Όταν ο Αντωνάκης απειλούσε ότι θα πάρει το καπελάκι του για να φύγει αφήνοντας μόνη τη σύζυγο στην οικία Κοκοβίκου, σίγουρα δεν γνώριζε, ότι από την κοινόχρηστη αυλή της περνούσε στην αρχαιότητα η περίφημη οδός Τριπόδων – η ονομασία της οδού παραμένει και σήμερα ίδια- ενώ υπάρχουν και άλλα αρχαία κατάλοιπα από τα γεωμετρικά, αρχαϊκά, κλασικά χρόνια έως και τα παλαιοχριστιανικά και βυζαντινά. Σήμερα όμως, παράλληλα με την αποκατάσταση του κτηρίου και την μετατροπή του σε πολιτιστικό χώρο προβολής ταινιών του ελληνικού κινηματογράφου, το υπουργείο Πολιτισμού προχωρεί και στην προστασία και την ανάδειξη αυτών των αρχαιοτήτων, όπως ενέκρινε και το Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο.

Να σημειωθεί, ότι το κτήριο έχει χαρακτηριστεί ιστορικό διατηρητέο μνημείο με τον περιβάλλοντα χώρο του, ως εξαιρετικό δείγμα συγκροτήματος αθηναϊκής οικίας, με την διάσωσή του βα συμβάλλει στην ιστορία της ελληνικής αρχιτεκτονικής.

1

Η εικόνα του κτηρίου τη δεκαετία του 1950

«Συνολικά, αποκαθίσταται η ιστορική εικόνα του κτηρίου, αναδεικνύεται ο μνημειακός του χαρακτήρας και διασφαλίζεται η καθολική προσβασιμότητα», όπως αναφέρει η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη. Διευκρινίζοντας ότι εκτελούνται εργασίες αποκατάστασης του κελύφους και ανασύστασης του κυρίως προσκτίσματος–συνοδού διώροφου κτηρίου, ώστε να αποκατασταθεί η τυπολογία της αθηναϊκής αυλής, συνδυαστικά με την διαχείριση του μετώπου της οδού Τριπόδων, καθώς και της λειτουργικής αναβάθμισης του κτηρίου για τη νέα του χρήση. «Το κτηριακό συγκρότημα ανασυγκροτείται στην ιστορική του εικόνα, προσφέροντας πολλαπλό όφελος τόσο για την ανάδειξη της οδού Τριπόδων, όσο και για τον ιστορικό χαρακτήρα της Πλάκας», δηλώνει η υπουργός.

Ο αρχαίος δρόμος

Το έργο όμως, αφορά και στην προστασία και ανάδειξη των αρχαιοτήτων στον περιβάλλοντα χώρο του ακινήτου, οι οποίες τεκμηριώνουν τη χρήση του χώρου από τους αρχαίους μέχρι τους νεότερους χρόνους. Πρόκειται για τη μορφολογική και δομική αποκατάσταση των αρχαίων αρχιτεκτονικών καταλοίπων λαμβάνοντας υπόψη την εγκεκριμένη μελέτη αποκατάστασης του διατηρητέου κτηρίου, μιας λαϊκής τριώροφης κατοικίας με υπόγειο και αυλή.

Όπως έχει προκύψει από την αρχαιολογική έρευνα κατά μήκος της ανατολικής πλευράς του οικοπέδου βρίσκεται η αρχαία οδός Τριπόδων με στρωματογραφία (από πάνω προς τα κάτω) από τη σύγχρονη εποχή έως τον 4ο αιώνα π.Χ. Σε βάθος περίπου δύο μέτρων από τη στάθμη της σύγχρονης οδού Τριπόδων βρέθηκε το εσωτερικό δυτικό ανάλημμα της οδού μαζί με πώρινο αγωγό και αλληλοκαλυπτόμενους, πήλινους αγωγούς. Επιπλέον το ανάλημμα της οδού διακόπτεται από κλιμακωτή άνοδο με τουλάχιστον τέσσερις βαθμίδες. Ενώ στις δύο πλευρές αυτής της σκάλας εντοπίσθηκαν δύο τετράγωνες κρηπίδες, οι οποίες πιθανώς αφορούσαν σε Χορηγικά Μνημεία.

