Υπάρχουν πολιτικές στιγμές όπου η θεσμική πραγματικότητα δεν συμβαδίζει με την κοινοβουλευτική στάση. Η κύρωση της Εθνικής Κοινωνικής Συμφωνίας είναι μία από αυτές.

Στη ΓΣΕΕ, η απόφαση για την υπογραφή της συμφωνίας ελήφθη ομόφωνα. Στο Διοικητικό Συμβούλιο συμμετέχουν παρατάξεις που πρόσκεινται σε διαφορετικούς πολιτικούς χώρους και, πλην της παράταξης που συνδέεται με το ΚΚΕ, καμία δεν διαφοροποιήθηκε. Η Συνομοσπονδία ενέκρινε τη συμφωνία και συνυπέγραψε το κείμενο με τους εργοδοτικούς φορείς και το Υπουργείο Εργασίας.

1

Το ίδιο συνέβη και από την πλευρά των εργοδοτικών οργανώσεων. Η ΓΣΕΒΕΕ, η ΕΣΕΕ, ο ΣΕΒ, ο ΣΕΤΕ και ο ΣΒΕ συμμετείχαν στη διαβούλευση και συνυπέγραψαν το κείμενο. Στη Βουλή, οι εκπρόσωποί τους υπερασπίστηκαν δημόσια το περιεχόμενο της συμφωνίας.

Ιδιαίτερη σημασία είχε η παρέμβαση του Προέδρου της ΓΣΕΒΕΕ Γιώργου Καββαθά, ο οποίος πολιτικά ανήκει στον χώρο του ΠΑΣΟΚ. Απαντώντας στις αιχμές ότι οι οργανώσεις υπέγραψαν «κακή συμφωνία», δήλωσε χαρακτηριστικά: «Ντρέπομαι… Ήρθα στη βουλή σήμερα και άκουσα σε μία Εθνική Συμφωνία, να κατηγορούμαι ό τι έθαψα τους εργαζόμενους. Κατέστρεψα τη χώρα», επισημαίνοντας το κλίμα αμφισβήτησης που διαμορφώθηκε.

Και πρόσθεσε: «Εγώ ανήκω στο χώρο πολιτικά και είναι γνωστό αυτό, αλλά σε καμία περίπτωση όταν συμμετέχω σε επιτροπές, όταν υπογράφω εθνικές ή κλαδικές συμβάσεις, τις υπογράφω με γνώμονα το συμφέρον της οικονομίας, των εργαζομένων και την ασφάλεια των επιχειρήσεων που εκπροσωπώ». Υπενθύμισε μάλιστα ότι η ΓΣΕΒΕΕ εκπροσωπεί 90 ομοσπονδίες που τον έχουν εκλέξει «με 85% μέσα από δημοκρατικές διαδικασίες».

Στο ίδιο μήκος κύματος, ο Πρόεδρος της ΕΣΕΕ Σταύρος Καφούνης κάλεσε ρητά τα κόμματα να ψηφίσουν τη συμφωνία, τονίζοντας ότι ο κοινωνικός διάλογος αποτελεί τον μόνο σταθερό θεσμικό μηχανισμό για τη ρύθμιση των εργασιακών σχέσεων. Η συμφωνία, όπως ανέφερε, εντάσσει τις συλλογικές διαπραγματεύσεις σε ένα πλαίσιο που συνδέει μισθούς, όρους εργασίας και ανταγωνιστικότητα.

Η αντίφαση προκύπτει στο κοινοβουλευτικό επίπεδο. Παρότι οι συνδικαλιστικές παρατάξεις που πρόσκεινται στα κόμματα της αντιπολίτευσης ψήφισαν ομόφωνα υπέρ της συμφωνίας στα όργανά τους, τα ίδια τα κόμματα επιλέγουν να καταψηφίσουν ή να επιφυλαχθούν στη Βουλή.

Η Υπουργός Εργασίας Νίκη Κεραμέως έθεσε το ζήτημα με σαφήνεια: όταν οι κοινωνικοί εταίροι ζητούν συγκεκριμένες παρεμβάσεις και συνυπογράφουν ένα πλαίσιο ενίσχυσης των συλλογικών συμβάσεων, η Βουλή καλείται να απαντήσει επί της ουσίας.

Παράλληλα, απάντησε στις αναφορές περί γενικευμένης εφαρμογής 13ωρου και έκτης ημέρας εργασίας, παραθέτοντας στοιχεία: «13ωρο πόσοι; 0,4% των μισθωτών. Έκτη μέρα πόσοι; 0,1% των επιχειρήσεων». Υπενθύμισε επίσης ότι στο προηγούμενο εργασιακό νομοσχέδιο το ΠΑΣΟΚ, παρά τη σκληρή κριτική, είχε ψηφίσει «ναι» ή «παρών» στα δύο τρίτα των άρθρων.

