Ποιοι αγοράζουν αναμνηστικά του Χίτλερ; Οι φωτογραφίες της Καισαριανής και η ασυδοσία του διαδικτύου

Βαδίζουν αποφασιστικά, στητά, με το κεφάλι ψηλά. Μοιάζουν σαν κάτι να τραγουδούν ίσως, αν και η μοίρα τους είναι προδιαγεγραμμένη. Είναι πρωί της 1ης Μαΐου του 1944 στην Καισαριανή και οι 200 έλληνες κρατούμενοι των Γερμανών θα στηθούν, λίγο αργότερα στον τοίχο και θα πέσουν νεκροί από τα γερμανικά οπλοπολυβόλα. Σχεδόν καθημερινές ήταν οι εκτελέσεις σε όλη τη διάρκεια της Κατοχής στο Σκοπευτήριο της Καισαριανής, όμως αυτή ξεπερνά κάθε προηγούμενο, καταγεγραμμένη ως ένα από τα μεγαλύτερα εγκλήματα των δυνάμεων κατοχής στην Ελλάδα.

Είναι τα αντίποινα για την εκτέλεση του γερμανού στρατηγού Φραντς Κρεχ και στρατιωτών της συνοδείας του στους Μολάους της Λακωνίας λίγες μέρες πριν, ταυτόχρονα σχεδόν με την απαγωγή του υποστράτηγου Χάινριχ Κράιπε στην Κρήτη από την ομάδα του Πάτρικ Λη Φέρμορ. Όσο το Γ΄ Ράιχ χάνει τον πόλεμο στα πεδία των μαχών τόσο οι θηριωδίες μεγαλώνουν.

Οι μαρτυρίες είναι συγκεχυμένες για τα γεγονότα εκείνης της μέρας, καθώς οι Γερμανοί όχι μόνον δεν έδωσαν πληροφορίες αλλά ούτε τη λίστα των ονομάτων των εκτελεσθέντων, απομένοντας μόνον η τραγική επωδός του θανάτου τους. Συγκλονιστικό ντοκουμέντο της γερμανικής θηριωδίας αποτελούν επομένως οι άγνωστες ως σήμερα φωτογραφίες εκείνων των τελευταίων στιγμών τους στην Καισαριανή –υπό την προϋπόθεση πάντα ότι είναι γνήσιες- που ξαφνικά το βράδυ του περασμένου Σαββάτου ανέβηκαν προς πώληση σε ιστότοπο ηλεκτρονικών δημοπρασιών με έδρα το Βέλγιο.

Τα αναμνηστικά των Ναζί

Η Crain’s Militaria, μία μικρή πλατφόρμα αγοράς αντικειμένων «για όσους έχουν ιστορικό ενδιαφέρον για τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο και την ιστορία γενικότερα», όπως αναφέρει, με έτος ίδρυσης το 2015 ειδικευμένη σε «στρατιωτικές φωτογραφίες, έγγραφα και άλλα στρατιωτικά αντικείμενα του Τρίτου Ράιχ» είναι μία από τις πολλές που δραστηριοποιούνται στον ίδιο χώρο. Η αναζήτηση στο περιεχόμενο της ίδιας, καθώς και άλλων, παρόμοιου ενδιαφέροντος φέρνει μπροστά στα μάτια μας την ιστορία από τη χειρότερη πλευρά της.

Ογδόντα δύο χρόνια μετά την εκτέλεση των ελλήνων αγωνιστών στην Καισαριανή ανατριχιαστικές εικόνες παρελαύνουν στους καταλόγους αυτών των δημοπρασιών με φωτογραφίες, συχνά φρικιαστικές, καθώς αποτυπώνουν γεγονότα του πολέμου, με τα πλέον μισητά άτομα της υφηλίου, προεξάρχοντος του Χίτλερ φυσικά στις στιγμές της παντοδυναμίας τους, με τα τεκμήρια του ναζιστικού «μεγαλείου» να διεκδικούν χώρο στο σήμερα. Γιατί η πώληση εξαρτάται από τη ζήτηση και στην προκειμένη περίπτωση η αγορά φαίνεται δυναμική. Εύκολα το κρίνει κανείς από την ετικέτα «sold» κάτω από την συντριπτική πλειοψηφία των διαθέσιμων αντικειμένων.

«Καλώς ορίσατε στην Crain’s Militaria. Απολαύστε την επιλογή μας από φωτογραφίες, έγγραφα και άλλα αντικείμενα του Τρίτου Ράιχ. Δημοπρατούμε πάνω από 2.000 νέες φωτογραφίες, φωτογραφικές παρτίδες και έγγραφα κάθε μήνα στο eBay» αναφέρει η συγκεκριμένη πλατφόρμα και συνεχίζει: «Βρείτε ΠΑΝΩ ΑΠΟ ΕΙΚΟΣΙ ΧΙΛΙΑΔΕΣ αντικείμενα σε χαμηλές τιμές άμεσης αγοράς στο κατάστημά μας στο eBay». Προτρέποντας επίσης, κάθε ενδιαφερόμενο για ενημέρωση των τελευταίων προσθηκών να ακολουθήσει τη φίρμα στο λογαριασμό της στο Facebook.

