CNN για Μέση Ανατολή: Ποια είναι τα τρία σενάρια για την επόμενη ημέρα

Τα τρία πιθανά σενάρια για την επόμενη ημέρα στο Ιράν, αναλύει το CNN, μιλώντας με ειδικούς και αναλυτές, καθώς μαίνεται ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή. 

Την ίδια στιγμή, αυξάνεται η αβεβαιότητα μεταξύ κυβερνήσεων, επενδυτών και πολιτών, ενώ πολλά εξαρτώνται πλέον από τις αποφάσεις απρόβλεπτων ηγετών, όπως ο Ντόναλντ Τραμπ και, νέος μη δοκιμασμένος ανώτατος ηγέτης του Ιράν, Μοτζτάμπα Χαμενεΐ.

Να σημειωθεί ότι ο Τραμπ έχει στείλει μικτά μηνύματα, χαρακτηρίζοντας τον πόλεμο ως «βραχυπρόθεσμη εκστρατεία» που θα μπορούσε να τελειώσει «σύντομα».

Ταυτόχρονα, δήλωσε ότι δεν πρέπει να τελειώσει πριν το Ιράν «δεν έχει πλέον καμία δυνατότητα για πολύ μεγάλο χρονικό διάστημα να αναπτύξει όπλα που θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν εναντίον των ΗΠΑ, του Ισραήλ ή οποιουδήποτε από τους συμμάχους μας».

Βασικό σενάριο

Στο βασικό σενάριο (60%), ο Τραμπ παρέχει στο στρατό το χρόνο που χρειάζεται για να ολοκληρώσει την καθορισμένη αποστολή του να περιορίσει την ισχύ του Ιράν.

Γεγονός που σημαίνει ότι οι ΗΠΑ, μαζί με τους συμμάχους τους, μπορούν να κάνουν αρκετά για να περιορίσουν τις οικονομικές επιπτώσεις και ότι ο πρόεδρος παραμένει προσηλωμένος στην αποστολή που διέταξε.

Αυτό το σενάριο προϋποθέτει ότι μέχρι το τέλος του μήνα η προβολή ισχύος του Ιράν και η αμυντική βιομηχανική του βάση θα έχουν υποβαθμιστεί σημαντικά, αλλά οι πολιτικές του δομές θα παραμείνουν ανέπαφες.

Η έντονη στρατιωτική εκστρατεία θα σταματήσει — έχοντας επιτύχει τον καθορισμένο στόχο της — αλλά χωρίς την υπόσχεση αλλαγής καθεστώτος στην Τεχεράνη.

Μετά, οι αμερικανικές και διεθνείς κυρώσεις θα παραμείνουν σε ισχύ κατά του Ιράν, εκτός και αν η νέα του κυβέρνηση συμφωνήσει να σταματήσει την ανάπτυξη πυρηνικού προγράμματος και να εγκαταλείψει το πρόγραμμα βαλλιστικών πυραύλων μεγάλου βεληνεκούς. Και τα δύο αυτά προγράμματα παραμένουν υπό τις κυρώσεις του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ, κάτι που θα συνεχιστεί.

Στρατιωτικά, οι ΗΠΑ και το Ισραήλ — και ενδεχομένως άλλοι σύμμαχοι — θα συνεχίσουν να περιπολούν τον εναέριο χώρο του Ιράν με περιορισμένο κίνδυνο, δεδομένης της έλλειψης αεράμυνας. Εάν η Τεχεράνη επιδιώξει να επαναφέρει τα προγράμματα πυραύλων, drone ή πυρηνικών, θα μπορεί να χτυπηθεί κατά βούληση, αποτρέποντας έτσι τέτοιες κινήσεις.

Αυτό το βασικό σενάριο για τους επόμενους μήνες και ακόμη και χρόνια μπορεί να μοιάζει με το Ιράκ της δεκαετίας του 1990: αποδυναμωμένο, περιορισμένο και με Αμερικανούς πιλότους να περιπολούν για να αποτρέψουν μελλοντικές απειλές

Χειρότερο σενάριο

Στο πιο δυσμενές σενάριο (30%), οι οικονομικές αναταραχές θα αναγκάσουν τον Τραμπ να κηρύξει πρόωρα τη νίκη πριν ολοκληρωθεί η στρατιωτική εκστρατεία.

