περίπου 33 εκατ. ευρώ, με τον συνολικό προϋπολογισμό να διαμορφώνεται στα 1,162 δισ. ευρώ. Το έργο αντιμετωπίζει και καθυστερήσεις, καθώς το χρονοδιάγραμμα υλοποίησης μετατίθεται κατά ένα εξάμηνο, λόγω αδειοδοτικών εκκρεμοτήτων, τοπικών αντιδράσεων και απρόβλεπτων παραγόντων.

Σημαντική επιβάρυνση καταγράφεται και στο έργο διασύνδεσης των νησιών του Βορειοανατολικού Αιγαίου, όπου ο προϋπολογισμός αυξήθηκε στα 1,425 δισ. ευρώ, σημειώνοντας άνοδο άνω των 200 εκατ. ευρώ. Η αύξηση αποδίδεται σε τροποποιήσεις σχεδιασμού, επέκταση του μήκους των καλωδίων και αναθεώρηση τεχνικών λύσεων, ενώ παράλληλα το έργο μετατίθεται χρονικά κατά ένα έτος, με ορίζοντα ολοκλήρωσης το δεύτερο εξάμηνο του 2030.

Ακόμη μεγαλύτερη είναι η αύξηση στο έργο διασύνδεσης των Δωδεκανήσων, το οποίο παρουσιάζει τον υψηλότερο αναθεωρημένο προϋπολογισμό, φθάνοντας τα 2,957 δισ. ευρώ, αυξημένος κατά περίπου 931 εκατ. ευρώ. Σύμφωνα με τα διευκρινιστικά στοιχεία που υπέβαλε ο ΑΔΜΗΕ, η ανωτέρω αυξητική
αναθεώρηση του κόστους οφείλεται κυρίως στην αύξηση του κόστους για τις θαλάσσιες μελέτες, την πόντιση και την προστασία των υποβρύχιων καλωδίων σε διεθνές επίπεδο, λόγω της μεγάλης ζήτησης και της έλλειψης εξειδικευμένων πλοίων, τεχνολογικών μέσων και εξειδικευμένου προσωπικού. Πρόσθετοι παράγοντες προς τούτο είναι η αύξηση του κόστους των χερσαίων εργασιών, η αύξηση του κόστους παραγωγής των καλωδίων λόγω της ανόδου
των τιμών των μετάλλων, του πληθωρισμού, του εργατικού κόστους και του κόστους ενέργειας καθώς και επιπρόσθετα η αύξηση του κόστους των ασφαλίστρων για τα έργα υποβρύχιων καλωδίων. Τέλος και απόρροια των ειδικών μελετών εφαρμογής εμφανίζεται σημαντική αύξηση του κόστους των απαιτούμενων έργων σε Υ/Σ και Σταθμούς Μετατροπής Παράλληλα, το έργο καθυστερεί περίπου ένα έτος, με νέα εκτιμώμενη ολοκλήρωση στο δεύτερο εξάμηνο του 2030.

Αναθεώρηση προς τα πάνω παρουσιάζει και το έργο της δεύτερης διασύνδεσης Ελλάδας–Ιταλίας, με το κόστος να αυξάνεται από 606 εκατ. ευρώ σε περίπου 950 εκατ. ευρώ, ενώ η ολοκλήρωσή του μετατίθεται από το 2031 στο δεύτερο εξάμηνο του 2033.

Συστάσεις από τη ΡΑΑΕΥ

Παρά την έγκριση του προγράμματος, η ΡΑΑΕΥ επισημαίνει την ανάγκη περαιτέρω τεκμηρίωσης για συγκεκριμένα έργα και καλεί τον ΑΔΜΗΕ να υποβάλει πιο αναλυτικά στοιχεία κόστους. Ειδικότερα, ζητείται αναλυτική κοστολογική αποτύπωση και υποστηρικτικά δεδομένα για τα έργα διασύνδεσης του Βορειοανατολικού Αιγαίου, των Δωδεκανήσων, καθώς και για τις νέες διασυνδέσεις Ελλάδας–Τουρκίας και Ελλάδας–Ιταλίας.

Παράλληλα, η Αρχή θέτει αυστηρότερο πλαίσιο παρακολούθησης, επισημαίνοντας ότι σε περιπτώσεις όπου το κόστος εγκεκριμένων έργων αυξάνεται άνω του 10%, ο Διαχειριστής υποχρεούται να υποβάλλει αναλυτική κοστολογική εκτίμηση μαζί με τα απαραίτητα τεκμηριωτικά στοιχεία.

Τέλος, η ΡΑΑΕΥ ζητά την τακτική παρακολούθηση της προόδου των έργων, απαιτώντας από τον ΑΔΜΗΕ να υποβάλλει ανά εξάμηνο αναλυτικές εκθέσεις. Οι εκθέσεις αυτές θα πρέπει να περιλαμβάνουν τις ενέργειες που έχουν υλοποιηθεί, τα αποτελέσματα που έχουν επιτευχθεί, τα προβλήματα που προέκυψαν, τον τρόπο αντιμετώπισής τους, καθώς και τον προγραμματισμό των επόμενων βημάτων, με στόχο τη διασφάλιση της έγκαιρης ολοκλήρωσης των έργων.