Εκλογικό θρίλερ στο Ισραηλ: Πρωτιά στον Νετανιάχου δίνουν τα πρώτα επίσημα αποτελέσματα με 57 έδρες – 47 για τον Άιζενκοτ

Ρευστό παραμένει το πολιτικό σκηνικό στο Ισραήλ μετά τις βουλευτικές εκλογές της Τρίτης (27/10), καθώς τα πρώτα επίσημα αποτελέσματα δίνουν προβάδισμα στο στρατόπεδο του Μπενιαμίν Νετανιάχου, χωρίς όμως να εξασφαλίζεται η απαιτούμενη κοινοβουλευτική πλειοψηφία.

Με καταμετρημένο το 41,9% των εκλογικών τμημάτων, η συμμαχία του Ισραηλινού πρωθυπουργού συγκεντρώνει 57 έδρες, έναντι 47 της αντιπολίτευσης υπό τον Γκάντι Άιζενκοτ, ενώ τα δύο αραβικά κόμματα εξασφαλίζουν συνολικά 16 έδρες.

Η εικόνα αυτή διαφοροποιείται από τις προβλέψεις των exit polls, τα οποία κατά τη διάρκεια της νύχτας εμφάνιζαν τα δύο μεγάλα πολιτικά στρατόπεδα σχεδόν ισοδύναμα.

Παρά το προβάδισμα που καταγράφεται στην καταμέτρηση, η απόσταση από τις 61 έδρες, που απαιτούνται για τον σχηματισμό κυβέρνησης στην Κνεσέτ των 120 μελών, διατηρεί ανοιχτό το ζήτημα των μετεκλογικών συνεργασιών.

Τι δείχνουν τα πρώτα επίσημα αποτελέσματα

Σύμφωνα με τα νεότερα στοιχεία της Κεντρικής Εκλογικής Επιτροπής, τα οποία δημοσίευσε η Times of Israel στις 05:58 το πρωί της Τετάρτης (28/10), η καταμέτρηση είχε ολοκληρωθεί στο 41,9% των εκλογικών τμημάτων.

Η προσωρινή κατανομή των εδρών διαμορφωνόταν ως εξής:

Με βάση αυτά τα δεδομένα, ο κυβερνητικός συνασπισμός προηγείται κατά δέκα έδρες της αντιπολίτευσης, αλλά υπολείπεται κατά τέσσερις από την κοινοβουλευτική πλειοψηφία.

Την ίδια ώρα, τρία μικρότερα κόμματα εμφανίζονται κάτω από το όριο του 3,25% που απαιτείται για την είσοδο στην Κνεσέτ. Πρόκειται για το κόμμα των Εφέδρων, με 2,7%, το People of Israel, με 1,8%, και το Charedi Public, με 0,3%.

Τα στοιχεία παραμένουν προσωρινά, καθώς η καταμέτρηση βρίσκεται ακόμη σε εξέλιξη.

Μάχη στήθος με στήθος έδειξαν τα exit polls

Οι δημοσκοπήσεις εξόδου από τα εκλογικά τμήματα είχαν αποτυπώσει μια ιδιαίτερα αμφίρροπη αναμέτρηση.

Στις τελευταίες εκτιμήσεις που μετέδωσαν τα ισραηλινά Κανάλια 11 και 13, τα δύο μεγάλα στρατόπεδα εμφανίζονταν ισόπαλα, με 51 έδρες το καθένα.

Νωρίτερα, το exit poll του Καναλιού 12 έδινε οριακό προβάδισμα στην αντιπολίτευση, προβλέποντας 52 έδρες για τον συνασπισμό του Γκάντι Άιζενκοτ και 50 για εκείνον του Μπενιαμίν Νετανιάχου.

Κοινό στοιχείο των προβλέψεων ήταν ότι κανένα από τα δύο στρατόπεδα δεν συγκέντρωνε αυτοδύναμα τις 61 έδρες.

Οι αρχικές αυτές εκτιμήσεις ενίσχυσαν τη συζήτηση για τον ρόλο των μικρότερων κομμάτων και ιδιαίτερα των αραβικών παρατάξεων στη διαμόρφωση της επόμενης κοινοβουλευτικής πλειοψηφίας.

