Λιγότερες από 80 ημέρες πριν από την έναρξη του Παγκοσμίου Κυπέλλου 2026, οι Ηνωμένες Πολιτείες εισάγουν έναν κρίσιμο παράγοντα κόστους και αβεβαιότητας για φιλάθλους και αποστολές. Το λεγόμενο «Visa Bond Pilot Program» προβλέπει την καταβολή εγγύησης έως 14.000 ευρώ ανά άτομο για την έκδοση τουριστικής ή επαγγελματικής βίζας (B-1 και B-2).

Το μέτρο αφορά περίπου 50 χώρες, εκ των οποίων πέντε έχουν ήδη προκριθεί στο Μουντιάλ: Αλγερία, Τυνησία, Σενεγάλη, Ακτή Ελεφαντοστού και Πράσινο Ακρωτήρι. Η εφαρμογή ξεκίνησε από τις 21 Ιανουαρίου, ενώ η Τυνησία προστέθηκε στο καθεστώς στις αρχές Απριλίου. Το ύψος της εγγύησης κυμαίνεται από περίπου 4.500 έως 14.000 ευρώ, με τις χαμηλότερες καταβολές να αφορούν κυρίως ανήλικους και τις υψηλότερες ενήλικες ταξιδιώτες. Το ποσό επιστρέφεται μόνο εφόσον ο επισκέπτης αποχωρήσει εγκαίρως από τη χώρα.

1

Αβεβαιότητα ακόμη και για παίκτες και αποστολές

Το βασικό πρόβλημα δεν αφορά μόνο τους φιλάθλους. Το αμερικανικό πλαίσιο δεν προβλέπει ρητή εξαίρεση για αθλητές ή επίσημες αποστολές. Αυτό σημαίνει ότι ποδοσφαιριστές, προπονητές και στελέχη ομοσπονδιών ενδέχεται να υποχρεωθούν επίσης να καταβάλουν εγγύηση, εφόσον δεν διαθέτουν ήδη ενεργή βίζα.

Η FIFA βρίσκεται ήδη σε παρασκηνιακές διαβουλεύσεις με την αμερικανική κυβέρνηση, επιδιώκοντας εξαίρεση τουλάχιστον για τις επίσημες αποστολές. Στόχος είναι να καλυφθούν παίκτες, τεχνικά επιτελεία και διοικητικά στελέχη μέσω ειδικών προσκλήσεων, που θα λειτουργούν ως de facto απαλλαγή από την εγγύηση. Ωστόσο, μέχρι στιγμής δεν υπάρχει επίσημη δέσμευση από τις αρχές των ΗΠΑ. Οι αιτήσεις εξετάζονται κατά περίπτωση, χωρίς θεσμοθετημένη διαδικασία απαλλαγής, παρά μόνο με τη διακριτική ευχέρεια των προξενικών υπαλλήλων.

Επιπλέον κόστος για τους φιλάθλους

Για τους φιλάθλους, η κατάσταση είναι σαφώς πιο δύσκολη. Δεν διαφαίνεται καμία πρόθεση εξαίρεσης, γεγονός που μετατρέπει το ταξίδι στο Μουντιάλ σε οικονομικά απαγορευτική υπόθεση για πολλούς. Η εγγύηση είναι ανά άτομο και όχι ανά οικογένεια. Έτσι, μια τετραμελής οικογένεια μπορεί να χρειαστεί να δεσμεύσει έως και 50.000 ευρώ μόνο για τη διαδικασία εισόδου, χωρίς να υπολογίζονται εισιτήρια αγώνων, αεροπορικά και διαμονή.

Το μέτρο έρχεται να προστεθεί σε ένα ήδη ακριβό Μουντιάλ, το οποίο θα διεξαχθεί σε τρεις χώρες και με αυξημένα κόστη μετακίνησης. Η αντίφαση με τη ρητορική περί «πιο συμπεριληπτικής διοργάνωσης» που έχει προβάλλει ο Τζιάνι Ινφαντίνο είναι εμφανής.

Ζήτημα πολλαπλής εισόδου και αγωνιστικό πρόγραμμα

Ένα ακόμη κρίσιμο ζήτημα αφορά τη μορφή των θεωρήσεων εισόδου. Οι αμερικανικές αρχές έχουν αρχίσει να εκδίδουν μονοεισερχόμενες βίζες, αντί για πολλαπλών εισόδων, που ίσχυαν παλαιότερα.

Αυτό δημιουργεί λειτουργικό πρόβλημα για ομάδες που θα μετακινηθούν μεταξύ ΗΠΑ, Καναδά και Μεξικού κατά τη διάρκεια του τουρνουά. Για παράδειγμα, η Ακτή Ελεφαντοστού έχει αγώνα στον Καναδά ανάμεσα σε δύο παιχνίδια στις ΗΠΑ, ενώ η Τυνησία ξεκινά στο Μεξικό και ολοκληρώνει τη φάση ομίλων στο Κάνσας Σίτι. Χωρίς βίζα πολλαπλής εισόδου, οι αποστολές θα χρειαστεί να επαναλάβουν τη διαδικασία κάθε φορά που διασχίζουν σύνορα, κάτι που αυξάνει το διοικητικό και οικονομικό βάρος.

Πολιτική ασφάλειας VS εμπορική διοργάνωση

Η αμερικανική πλευρά υπερασπίζεται το μέτρο ως εργαλείο αποτροπής παράτυπης μετανάστευσης, επικαλούμενη υψηλά ποσοστά υπέρβασης διάρκειας παραμονής και ζητήματα ελέγχου ταυτοτήτων. Το πρόγραμμα επεκτείνεται σταδιακά, με βάση γεωπολιτικά και μεταναστευτικά κριτήρια. Από την άλλη, η FIFA επιχειρεί να διασφαλίσει την ομαλή διεξαγωγή της μεγαλύτερης εμπορικής διοργάνωσης στον κόσμο, με έσοδα δισεκατομμυρίων ευρώ από τηλεοπτικά δικαιώματα, χορηγίες και εισιτήρια.

Η σύγκρουση ανάμεσα σε πολιτική ασφαλείας και εμπορική λειτουργία του αθλητισμού είναι πλέον ορατή. Και το ερώτημα δεν είναι θεωρητικό: αφορά άμεσα το ποιοι θα μπορέσουν τελικά να βρεθούν στις εξέδρες και ποιοι θα μείνουν εκτός.