Μετά από ενάμιση χρόνο, Κυριάκος Μητσοτάκης και Ταγίπ Ερντογάν συναντώνται σήμερα στην Άγκυρα. Η τελευταία συνάντηση τους ήταν στη Νέα Υόρκη τον Σεπτέμβριο του 2024.

Η σημερινή συνάντηση των δύο ηγετών πραγματοποιείται στο πλαίσιο του Ανώτατου Συμβουλίου Συνεργασίας Ελλάδας-Τουρκίας και σε μια χρονική περίοδο όπου στο διεθνές περιβάλλον υπάρχει έντονη αβεβαιότητα και γεωπολιτική αστάθεια. Βασικός στόχος της ελληνικής πλευράς είναι η διατήρηση και περαιτέρω ενίσχυση των ανοικτών διαύλων επικοινωνίας, καθώς και η εδραίωση μιας λειτουργικής και προβλέψιμης σχέσης με την Άγκυρα, που θα συμβάλλει στη σταθερότητα της περιοχής.

1

Παρά το γεγονός ότι δεν έχει διαμορφωθεί ακόμη το απαραίτητο έδαφος για την έναρξη συζήτησης σχετικά με τη μοναδική διαφορά που η Αθήνα αναγνωρίζει ως επιδεκτική διεθνούς δικαιοδοσίας —την οριοθέτηση υφαλοκρηπίδας και ΑΟΖ στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο— η ελληνική κυβέρνηση προσέρχεται στη συνάντηση με στόχο μια εποικοδομητική ανταλλαγή απόψεων και τη διατήρηση του κλίματος ηρεμίας στις διμερείς σχέσεις.

Εξάλλου όπως σημειώνουν κυβερνητικές πηγές, η διατήρηση των «ήρεμων νερών» τα τελευταία χρόνια έχει οδηγήσει σε σημαντικά κεκτημένα όπως είναι η μείωση των εναέριων παραβιάσεων, η μείωση μεταναστευτικών ροών και η εμβάθυνση του διμερούς εμπορίου.

Ωστόσο, είναι γεγονός ότι παρά τη βελτίωση του κλίματος στις σχέσεις Αθήνας – Άγκυρας παραμένουν ανοιχτές οι βασικές διαφωνίες μεταξύ των δύο χωρών. Αθήνα και Άγκυρα εμφανίζονται αποφασισμένες να κρατήσουν ζωντανό τον δίαυλο επικοινωνίας, χωρίς όμως να καλλιεργούνται προσδοκίες για θεαματικές εξελίξεις στα ζητήματα υψηλής πολιτικής.

Σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές, η ελληνική πλευρά προσέρχεται στη συνάντηση με «ρεαλιστική ατζέντα», δίνοντας έμφαση σε τομείς όπως είναι η οικονομική συνεργασία, το εμπόριο, οι μεταφορές και η πολιτική προστασία, ενώ στα θέματα κυριαρχίας η θέση παραμένει αμετάβλητη με μοναδική διαφορά προς διευθέτηση την οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών.

Τι θα βγει από τη συνάντηση

Το βασικό ζητούμενο της σημερινής επίσκεψης και για τις δύο πλευρές είναι να μην χαθεί το μομέντουμ, δηλαδή να διατηρηθεί η είναι συνέχιση των επαφών σε όλα τα επίπεδα. Όπως επισημαίνουν διπλωματικοί αναλυτές το πιθανότερο είναι πως και οι δύο πλευρές θα συμφωνήσουν ότι διαφωνούν στα βασικά ζητήματα και θα μεταθέσουν τα κρίσιμα ζητήματα για το μέλλον.

Οι διαφορές παραμένουν βαθιές και καμία πλευρά δεν δείχνει διατεθειμένη να προχωρήσει πέρα από τις κόκκινες γραμμές που έχει θέσει. Η ελληνική κυβέρνηση ξεκαθαρίζει σε όλους τους τόνους πως δεν βάζει στο τραπέζι του διαλόγου με την Άγκυρα ζητήματα κυριαρχίας, ενώ η τουρκική πλευρά επιδιώκει να ανοίξει όλη την ατζέντα του αναθεωρητισμού.

Υπο αυτά τα δεδομένα, από την σημερινή συνάντηση Μητσοτάκη-Ερντογάν δεν θα πρέπει να περιμένουμε θεαματικές εξελίξεις. Στόχος της κυβέρνησης είναι να διατηρήσει τους χαμηλούς τόνους και να αποτρέψει τις νέες εστίες έντασης. Μέχρι τώρα φαίνεται πως και οι δύο πλευρές συμφωνούν ότι η απουσία έντασης λειτουργεί θετικά και για τις δύο χώρες και επενδύουν στην συνέχιση του διαλόγου.