Άιζενκοτ: «Θα σχηματίσουμε την επόμενη κυβέρνηση»

Παρά την αβεβαιότητα που αποτυπώθηκε στα exit polls, ο επικεφαλής της αντιπολίτευσης, Γκάντι Άιζενκοτ, δήλωσε κατά τη διάρκεια της νύχτας ότι επιδιώκει να σχηματίσει την επόμενη κυβέρνηση του Ισραήλ.

Μιλώντας σε υποστηρικτές του στο Τελ Αβίβ, τάχθηκε κατά της προοπτικής νέων εκλογών και απηύθυνε προειδοποίηση στον Μπενιαμίν Νετανιάχου για τη χρήση ζητημάτων εθνικής ασφάλειας στην πολιτική αντιπαράθεση.

«Ούτε που να το σκεφτείς να χρησιμοποιήσεις την ασφάλεια του Ισραήλ για πολιτικούς σκοπούς», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Η τοποθέτησή του συνδέεται με τις πρόσφατες αναφορές του Νετανιάχου στην απειλή που, σύμφωνα με τον Ισραηλινό πρωθυπουργό, συνιστά το Ιράν.

Κατά την προεκλογική περίοδο, η αντιπολίτευση είχε κατηγορήσει τον Νετανιάχου ότι αξιοποιεί πολιτικά τα ζητήματα εθνικής ασφάλειας, επικρίσεις που είχαν διατυπωθεί και από ορισμένους στρατιωτικούς.

Νετανιάχου: «Ιστορική ευκαιρία» με τον Τραμπ απέναντι στο Ιράν

Ο Μπενιαμίν Νετανιάχου δεν είχε προχωρήσει, μέχρι εκείνη την ώρα, σε συνολική τοποθέτηση για το εκλογικό αποτέλεσμα.

Ωστόσο, λίγες ώρες μετά την ολοκλήρωση της ψηφοφορίας, αναφέρθηκε εκ νέου στο Ιράν και στη συνεργασία του Ισραήλ με τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Ο Ισραηλινός πρωθυπουργός υποστήριξε ότι η χώρα του διαθέτει μια «ιστορική, μοναδική ευκαιρία» να αντιμετωπίσει οριστικά την απειλή που, κατά τον ίδιο, προέρχεται από την Τεχεράνη.

«Το Ισραήλ έχει στα χέρια του ιστορική, μοναδική ευκαιρία με τον εταίρο μας, τον πρόεδρο Τραμπ, να εξαλείψει οριστικά την υπαρξιακή απειλή του Ιράν», δήλωσε.

Οι αναφορές του στο Ιράν αποτέλεσαν επανειλημμένα σημείο αντιπαράθεσης κατά την προεκλογική περίοδο, με την αντιπολίτευση να αμφισβητεί τον τρόπο με τον οποίο ο πρωθυπουργός εντάσσει τα ζητήματα ασφαλείας στον πολιτικό διάλογο.

Τα τέσσερα σενάρια για την επόμενη ημέρα

Η κατανομή των εδρών και η απουσία σαφούς κοινοβουλευτικής πλειοψηφίας φέρνουν στο προσκήνιο τέσσερις πιθανές μετεκλογικές εξελίξεις: τον σχηματισμό κυβέρνησης συνεργασίας, τη συγκρότηση κυβέρνησης μειοψηφίας, μια συμφωνία εθνικής ενότητας ή την προσφυγή σε νέες εκλογές.

1. Κυβέρνηση συνεργασίας με αναζήτηση νέων συμμάχων

Μετά την επίσημη ανακοίνωση των αποτελεσμάτων, ο πρόεδρος του Ισραήλ, Ισαάκ Χέρτσογκ, θα αναθέσει την εντολή σχηματισμού κυβέρνησης στον πολιτικό αρχηγό που θα κρίνει ότι έχει τις περισσότερες δυνατότητες να εξασφαλίσει τη στήριξη 61 βουλευτών.

