«Υπάρχει μεγάλη αβεβαιότητα και όλα θα εξαρτηθούν από την έκταση της κρίσης», δήλωσε στο mononews.gr ο Διοικητής της Τράπεζας Ελλάδος Γιάννης Στουρνάρας και συμπλήρωσε: «Οι επιπτώσεις στην οικονομία έρχονται πρωτίστως από την αγορά της ενέργειας».
Ο κεντρικός τραπεζίτης, που γνωρίζει όσο λίγοι και τα μακρο και μικροοικονομικά δεδομένα της χώρας, είναι ψύχραιμος την παρούσα στιγμή ως προς την κρίση στο Ιράν.
Ωστόσο, δεν παραλείπει να τονίσει ότι ο χρόνος που θα διαρκέσει ο πόλεμος στο Ιράν και φυσικά οι παράπλευρες επιπτώσεις του (επιθέσεις σε άλλες χώρες, Στενά του Ορμούζ, παγκόσμια αναταραχή στην αγορά πετρελαίου) είναι τα στοιχεία που θα κρίνουν και πόσο η ελληνική οικονομία θα δεχθεί πλήγμα.
Και για τους λόγους αυτούς δεν παραλείπει να δείξει ότι το νούμερο ένα πρόβλημα που θα κληθεί να αντιμετωπίσει η χώρα σε περίπτωση μιας μακράς περιόδου εχθροπραξιών είναι το ενεργειακό κόστος που θα εκτοξευτεί στα ύψη.
Και που φυσικά θα συμπαρασύρει τις τιμές των καυσίμων, το κόστος των πρώτων υλών και όλη τη γραμμή παραγωγής με αποτέλεσμα έκρηξη του πληθωρισμού.
Επιπτώσεις ενδεχομένως να υπάρξουν και στον ρυθμό ανάπτυξης, που θα υποχωρήσει αλλά και στο «πάγωμα» επενδύσεων.
Την ίδια ώρα τα τραπεζικά επιτελεία με ψυχραιμία παρακολουθούν την νέα γεωπολιτική σύρραξη που ξεκίνησε το πρωί του Σαββάτου βάζοντας φωτιά σε όλη την Μέση Ανατολή και αποτυπώθηκε χθες και στα ταμπλό των χρηματιστηρίων
«Κανείς δεν γνωρίζει την εξέλιξη της κρίσης», λέει στο mononews.gr ανώτερη τραπεζική πηγή και επισημαίνει:
«Εκείνο που γνωρίζουμε είναι ότι οι ελληνικές τράπεζες διαθέτουν ισχυρά κεφαλαιακά περιθώρια και έχουν προχωρήσει σε όλες τις απαιτούμενες ενέργειες ώστε να ενισχύσουν την ανθεκτικότητα τους. Οι τράπεζες έχουν τα κεφάλαια να απορροφήσουν κλυδωνισμούς ακόμα και από ένα δυσμενές σενάριο (ύφεση, αύξηση τιμών ενέργειας κ.λπ.). Ωστόσο βλέπουμε» καταλήγει.
Με κλειστά τα Στενά του Ορμουζ, το φάσμα του supply shock ρίχνει βαριά σκιά στην διεθνή οικονομία, αφού η άνοδος στις τιμές ενέργειας «κτυπάει» ευθέως παραγωγή και απασχόληση, λένε οι τραπεζίτες και σημειώνουν πως:
Οι επόμενες μέρες είναι καθοριστικές καθώς θα φανεί κατά πόσο τα κράτη της περιοχής έχουν εμπλακεί σε ένα παιχνίδι χωρίς κανόνες.
Πάντως τα τραπεζικά επιτελεία προς το παρόν δεν έχουν αλλάξει τον σχεδιασμό τους σε ότι αφορά την ενίσχυση της παρουσίας τους στην Μέση Ανατολή, η Εθνική έχει μπει στην τελική ευθεία για να λειτουργήσει την θυγατρική της NBG Capital στο Ριαντ, η Eurobank για να ανοίξει γραφεία αντιπροσωπείας σε Άμπου Ντάμπι κι Ισραήλ, και η Alpha σχεδιάζει την δραστηριοποίηση της επίσης στην περιοχή.