Αυτό θα αφήσει πίσω ένα Ιράν με ανασυγκροτημένες δομές εξουσίας και με στρατιωτική και πυρηνική ικανότητα η οποία είναι αρκετά ανέπαφη ώστε να ανασυγκροτηθεί.

Η περιοχή θα καταστεί ακόμη λιγότερο σταθερή, καθώς τα κράτη του Κόλπου θα παραμείνουν υπό τη συνεχή απειλή ενός Ιράν με αυξανόμενες δυνατότητες πυραύλων και drones, τα οποία η Τεχεράνη έχει αποδείξει ότι είναι πρόθυμη να χρησιμοποιήσει.

Σε αυτό το σενάριο ενδέχεται να εμπλακούν οι Ηνωμένες Πολιτείες ακόμη περισσότερο στη Μέση Ανατολή, καθώς θα χρειαστεί να υποστηρίξουν περαιτέρω την άμυνα των εταίρων του Κόλπου μετά την αντιμετώπιση χιλιάδων πυραύλων και drones, και με την αμερικανική στρατιωτική εκστρατεία να διακόπτεται πριν καταστρέψει αυτές τις δυνατότητες.

Το κόστος των επιχειρηματικών δραστηριοτήτων στην περιοχή — από την ασφάλιση των μεταφορών έως τη μακροπρόθεσμη διάθεση κεφαλαίων — θα μπορούσε να αυξηθεί απότομα πριν αναπτυχθεί μια νέα ισορροπία. Αυτή η νέα ισορροπία θα προϋποθέτει επίσης ένα ισχυρότερο Ιράν με ενδυναμωμένους σκληροπυρηνικούς Ισλαμιστές.

Η απόφαση να αντιστραφεί η πορεία πριν ο αμερικανικός στρατός ολοκληρώσει την αποστολή που του ανατέθηκε, θα έθετε σε κίνδυνο την ισορροπία στην περιοχή. Ανεξάρτητα από τα πλεονεκτήματα της έναρξης αυτού του πολέμου, η πρόωρη διακοπή της εκστρατείας θα έθετε σε κίνδυνο το καθεστώς του Ιράν και θα έθετε την περιοχή και τον κόσμο σε ακόμη πιο επισφαλή θέση.

Καλύτερο σενάριο

Στην καλύτερη περίπτωση (10%), η στρατιωτική πίεση στο Ιράν, συμπεριλαμβανομένων των επιθέσεων, αποδυναμώνει το καθεστώς και ενισχύει την αυτοπεποίθηση των Ιρανών να ξαναβγούν στους δρόμους και να απαιτήσουν την ανατροπή της Ισλαμικής Δημοκρατίας.

Η περίπτωση αυτή θα είχε καλύτερες πιθανότητες αν δεν υπήρχε η βίαιη καταστολή τον Ιανουάριο, η οποία σύμφωνα με αναφορές προκάλεσε τον θάνατο χιλιάδων ανθρώπων.

Βραχυπρόθεσμα, οι Ιρανοί μπορούν να ξαναβγούν στους δρόμους μόνο αν ο κατασταλτικός μηχανισμός της Τεχεράνης — οι πολιτοφυλακές Basij και το Σώμα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης — υποβαθμιστεί σημαντικά και ορατά, κάτι που είναι δύσκολο να επιτευχθεί μόνο με την αεροπορική ισχύ.

Η ιστορία δείχνει ότι η εξωτερική στρατιωτική πίεση από μόνη της σπάνια οδηγεί σε ταχεία κατάρρευση του καθεστώτος χωρίς οργανωμένη εσωτερική και ένοπλη αντιπολίτευση.