Η διαδικασία αυτή αναμένεται να συνοδευτεί από διαπραγματεύσεις μεταξύ των κομμάτων.

Στις προηγούμενες εκλογές, το 2022, ο Μπενιαμίν Νετανιάχου είχε χρειαστεί 58 ημέρες για να συγκροτήσει κυβερνητικό συνασπισμό.

Σύμφωνα με τις αρχικές εκτιμήσεις, το Λικούντ αναμένεται να αναδειχθεί και πάλι πρώτο κόμμα, με περίπου 24 έως 25 έδρες.

Ωστόσο, η δυνατότητα διεύρυνσης του σημερινού κυβερνητικού συνασπισμού πέρα από τα ακροδεξιά και υπερορθόδοξα κόμματα αποτελεί βασικό ζήτημα των μετεκλογικών διαβουλεύσεων.

Από την πλευρά της, η αντιπολίτευση υπό τον Άιζενκοτ θα μπορούσε να αναζητήσει κοινοβουλευτική στήριξη είτε από βουλευτές που ενδεχομένως διαφοροποιηθούν από το στρατόπεδο Νετανιάχου είτε από αραβικά κόμματα.

Τα exit polls προέβλεπαν ιδιαίτερα υψηλή εκπροσώπηση των δύο αραβικών παρατάξεων, με συνολικά 17 έως 18 έδρες, ενώ η πρώτη επίσημη καταμέτρηση τους αποδίδει 16.

2. Κυβέρνηση μειοψηφίας με στήριξη κατά περίπτωση

Μια δεύτερη εκδοχή είναι ο σχηματισμός κυβέρνησης μειοψηφίας, η οποία θα εξαρτάται από την κοινοβουλευτική υποστήριξη άλλων κομμάτων σε συγκεκριμένες ψηφοφορίες.

Σε ένα τέτοιο ενδεχόμενο, οι αραβικές παρατάξεις θα μπορούσαν να αποκτήσουν σημαντικό ρόλο στις πολιτικές εξελίξεις.

Το κόμμα Ra’am του Μανσούρ Αμπάς, στο οποίο οι αρχικές προβλέψεις απέδιδαν έως επτά έδρες, έχει εκφράσει επανειλημμένα την πρόθεσή του να συνεργαστεί με τον συνασπισμό Άιζενκοτ.

Αντίστοιχα, η Κοινή Λίστα έχει αφήσει ανοιχτό το ενδεχόμενο παροχής κοινοβουλευτικής στήριξης σε ένα κυβερνητικό σχήμα που θα οδηγήσει στην αποχώρηση του Νετανιάχου από την εξουσία.

Πάντως, κατά την προεκλογική περίοδο, ηγετικά στελέχη της αντιπολίτευσης απέφυγαν να δεσμευτούν δημόσια υπέρ μιας τέτοιας συνεργασίας, λόγω των αντιδράσεων που προκαλεί σε τμήμα του εκλογικού σώματος.

Ο Νετανιάχου είχε αξιοποιήσει το ενδεχόμενο αυτό στην προεκλογική του εκστρατεία, παρουσιάζοντας μια πιθανή συνεργασία της αντιπολίτευσης με αραβικές παρατάξεις ως απειλή για την ασφάλεια του Ισραήλ.

3. Κυβέρνηση εθνικής ενότητας

Στις συζητήσεις για την επόμενη ημέρα περιλαμβάνεται και η προοπτική συγκρότησης κυβέρνησης εθνικής ενότητας.

Το συγκεκριμένο ενδεχόμενο θα προϋπέθετε συνεργασία πολιτικών δυνάμεων από τα δύο βασικά στρατόπεδα, παρά τη μεταξύ τους αντιπαράθεση.

Στα μέσα Οκτωβρίου, δημοσκόπηση είχε καταγράψει ότι το 55% των ερωτηθέντων θα προτιμούσε μια κυβέρνηση εθνικής ενότητας αντί της διεξαγωγής νέων εκλογών, εφόσον δεν προέκυπτε σαφής κοινοβουλευτική πλειοψηφία.