Εφιαλτικά πορτρέτα

Ιδιαίτερα εκτεταμένο είναι το χαρτώο υλικό που προσφέρεται σ΄αυτές τις δημοπρασίες της Crain’s Militaria, όπου διατίθενται καρτ ποστάλ με προπαγανδιστικές εικόνες του γερμανικού στρατού, προπαγανδιστικές επίσης μπροσούρες, φυλλάδια αντισημιτικά (και ορισμένα συμμαχικά), φυσικά άπειρες φωτογραφίες αλλά και ταυτότητες στρατιωτών και άλλα έγγραφά τους. Ακόμη μετάλλια, βραβεία και διακριτικά, περιβραχιόνια και καπέλα με τον αγκυλωτό σταυρό, βιβλία, κάποια στιλέτα, άλμπουμ.

Τα πορτρέτα «προσωπικοτήτων» με πρώτο τον Χίτλερ –και αρκετά συχνά του Γκέρινγκ αλλά πολύ λιγότερα των Ρόμελ, Γκέμπελς, Μουσολίνι – κατέχουν ξεχωριστή θέση, όπως και τα φωτογραφικά στιγμιότυπα από τη «δράση» του. Ο Χίτλερ στο στρατό, ο Χίτλερ στο ναυτικό, ο Χίτλερ σε θριαμβευτική είσοδο στην Πολωνία (μεταξύ άλλων). Παρελαύνει ενώ το πλήθος χειροκροτεί με ενθουσιασμό, επιθεωρεί παραταγμένες μονάδες, και εμφανίζεται ως στοργικός «θείος» κρατώντας στην αγκαλιά του μικρά κοριτσάκια. Ο Χίτλερ που αιματοκύλισε τον κόσμο με εκατομμύρια νεκρούς, πηγαίνοντας τον πολιτισμό έναν αιώνα πίσω. Εφιαλτικό αλλά προφανώς όχι για όλους. Τα πορτρέτα είναι όλα αγορασμένα. Ποιοι οι αγοραστές, φυσικά άγνωστο.

Φωτογραφίες εγκλημάτων πολέμου

«Λάβετε υπ΄όψιν ότι αυτή η κατηγορία περιέχει εικόνες που μπορεί να είναι προσβλητικές για ορισμένους, συμπεριλαμβανομένων φωτογραφιών εγκλημάτων πολέμου, στρατιωτών και άλλων εικόνων νεκρών», αναφέρεται όμως, στον ιστότοπο της Crain’s Militaria, ειδικά για την ενότητα που τιτλοφορείται «Η φρίκη του πολέμου». Για το σκοπό αυτό οι φωτογραφίες εμφανίζονται, αφού ο ενδιαφερόμενος αναλαμβάνοντας την ευθύνη των πράξεών του προφανώς, κάνει κλικ πάνω τους.

Πληθώρα υλικού εδώ από μάχες με νεκρούς, στρατιώτες και αμάχους, γυναίκες και παιδιά σε Πολωνία, Γαλλία, Βέλγιο και ασφαλώς στη Ρωσία. Πολλές φωτογραφίες είναι σκληρές αποτυπώνοντας όλη τη φρίκη πράγματι, του πολέμου. Εκτελέσεις Εβραίων στην Πολωνία, αμάχων στην Γιουγκοσλαβία, Ρώσοι, Βρετανοί, Γάλλοι στρατιώτες νεκροί (πολλές εικόνες είναι ιδιαίτερα ανατριχιαστικές), μαζικοί τάφοι, αντισημιτικό υλικό. Μη εξαιρουμένων –κάτι που πρέπει να ειπωθεί- και κάποιων θηριωδιών του Γ΄ Ράιχ.

Και βέβαια, ειδική ενότητα για τα SS, αν και τίποτε το μεμπτό πάντως… Πορτρέτα κυρίως και «ευγενείς» δραστηριότητες των μελών της τρομακτικής παραστρατιωτικής οργάνωσης του Ναζιστικού Κόμματος.

Το τεκμήριο της γνησιότητας

«Καισαριανή, 1 Μαΐου 1944. Οι ΄Ελληνες κρατούμενοι οδηγούνται στο σκοπευτήριο όπου θα εκτελεστούν. Η ψυχραιμία στα πρόσωπά τους είναι εντυπωσιακή», είναι η λεζάντα που συνοδεύει μία από τις φωτογραφίες της Crain’s Militaria.