Οι χαμηλές πιθανότητες για αυτό το σενάριο είναι εγγενείς στο στρατιωτικό σχέδιο, όπως έχει περιγραφεί από το Πεντάγωνο, ιδίως από τον πρόεδρο του Γενικού Επιτελείου, στρατηγό Νταν Κέιν και τον ναύαρχο Μπραντ Κούπερ.

Ο στόχος είναι να αποδυναμωθεί η προβολή της ισχύος του Ιράν εκτός των συνόρων του, όχι να αποδυναμωθεί η ικανότητά του να ασκεί εξουσία εντός της Τεχεράνης — κάτι που πιθανότατα θα απαιτούσε αμερικανικές δυνάμεις εδάφους ή μια οργανωμένη δύναμη αντιπολίτευσης.

Ωστόσο, κανένα από τα δύο δεν είναι πιθανό να είναι διαθέσιμο σε αυτή τη στρατιωτική εκστρατεία και, χωρίς αυτά, η πιθανότητα μιας βραχυπρόθεσμης αλλαγής καθεστώτος στην Τεχεράνη παραμένει, στην καλύτερη περίπτωση, χαμηλή.

Μακροπρόθεσμα

Σημειώνεται ότι αυτά τα τρία σενάρια δεν αλληλοαποκλείονται.

Ο νέος ανώτατος ηγέτης του Ιράν, Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, είναι πιθανό να αποτελέσει απλά μια φιγούρα του IRGC και δεν είναι γνωστό αν θα εδραιώσει αποτελεσματικά την εξουσία ή αν θα δημιουργήσει ανταγωνιστές.

Υπενθυμίζεται ότι η Ισλαμική Δημοκρατία ήρθε στην εξουσία το 1979 ως αντίθεση σε ένα σύστημα κληρονομικής εξουσίας και ο κύριος λόγος για τον οποίο ο Μοτζτάμπα διεκδικεί τη νέα του θέση είναι η κληρονομιά του αποθανόντος πατέρα του.

Μακροπρόθεσμα, σύμφωνα με το CNN, ενδέχεται να γίνουμε μάρτυρες της σταθερής διάβρωσης της Ισλαμικής Δημοκρατίας σε κάθε περίπτωση, η οποία θα οδηγήσει τον ιρανικό λαό να κατευθύνει την πορεία των γεγονότων, ξεπερνώντας τελικά την καταπίεση του συστήματος.

Το αποδυναμωμένο Ιράν στο βασικό σενάριο θα μπορούσε να επιταχύνει αυτό το αποτέλεσμα, αλλά δεν είναι κάτι που πρέπει να αναμένουμε τους επόμενους μήνες.

Η νέα ιρανική κυβέρνηση θα έχει επίσης λόγο σε κάθε σενάριο και ενδέχεται να επιδιώξει να συνεχίσει τις επιθέσεις με drones και πυραύλους στην περιοχή — υποθέτοντας ότι έχει την ικανότητα να το πράξει — ακόμη και μετά το τέλος των στρατιωτικών επιχειρήσεων των Ηνωμένων Πολιτειών.

Σε κάθε ένα από τα τρία σενάρια, η εμπλοκή των ΗΠΑ με το Ιράν είναι απίθανο να τελειώσει με το τέλος της κρίσης.

Το πιθανότερο αποτέλεσμα δεν είναι μια ξεκάθαρη λύση, αλλά ένα πιο αδύναμο και περιορισμένο Ιράν, με νέες ισορροπίες στην περιοχή και αβεβαιότητα ως προς τον δρόμο που θα ακολουθηθεί.

Διαβάστε επίσης: 

Χτυπήθηκε πλοίο της Maran Gas της Mαρίας Αγγελικούση ανοιχτά του Νοβοροσίσκ – Καλά στην υγεία τους οι ναυτικοί

Τραμπ: Απέρριψε την πρόταση του Πούτιν για μεταφορά του εμπλουτισμένου ουρανίου του Ιράν στη Ρωσία

Έκρηξη σε εβραϊκό σχολείο στο Άμστερνταμ