Αντίστοιχη συνεργασία είχε επιχειρηθεί το 2020, όταν ο Μπενιαμίν Νετανιάχου και ο κεντρώος Μπένι Γκαντς κατέληξαν σε συμφωνία συγκυβέρνησης, έπειτα από τρεις εκλογικές αναμετρήσεις μέσα σε λιγότερο από έναν χρόνο.

Η συμφωνία προέβλεπε εναλλαγή στην πρωθυπουργία, αλλά κατέρρευσε πριν συμπληρωθεί ένας χρόνος, οδηγώντας τη χώρα σε νέα εκλογική διαδικασία.

Ισραηλινά μέσα ενημέρωσης ανέφεραν τις τελευταίες ημέρες ότι ο πρόεδρος Χέρτσογκ είχε επιδιώξει να διερευνήσει δυνατότητες προσέγγισης μεταξύ Νετανιάχου και Άιζενκοτ, με στόχο την αποφυγή παρατεταμένου πολιτικού αδιεξόδου.

Ωστόσο, τα δύο μεγάλα στρατόπεδα έχουν απορρίψει δημόσια την προοπτική μιας τέτοιας συνεργασίας, με την αντιπολίτευση να έχει θέσει ως βασικό πολιτικό στόχο την απομάκρυνση του Νετανιάχου από την πρωθυπουργία.

4. Πολιτικό αδιέξοδο και νέα προσφυγή στις κάλπες

Το τέταρτο ενδεχόμενο είναι να αποτύχουν οι προσπάθειες σχηματισμού κυβέρνησης και να προκηρυχθούν νέες εκλογές.

Το Ισραήλ έχει αντιμετωπίσει αντίστοιχη πολιτική αστάθεια στο πρόσφατο παρελθόν.

Από τον Απρίλιο του 2019 έως τον Μάρτιο του 2021 πραγματοποιήθηκαν τέσσερις εκλογικές αναμετρήσεις, καθώς οι πολιτικές δυνάμεις δεν κατάφερναν να συγκροτήσουν σταθερή κοινοβουλευτική πλειοψηφία.

Σύμφωνα με τη διαδικασία σχηματισμού κυβέρνησης, ο πολιτικός αρχηγός που θα λάβει την εντολή από τον πρόεδρο Χέρτσογκ διαθέτει αρχικά 28 ημέρες για να εξασφαλίσει τις απαραίτητες συνεργασίες.

Το χρονικό αυτό περιθώριο μπορεί να παραταθεί κατά 14 ημέρες.

Εάν η προσπάθεια αποτύχει, προβλέπονται πρόσθετες κοινοβουλευτικές διαδικασίες, πριν καταστεί αναγκαία η διάλυση της Κνεσέτ και η προκήρυξη νέων εκλογών.

Μέχρι τον σχηματισμό νέας κυβέρνησης, ο Μπενιαμίν Νετανιάχου παραμένει στην πρωθυπουργία με υπηρεσιακή ιδιότητα.

Το βλέμμα στην τελική καταμέτρηση και στις κινήσεις των κομμάτων

Η πρώτη επίσημη εικόνα της καταμέτρησης εμφανίζει το στρατόπεδο Νετανιάχου να προηγείται, αλλά χωρίς να διαθέτει τον απαιτούμενο αριθμό εδρών για τον σχηματισμό κυβέρνησης.

Παράλληλα, η διαφορά ανάμεσα στα exit polls και στα πρώτα αποτελέσματα αναδεικνύει τη σημασία της ολοκλήρωσης της καταμέτρησης πριν εξαχθούν ασφαλή συμπεράσματα για την τελική κοινοβουλευτική σύνθεση.

Οι έδρες των αραβικών κομμάτων, η εκλογική τύχη των μικρότερων σχηματισμών και οι θέσεις που θα διατυπώσουν οι πολιτικοί αρχηγοί στις διαβουλεύσεις με τον πρόεδρο Χέρτσογκ αποτελούν τα επόμενα δεδομένα που θα καθορίσουν τη διαδικασία σχηματισμού κυβέρνησης.