Το ανάλημμα της αρχαίας οδού Τριπόδων στον αύλειο χώρο της οικίας. Διακρίνονται υστερορωμαϊκοί-παλαιοχριστιανικοί αγωγοί

Δεξαμενή γεμάτη με αγγεία

Στο ισόγειο της διατηρητέας οικίας σώζονται άλλα αρχαία κατάλοιπα, όπως ένας αναλημματικός τοίχος της Ελληνιστικής περιόδου, τμήματα του οποίου βρέθηκαν και σε γειτονικά ακίνητα, καθώς και τμήμα του πήλινου αγωγού «πεισιστράτειου ή κιμώνειου». Στο μεσαίο δωμάτιο υπάρχουν κατάλοιπα παλαιοχριστιανικού κτηρίου, ενώ στο νότιο δωμάτιο έχουν εντοπιστεί οδοστρώματα ανιούσας οδού κλασικών, αρχαϊκών και γεωμετρικών χρόνων. Εντοπίστηκαν, επίσης, παλαιοχριστιανικά και βυζαντινά κατάλοιπα, τα οποία έχουν ως επί το πλείστον απομακρυνθεί. Τα προς ανάδειξη αρχιτεκτονικά κατάλοιπα ανάγονται στον 4ο αιώνα π.Χ.

Η ανασκαφή στο ισόγειο του μεσαίου δωματίου της οικίας

Μία φρεατοδεξαμενή εντοπίσθηκε εξάλλου στη δυτική πλευρά της αυλής, γεμάτη με μεγάλη ποσότητα κεραμικής, κυρίως, αγγεία συμποσίων του τελευταίου τετάρτου του 4ου αιώνα π.Χ., καθώς όταν έπαψε να χρησιμοποιείται, μετατράπηκε, όπως συνήθως γινόταν σε χώρο απόθεσης.

Η ανάδειξη

Οι εργασίες περιλαμβάνουν τη στερέωση και συντήρηση των αρχαίων καταλοίπων, τη διατήρηση της αυθεντικότητας και τον σεβασμό των ιστορικών φάσεων, καθώς και την ένταξη νέων στοιχείων με σαφή διάκριση από τα αυθεντικά. Παράλληλα, επιδιώκεται η ασφαλής και απρόσκοπτη κίνηση των επισκεπτών και η ενημέρωσή τους. Η στέγαση των αρχαιοτήτων αποτελεί βασικό μέτρο προστασίας τους από περιβαλλοντικούς παράγοντες, κυρίως το νερό. Τα αρχαιολογικά κατάλοιπα καλύπτονται κυρίως από υπερυψωμένο δάπεδο που διαμορφώνει την αυλή της διατηρητέας οικίας, το οποίο επεκτείνεται ανατολικά, ώστε να στεγάζεται πλήρως το σωζόμενο τμήμα του μνημείου. Τα κατάλοιπα παραμένουν ορατά και προσβάσιμα κάτω από το νέο επίπεδο, ενώ τμήμα του οικοπέδου παραμένει ελεύθερο κατασκευών. Η προστασία συμπληρώνεται με σύστημα αποστράγγισης, απομάκρυνσης των υδάτων και διαχείρισης της βλάστησης, ώστε να αποτρέπεται η διάβρωση και η ανερχόμενη υγρασία στα αρχιτεκτονικά κατάλοιπα.

Επιγραφή που βρέθηκε εντοιχισμένη σε βυζαντινή φάση του αναλημματικού τοίχου της οδού Τριπόδων

Όσον αφορά στην αποκατάσταση και ανάδειξη του αρχαιολογικού χώρου, δίνεται έμφαση στην ανάδειξη των αρχαίων οδών (Τριπόδων και κάθετης ρύμης), των χορηγικών μνημείων και των κτηριακών καταλοίπων.

Η πρόσβαση στον αρχαιολογικό χώρο προβλέπεται μέσω ανεξάρτητης εισόδου από την οδό Τριπόδων, με μεταλλική κλίμακα και διευρυμένο πλατύσκαλο που γεφυρώνει την υψομετρική διαφορά, διευκολύνοντας την πρόσβαση των ΑμεΑ. Η ανάδειξη του μνημείου ενισχύεται με την τοποθέτηση ενημερωτικών πινακίδων και νυχτερινό φωτισμό των καταλοίπων.

Οι αποκαλυμμένες αρχαιότητες στον αύλειο χώρο της διατηρητέας οικίας

Διαβάστε επίσης:

Νέος κύκλος ειδοποιητηρίων στο πλαίσιο των διασταυρωτικών ελέγχων οχημάτων – Ήδη καταγράφονται τα πρώτα δεδομένα συμμόρφωσης

Ιράν: Πού είναι οι στρατιωτικές βάσεις των ΗΠΑ στη Μέση Ανατολή που απειλεί η Τεχεράνη (χάρτης)

Δημοσκόπηση Reuters/Ipsos: Μόνο ένας στους πέντε Αμερικανούς στηρίζει τις προσπάθειες Τραμπ για απόκτηση της Γροιλανδίας