Τι θα συζητήσουν

Η ελληνική κυβέρνηση κρατάει «μικρό καλάθι» για την σημερινή επίσκεψη στην Άγκυρα. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης αναμένεται να επαναλάβει στον Τούρκο πρόεδρο ότι η Ελλάδα στηρίζει τον διάλογο, υπό την προϋπόθεση του σεβασμού του διεθνούς δικαίου και των σχέσεων καλής γειτονίας. Στο τραπέζι θα τεθούν ζητήματα οικονομικής συνεργασίας, τουρισμού, ενέργειας και διαχείρισης φυσικών καταστροφών, τομείς στους οποίους έχει ήδη καταγραφεί πρόοδος τους προηγούμενους μήνες.

Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται και στο συμβολικό επίπεδο της συνάντησης, καθώς μετά από χρόνια έντονων αντιπαραθέσεων, οι δύο ηγέτες επιλέγουν να διατηρήσουν ανοιχτό τον δίαυλο επικοινωνίας σε ανώτατο επίπεδο. Κυβερνητικές πηγές σημειώνουν ότι η αποκλιμάκωση της έντασης στο Αιγαίο έχει πρακτικά οφέλη, τόσο για την ασφάλεια όσο και για την οικονομία.

Παράλληλα, ο πρωθυπουργός έχει φροντίσει να υπάρχει συντονισμός με τη Λευκωσία, με το Κυπριακό να παραμένει σταθερά στο κάδρο των περιφερειακών εξελίξεων, χωρίς ωστόσο να αναμένεται να βρεθεί στο επίκεντρο της σημερινής συζήτησης.

Η ελληνική αποστολή και το δείπνο

Η ελληνική αποστολή που συνοδεύει τον πρωθυπουργό στην Άγκυρα αντανακλά τους ρόλους και τους στόχους της σημερινής συνάντησης. Στην κορυφή της αποστολής βρίσκεται ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης, ο οποίος συντονίζει τις διπλωματικές συνομιλίες. Επίσης θα συμμετέχουν κορυφαίοι υπουργοί με κρίσιμους ρόλους στους τομείς οικονομίας, ασφάλειας και μεταρρυθμίσεων. Ο υπουργός Κυριάκος Πιερρακάκης (Οικονομίας & Οικονομικών) και ο Χρίστος Δήμας (Υποδομών & Μεταφορών) θα συμμετάσχουν στις διυπουργικές συνεδριάσεις, ενισχύοντας την προσπάθεια για την προώθηση οικονομικής συνεργασίας και διασύνδεσης υποδομών μεταξύ των δύο χωρών.

Ο υπουργός Μιχάλης Χρυσοχοΐδης (Προστασίας του Πολίτη) και ο Θάνος Πλεύρης (Μετανάστευσης & Ασύλου) έχουν αναλάβει θέματα που αφορούν την ασφάλεια, τη διαχείριση μεταναστευτικών ροών και την πολιτική προστασία που αποτελούν πεδία που βρίσκονται στο επίκεντρο του ευρύτερου ελληνοτουρκικού διαλόγου.

Παράλληλα, στην αποστολή μετέχουν η υπουργός Παιδείας Σοφία Ζαχαράκη, ο υπουργός Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, Γιάννης Κεφαλογιάννης και η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη. Η σύνθεση της ελληνικής αποστολής δείχνει ότι η Αθήνα επιδιώκει όχι μόνο να διατηρήσει ανοιχτό τον διάλογο αλλά επιδιώκει την ενίσχυση της διυπουργικής συνεργασίας.

Αύριο βράδυ, μετά την συνάντηση των δύο ηγετών και την συνέντευξη τύπου, ο τούρκος πρόεδρος θα παραθέσει επίσημο δείπνο στην ελληνική αντιπροσωπεία προς τιμήν του Έλληνα πρωθυπουργού. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει το γεγονός ότι στο επίσημο δείπνο θα παραστεί και ο Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος. Η κίνηση του Τ. Ερντογάν να προσκαλέσει τον Οικουμενικό Πατριάρχη αξιολογείται θετικά από την κυβέρνηση ως ένα σημαντικό βήμα για την ενίσχυση του διαλόγου και της αμοιβαίας κατανόησης καθώς αποτελεί μια ευκαιρία για να συζητηθεί η επαναλειτουργία της Θεολογικής Σχολής της Χάλκης.

 

Διαβάστε επίσης 

Αλίκη Μαρτίνου: Η τέχνη ιστορικά συνδέεται με τη φιλανθρωπία

Το σχέδιο Πιερρακάκη για τον μετασχηματισμό των ΕΛΤΑ – Τι είναι το μοντέλο Shop-in-Shop

Βενιζέλος και αναθεώρηση: Η πολιτική της ναρκοθέτησης