Ναυτιλία και τουρισμός
«Θύμα» της γεωπολιτικής σύρραξης είναι δύο νευραλγικοί τομείς της ελληνικής οικονομίας. Η Ναυτιλία και ο Τουρισμός, που αποτελούν πυλώνες εξωστρέφειας και εισροής συναλλάγματος, με την συνολική συνεισφορά τους (άμεση και έμμεση) στο ΑΕΠ της χώρας, να είναι καταλυτική.
Η τράπεζα με το μεγαλύτερο χαρτοφυλάκιο εκταμιευμένων δανείων προς την ελληνική ναυτιλία είναι η Eurobank, με 4,4 δισ. δολάρια στο κλείσιμο του 2025 σε επίπεδο Ομίλου.
Ακολουθεί η Εθνική Τράπεζα με χαρτοφυλάκιο 3,9 δισ. δολαρίων, η Πειραιώς με 3,4 δις δολάρια. Για την Alpha τα δάνεια προς την ναυτιλία αντιστοιχούν στο 9% του χαρτοφυλακίου δανείων της που ανήλθε στα 37,5 δισ. ευρώ στο τέλος του 2025.
Η Credia Bank έχει χαρτοφυλάκιο 430 εκατ. δολαρίων και η τράπεζα Κύπρου έχει χρηματοδοτήσεις ύψους 250 εκατ. δολαρίων.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της Ένωσης Ελλήνων Εφοπλιστών (Αυγουστος 2025) η συνολική οικονομική επίδραση της ποντοπόρου ναυτιλίας –που κατέχει την πρώτη θέση παγκοσμίως- κυμαίνεται στο 7%-8% του ελληνικού ΑΕΠ ετησίως, και την τελευταία δεκαετία, οι εισροές στην ελληνική οικονομία από τη ναυτιλία έχουν ξεπεράσει τα 150 δισεκατομμύρια ευρώ. Παράλληλα οι Έλληνες εφοπλιστές επανεπενδύουν ετησίως περίπου 1,4 δισ. δολάρια σε άλλους κλάδους της ελληνικής οικονομίας όπως είναι ακίνητα, ενέργεια, τουρισμός, ενώ στηρίζει περί τις 160.000 θέσεις εργασίας, με υψηλές αμοιβές, αντιπροσωπεύοντας περίπου το 10% του συνολικού ιδιωτικού μισθολογίου.
Ο ετερος πυλώνας ανάπτυξης είναι ο Τουρισμός με τις τουριστικές εισπράξεις του 2025 να ανέρχονται στα 23,6 δισ. ευρώ και να αντιστοιχούν στο 9,5% του ΑΕΠ, ενώ η συνεισφορά συμπεριλαμβανομένων των πολλαπλασιαστικών αποτελεσμάτων είναι πολύ μεγαλύτερη.
Η ναυτιλία και ο τουρισμός αποτελούν τη ραχοκοκαλιά της ελληνικής οικονομίας, με τη ναυτιλία να κυριαρχεί σε παγκόσμιο επίπεδο και τον τουρισμό να αποτελεί έναν από τους κορυφαίους προορισμούς παγκοσμίως.
Η θέση της ΤτΕ για τον γεωπολιτικό κίνδυνο
Η Τράπεζα της Ελλάδος έχει από πέρυσι δώσει το στίγμα για τον γεωπολιτικό κίνδυνο σημειώνοντας πως: «Σε συνθήκες ιδιαιτέρα αυξημένης διεθνούς αβεβαιότητας λόγω των πολιτικών εμπορικού προστατευτισμού και των γεωπολιτικών ανακατατάξεων, η διατήρηση ικανοποιητικού ρυθμού ανάπτυξης που θα βασίζεται σε ένα βιώσιμο παραγωγικό υπόδειγμα αποτελεί τη σημαντικότερη πρόκληση για την ελληνική οικονομία».
