Η παγκόσμια αγορά LNG έχει μάθει να σκέφτεται με όρους φυσικής ασφάλειας: δεξαμενές, φορτία, θαλάσσιες οδούς, choke points. Όμως τα τελευταία χρόνια, και ιδίως μετά την ενεργειακή κρίση στην Ευρώπη, ένα νέο πεδίο κινδύνου έχει αναδειχθεί με μεγαλύτερη ένταση: η ψηφιακή κυριότητα των υποδομών που μεταφέρουν την ενέργεια. Τα LNG carriers – κινητές ενεργειακές αρτηρίες ζωτικής σημασίας – βρίσκονται πλέον στο επίκεντρο αυτής της συζήτησης, ειδικά καθώς ένα αυξανόμενο ποσοστό τους κατασκευάζεται σε κινεζικά ναυπηγεία.

Σε αντίθεση με άλλους τομείς, η ναυτιλία LNG έχει από νωρίς αντιμετωπίσει το πλοίο όχι ως «έξυπνη συσκευή», αλλά ως στρατηγικό asset. Τα κρίσιμα συστήματα λειτουργίας παραμένουν απομονωμένα, χωρίς απομακρυσμένο έλεγχο, με σαφή διαχωρισμό μεταξύ επιχειρησιακής τεχνολογίας και απλής ψηφιακής παρακολούθησης.

1

Το λογισμικό δεν παραμένει στον έλεγχο του κατασκευαστή, ενώ οι classification societies επιβάλλουν αυστηρές προδιαγραφές redundancy και manual override. Δεν πρόκειται για τεχνοφοβία· πρόκειται για συνειδητή επιλογή ανθεκτικότητας.

Το καμπανάκι

Αυτή η προσέγγιση, ωστόσο, δεν προέκυψε στο κενό. Το «καμπανάκι» ήχησε αλλού.

Στη Δανία, τη Νορβηγία και τη Γερμανία, οι αποκαλύψεις γύρω από ηλεκτρικά λεωφορεία κινεζικής κατασκευής λειτούργησαν ως προειδοποίηση. Όχι επειδή αποδείχθηκε κάποια συντονισμένη κακόβουλη ενέργεια, αλλά επειδή έγινε σαφές ότι δημόσιες υποδομές λειτουργούσαν με λογισμικό και τηλεμετρία που δεν ελέγχονταν πλήρως από τους φορείς που τις χρησιμοποιούσαν.

Η ύπαρξη απομακρυσμένης πρόσβασης, cloud-based διαχείρισης και εξωτερικών servers ανέδειξε μια νέα πραγματικότητα: ακόμη και χωρίς «κουμπί ακινητοποίησης», η εξάρτηση από τρίτους μπορεί να εξελιχθεί σε επιχειρησιακό ρίσκο.

Το μήνυμα που έλαβαν οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις ήταν σαφές. Σε μια εποχή αυξημένης κατασκοπείας, υβριδικών απειλών και γεωπολιτικής τριβής, η απώλεια ελέγχου δεν χρειάζεται να είναι θεαματική για να είναι επικίνδυνη. Αρκεί να είναι σιωπηλή.

Η διαφορά με το LNG είναι ότι ο τομέας αντέδρασε προληπτικά. Τα πλοία μεταφοράς φυσικού αερίου αντιμετωπίζονται ως μέρος της εθνικής και ευρωπαϊκής ενεργειακής ασφάλειας, όχι ως εμπορικές πλατφόρμες δεδομένων. Η ψηφιακή συνδεσιμότητα περιορίζεται, ο έλεγχος παραμένει onboard και η λειτουργία μπορεί να συνεχιστεί ακόμη και σε συνθήκες διακοπής εξωτερικής υποστήριξης ή πολιτικής έντασης.

Αυτό δεν σημαίνει ότι οι κίνδυνοι έχουν εξαφανιστεί. Η εξάρτηση από εξαρτήματα, αισθητήρες και αλυσίδες συντήρησης παραμένει. Όμως η ουσία έχει μετατοπιστεί: το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι ποιος κατασκευάζει, αλλά ποιος ελέγχει.

Σε περιόδους όπου η κατασκοπεία δεν δηλώνεται, αλλά υπονοείται, η ασφάλεια δεν χτίζεται με εμπιστοσύνη, αλλά με όρια. Και στην ενέργεια – όπως δείχνει το παράδειγμα του LNG – η ψηφιακή κυριότητα δεν είναι τεχνική λεπτομέρεια. Είναι προϋπόθεση κυριαρχίας.

Διαβάστε επίσης:

Οι κυρίαρχοι των θαλασσών: Πώς οι Έλληνες εφοπλιστές «κλειδώνουν» την παγκόσμια ενεργειακή σκακιέρα του LNG
Αλέξανδρος Εξάρχου στο Reuters: Η Ευρώπη πρέπει να εξασφαλίσει μακροπρόθεσμες συμφωνίες με τις ΗΠΑ στο φυσικό αέριο