Όπως είναι ήδη γνωστό ο βέλγος υπεύθυνος του ιστότοπου Tim de Craene απέσυρε όλες τις φωτογραφίες, αμέσως μόλις έγινε αντιληπτή η αναστάτωση που προκλήθηκε στην Ελλάδα αν και ως εκείνη τη στιγμή οι προσφορές ανέβαιναν σταθερά κυμαινόμενες από 473 ως 2.140 ευρώ η υψηλότερη. (Οι πλειοδότες άγνωστοι.) Στην προσεκτική επιστολή του δηλώνει πάντως, «ανοιχτός σε εποικοδομητικό διάλογο με τις αρμόδιες ελληνικές κυβερνητικές αρχές σχετικά με το μέλλον αυτού του υλικού» ενώ παράλληλα όμως, επισημαίνει την «νόμιμη ιδιοκτησία» του επ΄ αυτού και ξεκαθαρίζει, ότι η απόφαση για το μέλλον του, είναι προσωπική του ευθύνη.

Προϋπόθεση της απόκτησής του μοναδικού τεκμηρίου από το υπουργείο Πολιτισμού αυτής της δραματικής πτυχής της Γερμανικής Κατοχής στην Ελλάδα είναι ωστόσο, η γνησιότητα αλλά και η νομιμότητα της προέλευσής του. Ζητήματα που αναμένεται να απαντηθούν κατά την συνάντηση κλιμακίου ελλήνων επιστημόνων με τον Craene εντός των ημερών στην Γάνδη. Παράλληλα, με τον χαρακτηρισμό της συλλογής ως μνημείου από το Κεντρικό Συμβούλιο Νεωτέρων Μνημείων, απαραίτητη προϋπόθεση επίσης για την διεκδίκησή της από το ελληνικό κράτος.

Υπάρχουν άλλες;

Κανείς δεν γνωρίζει ποιος τράβηξε τις φωτογραφίες, με την ισχυρή υπόθεση ωστόσο, ότι μπορεί να επρόκειτο για τον υπολοχαγό Χέρμαν-Ότο Χόιερ, διάσημο ζωγράφο στη Γερμανία –παρ΄ότι είχε χάσει το ένα χέρι του στον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο- ο οποίος μάλιστα υπηρετούσε στο 1012 Festungs-Batallion αρχικά στη Μαλακάσα και μετά στα Ίσθμια. Κι αυτό, γιατί άλλες φωτογραφίες από τις δύο αυτές περιοχές εμφανίστηκαν επίσης προς πώληση.

Έχει ενδιαφέρον όμως, που στις φωτογραφίες δεν αποτυπώνεται η στιγμή της εκτέλεσης αλλά μόνον το πριν από αυτήν. Πρόκειται για μέριμνα του φωτογράφου να μη «εκθέσει» τους εκτελεστές συμπατριώτες του ή μήπως υπάρχουν και άλλες φωτογραφίες που καταγράφουν το γεγονός; Και αν ναι, πού βρίσκονται;

Αλλά δεν είναι το μόνο ερώτημα, καθώς καλό θα ήταν να γνωρίσουμε πού βρίσκονταν οι φωτογραφίες όλα αυτά τα χρόνια, πώς έμειναν κρυφές και γιατί εμφανίστηκαν τώρα, πού τις βρήκε ο πωλητής και γιατί δεν ήρθε σε επαφή με το ελληνικό κράτος. Και πόσο νόμιμη άραγε είναι η στάση του, τη στιγμή που υπάρχει διεθνής νομοθεσία απαγόρευσης εμπορίας τεκμηρίων πολέμου.

Πέρα απ΄όλα αυτά όμως, που είναι άγνωστο αν θα απαντηθούν στο σύνολό τους, σημαντικό είναι η ταυτοποίηση των προσώπων που θα έρθει συν τω χρόνω –ήδη αναγνωρίσθηκαν δύο αγωνιστές- γεγονός που θα συμβάλλει στην κορύφωση του δράματος, κλείνοντας έστω μερικώς αυτή την τραγική σελίδα της ιστορίας μας.

Η παραχώρηση αυτών των φωτογραφιών, όπως έχει αποφασισθεί, και εφ΄όσον αποκτηθούν, στη Βουλή των Ελλήνων στοχεύει ακριβώς να γίνουν κτήμα όλων των Ελλήνων.

Διαβάστε επίσης:

Swiss Remit: Ανάκληση άδειας και εκκαθάριση

Νέος γύρος συνομιλιών ΗΠΑ – Ιράν με απειλές Τραμπ αν δεν υπάρξει συμφωνία

Bronx and Banco: Όταν η μόδα σταματά την κίνηση και αψηφά το κρύο της Νέας Υόρκης