Στις εκθέσεις της για τη Νομισματική Πολιτική (Ενδιάμεση Έκθεση 2024-2025, αλλά και την Έκθεση του περασμένου Ιουνίου )το γεωπολιτικό ρίσκο αποτελεί έναν από τους κύριους παράγοντες αβεβαιότητας και καθοδικών κινδύνων για την ελληνική και την ευρωπαϊκή οικονομία. Και μάλιστα επισημαίνει τις «ισχυρότερες αρνητικές επιδράσεις στο παγκόσμιο οικονομικό περιβάλλον και στις διεθνείς χρηματοπιστωτικές συνθήκες από τη γενικευμένη αβεβαιότητα».
Σημεία αιχμής σύμφωνα με την ΤτΕ είναι:
-Οι παρατεταμένοι πόλεμοι στην Ουκρανία και τη Μέση Ανατολή αποτελούν πηγές αστάθειας επηρεάζοντας το ενεργειακό κόστος και τις εφοδιαστικές αλυσίδες.
-Αντίκτυπος στο Διεθνές Εμπόριο καθώς η αύξηση του γεωπολιτικού ρίσκου σε συνδυασμό με την άνοδο του εμπορικού προστατευτισμού (π.χ. νέοι δασμοί) απειλεί να αποδυναμώσει την παγκόσμια οικονομική δραστηριότητα.
Οι επιπτώσεις για την Ελλάδα εστιάζονται:
-στην Ναυτιλία: Οι μακρύτερες διαδρομές λόγω γεωπολιτικών εξελίξεων (π.χ. Ερυθρά Θάλασσα) έχουν οδηγήσει σε υψηλότερους ναύλους γεγονός που επηρεάζει θετικά τις εισπράξεις από θαλάσσιες μεταφορές αλλά αυξάνει το κόστος εισαγωγών.
-στον Πληθωρισμό: Παρά την αποκλιμάκωση η αβεβαιότητα διατηρεί τον κίνδυνο νέων πληθωριστικών πιέσεων ιδιαίτερα μέσω της ενέργειας.
-στις Επενδύσεις: Η υψηλή αβεβαιότητα κλονίζει την εμπιστοσύνη και ενδέχεται να επιβραδύνει το επενδυτικό κλίμα.
Στην Έκθεση Νομισματικής Πολιτικής, του περασμένου Ιουνίου σημειώνεται πως: «η περαιτέρω κλιμάκωση των παγκόσμιων εμπορικών εντάσεων και η συναφής αβεβαιότητα αναμένεται να επηρεάσουν δυσμενώς τις εξαγωγές, να περιορίσουν τις επενδύσεις και την κατανάλωση και να αποδυναμώσουν τη συνολική ανάπτυξη στη ζώνη του ευρώ. Επίσης, η εντεινόμενη μεταβλητότητα των χρηματοπιστωτικών αγορών μπορεί να δυσχεράνει τις συνθήκες χρηματοδότησης και να ενισχύσει την αποστροφή στον κίνδυνο, περιορίζοντας την εγχώρια ζήτηση. Παράλληλα, η οικονομική επιβράδυνση αυξάνει τους κινδύνους για τα δημόσια οικονομικά, ιδίως στις χώρες όπου τα δημοσιονομικά αποθέματα ασφαλείας είναι μικρά.»
Διαβάστε επίσης
Fitch για ελληνικές τράπεζες: Θα διατηρήσουν τα χρηματοοικονομικά τους μεγέθη μεσοπρόθεσμα
Φυσικό Αέριο: Οι ευρωπαϊκές τιμές αυξάνονται κατά 50% λόγω της διακοπής της QatarEnergy
- Κλιμακώνεται η ένταση στη Μέση Ανατολή – Οι Φρουροί της Επανάστασης απειλούν τα πλοία στα Στενά του Ουρμούζ – Προειδοποίηση από τις ΗΠΑ για νέες επιθέσεις
- Μεντβέντεφ: Ο Γ’ Παγκόσμιος Πόλεμος μπορεί να ξεκινήσει ανά πάσα στιγμή, αν ο Τραμπ συνεχίσει την παράλογη πορεία του
- FT: Πώς το Ισραήλ παρακολουθούσε την Τεχεράνη και έφτασε στη δολοφονία Χαμενεϊ
- Τι θα κάνει ο «Κίμων» και οι «Οχιές» στην Κύπρο, ο Δένδιας στη Μεγαλόνησο και οι Βρετανοί στον κόσμο τους, τι θα γίνει με ανασχηματισμό