Στην ίδια τοποθέτηση παρουσίασε και τα στοιχεία της αγοράς εργασίας: ανεργία στο 7,5% – η χαμηλότερη των τελευταίων 18 ετών –, 563.000 περισσότεροι εργαζόμενοι σε σχέση με το 2019, αύξηση της πλήρους απασχόλησης από 69% σε 78,5% και σχεδόν δύο στους τρεις μισθωτούς με μέσο μισθό άνω των 1.000 ευρώ, αυξημένο κατά 75% από το 2019.

Οι αλλαγές που προβλέπει η Εθνική Κοινωνική Συμφωνία

Το νομοσχέδιο περιλαμβάνει συγκεκριμένες θεσμικές παρεμβάσεις που αφορούν άμεσα το πλαίσιο των συλλογικών διαπραγματεύσεων.

• Πρώτον, ενισχύεται η μετενέργεια (άρθρο 8), δηλαδή η δυνατότητα οι όροι μιας συλλογικής σύμβασης εργασίας να συνεχίζουν να ισχύουν και μετά τη λήξη της έως τη σύναψη νέας. Πρόκειται για ρύθμιση που ενισχύει τη διαπραγματευτική θέση των εργαζομένων και αποτρέπει κενά προστασίας μεταξύ δύο συμβάσεων.
• Δεύτερον, διευκολύνεται η σύναψη συλλογικών συμβάσεων (άρθρο 3), με απλοποίηση διαδικασιών και ενίσχυση του ρόλου των θεσμικών εκπροσώπων.
• Τρίτον, διευκολύνεται η επέκταση των συλλογικών συμβάσεων (άρθρο 9) με μείωση του απαιτούμενου ποσοστού αντιπροσωπευτικότητας από 50% σε 40%, ώστε να καλύπτονται περισσότεροι εργαζόμενοι σε έναν κλάδο.

Οι παρεμβάσεις αυτές στοχεύουν στην αύξηση της κάλυψης των εργαζομένων από συλλογικές συμβάσεις και στην ενίσχυση της θεσμικής σταθερότητας στην αγορά εργασίας.

Η Υπουργός διατύπωσε το ερώτημα με όρους σαφούς κοινοβουλευτικής επιλογής: «Θέλουμε πιο εύκολη σύναψη συλλογικών συμβάσεων; Το ψηφίζετε ναι ή όχι; Θέλουμε πιο εύκολη επέκταση; Το ψηφίζετε ναι ή όχι; Θέλουμε μετενέργεια για την προστασία των εργαζομένων; Το ψηφίζετε ναι ή όχι;».

Η εικόνα που προκύπτει είναι σαφής. Στο επίπεδο των κοινωνικών εταίρων καταγράφηκε θεσμική συναίνεση. Στο επίπεδο της Βουλής καταγράφηκε πολιτική διαφοροποίηση. Δημιουργείται έτσι μια εμφανής απόκλιση ανάμεσα στη στάση των συνδικαλιστικών παρατάξεων και στην κοινοβουλευτική επιλογή των κομμάτων που τις στηρίζουν.

Το ερώτημα που τίθεται δεν είναι μόνο διαδικαστικό. Είναι βαθύτατα πολιτικό: ο στόχος είναι η ενίσχυση των συλλογικών διαπραγματεύσεων και, μέσω αυτών, η αύξηση των μισθών και η βελτίωση της θέσης των εργαζομένων ή η διατήρηση μιας στείρας αντιπολιτευτικής γραμμής ανεξαρτήτως περιεχομένου;

Όταν οι ίδιοι οι εκπρόσωποι εργαζομένων και εργοδοτών συμφωνούν σε ένα πλαίσιο που διευκολύνει τη σύναψη και την επέκταση συλλογικών συμβάσεων, όταν ζητούν μετενέργεια για να προστατεύονται οι εργαζόμενοι και μεγαλύτερη κάλυψη από κλαδικές συμφωνίες, η τελική στάση της Βουλής αποκτά ιδιαίτερο πολιτικό βάρος.

H ψήφος δεν αφορά απλώς ένα νομοθέτημα· αφορά τη στάση απέναντι σε ρυθμίσεις που οι θεσμικοί κοινωνικοί εταίροι έκριναν ότι ενισχύουν τη διαπραγματευτική δύναμη των εργαζομένων και δημιουργούν προϋποθέσεις για αυξήσεις μισθών.

Διαβάστε επίσης:

Φρένο στη «δωρεάν» εισαγωγή μικροδεμάτων από την Κίνα – Επιβάρυνση 3 ευρώ ανά είδος από τον Ιούλιο

Απίστευτο: Δήλωσε κέρδη από κρυπτονομίσματα 3,14 εκατ. ευρώ και η εφορία δεν αναγνώρισε… 21.000 ευρώ για τεκμήρια διαβίωσης!

Η Goldman και οι 2.500 μονάδες, η επίδειξη ισχύος σε ΓΕΚ και 3Ε, το deal των νερών των Aktor-SUEZ, ποιος πολεμάει την Νίκη Κ., το πάρτι της Γκάλι στο Balthazar και ποιοι πήγαν στο δείπνο της Ηρούς Βαχάρη της Rolex