Οι τιμές του φυσικού αερίου στην Ευρώπη εκτοξεύθηκαν τη Δευτέρα, καθώς η ανανέωση των συγκρούσεων στη Μέση Ανατολή πυροδότησε φόβους για σημαντική διακοπή του παγκόσμιου εφοδιασμού με ενέργεια. Η κλιμάκωση της έντασης απειλεί να προκαλέσει το σημαντικότερο σοκ στις αγορές φυσικού αερίου από την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία πριν από τέσσερα χρόνια, η οποία αναδιαμόρφωσε το παγκόσμιο εμπόριο ενέργειας.

Οι τιμές του φυσικού αερίου σημείωσαν περαιτέρω άνοδο τη Δευτέρα, μετά την ανακοίνωση της QatarEnergy ότι θα σταματήσει κάθε παραγωγή φυσικού αερίου, λόγω των επιθέσεων ιρανικών drone εναντίον των εγκαταστάσεών της. Η κρατική εταιρεία αντιπροσωπεύει σχεδόν το 20% των παγκόσμιων εξαγωγών υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG).

1

Στις 14:36 GMT (09:36 ET), τα ολλανδικά συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης φυσικού αερίου TTF σημείωσαν άνοδο έως και 45,7% στα 46,55 €/MWh, ενώ τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης φυσικού αερίου σημείωσαν άνοδο 3,8% στα 2,98 $.

Η Goldman Sachs δήλωσε ότι η διακοπή της ναυτιλίας μέσω του Στενού του Ορμούζ για ένα μήνα θα μπορούσε να προκαλέσει υπερδιπλασιασμό των τιμών του φυσικού αερίου στην Ευρώπη. Οι τιμές του φυσικού αερίου TTF θα μπορούσαν να προσεγγίσουν τα 74 EUR/MWh (25 $/mmBtu), 130% πάνω από τα επίπεδα της Παρασκευής, εάν η ροή υγροποιημένου φυσικού αερίου μέσω του Στενού διακοπεί πλήρως για ένα μήνα, σύμφωνα με αναλυτές εμπορευμάτων της Goldman Sachs.

Το όριο αυτό προκάλεσε μεγάλες αντιδράσεις στη ζήτηση φυσικού αερίου κατά τη διάρκεια της ευρωπαϊκής ενεργειακής κρίσης του 2022.

Μια διακοπή που θα διαρκέσει περισσότερο από δύο μήνες θα ανεβάσει πιθανώς τις ευρωπαϊκές τιμές φυσικού αερίου πάνω από τα 100 EUR/MWh (35 $/mmBtu), σύμφωνα με την χρηματιστηριακή εταιρεία.

Το Στενό του Ορμούζ μεταφέρει περίπου 80 εκατομμύρια τόνους LNG ετησίως, το 19% της παγκόσμιας προσφοράς, κυρίως από το Κατάρ.

Η κυκλοφορία των δεξαμενόπλοιων μέσω της πλωτής οδού φαίνεται να έχει διαταραχθεί σημαντικά μετά την έναρξη στρατιωτικών επιχειρήσεων από το Ισραήλ και τις Ηνωμένες Πολιτείες κατά της ηγεσίας του Ιράν, με το Ιράν να ανταποκρίνεται εκτοξεύοντας βαλλιστικούς πυραύλους και drones εναντίον αμερικανικών στόχων και συμμάχων σε ολόκληρη την περιοχή, στοχεύοντας το Ισραήλ, το Μπαχρέιν, το Κουβέιτ, το Κατάρ, το Ομάν, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, τη Σαουδική Αραβία και την Ιορδανία.

Σύμφωνα με την ανακοίνωση της Goldman, τρία πετρελαιοφόρα υπέστησαν ζημιές στην περιοχή κατά τη διάρκεια του Σαββατοκύριακου.

Οι τιμές του αργού πετρελαίου ενσωμάτωσαν ένα εκτιμώμενο ασφάλιστρο κινδύνου 18 δολαρίων ανά βαρέλι σε πραγματικό χρόνο κατά την έναρξη της αγοράς την 1η Μαρτίου, με βάση την αύξηση κατά 15% των λιανικών τιμών WTI το Σαββατοκύριακο, ανέφερε η Goldman.

Ο αριθμός αυτός αντιστοιχεί στο 98ο εκατοστημόριο των ασφαλίστρων κινδύνου από το 2005 και ισοδυναμεί με την τιμολόγηση της αγοράς για περίπου ένα μήνα πλήρους διακοπής της ροής πετρελαίου στο Στενό του Ορμούζ, επιτρέποντας την εφεδρική χωρητικότητα των αγωγών ως μερική αντιστάθμιση.

Γιατί το Στενό του Ορμούζ είναι ζωτικής σημασίας για την ενέργεια

Το Στενό είναι ζωτικής σημασίας για σχεδόν 20 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα, ή το ένα πέμπτο της παγκόσμιας παραγωγής πετρελαίου. Η Σαουδική Αραβία, το Ιράκ και τα ΗΑΕ εξήγαγαν συνολικά 13,1 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα μέσω του Στενού το 2025, με κύριο προορισμό την Κίνα.

Η Goldman εκτιμά ότι η επίδραση της εύλογης αξίας της τιμής του πετρελαίου θα κυμαίνεται από 15 δολάρια ανά βαρέλι για πλήρη κλείσιμο ενός μήνα χωρίς αντισταθμίσεις, έως 4 δολάρια για μερικό κλείσιμο 50% εάν χρησιμοποιηθεί όλη η εκτιμώμενη εφεδρική χωρητικότητα των αγωγών των 4 εκατομμυρίων βαρελιών την ημέρα. Το Ιράν, το οποίο παρήγαγε περίπου 3,5 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα αργού πετρελαίου και 0,8 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα συμπυκνώματος το 2025, είχε μέσες εξαγωγές 1,7 εκατομμυρίων βαρελιών την ημέρα αργού πετρελαίου και συμπυκνωμάτων πέρυσι.

Η Goldman διατήρησε την βασική της πρόβλεψη για το Brent/WTI στα 60/56 δολάρια έως το 4ο τρίμηνο του 2026, υποθέτοντας ότι δεν θα υπάρξουν διαρκείς διαταραχές στην προσφορά.

Οι τιμές TTF είχαν ενσωματώσει ελάχιστο έως μηδενικό γεωπολιτικό ασφάλιστρο κινδύνου έως την περασμένη Παρασκευή, τιμολογώντας στο κάτω μισό του εκτιμώμενου εύρους μετατροπής από σκληρό άνθρακα σε φυσικό αέριο της χρηματιστηριακής εταιρείας, ελαφρώς κάτω από την πρόβλεψη της Goldman για 36 EUR/MWh τον Μάρτιο του 2026.

Σε ένα σενάριο πλήρους κλεισίματος του στενού για ένα μήνα, τα μοντέλα μετατροπής καυσίμων της Goldman δείχνουν ότι οι ευρωπαϊκές τιμές θα πρέπει να μεγιστοποιήσουν τη μετατροπή τόσο σε σκληρό άνθρακα όσο και σε προϊόντα πετρελαίου για πάνω από τρεισήμισι μήνες, προκειμένου να αντισταθμίσουν τη μείωση, που ισοδυναμεί με περίπου 8% της αποθηκευτικής ικανότητας της Βορειοδυτικής Ευρώπης.

Οι τιμές spot του LNG στην Ασία (JKM) αντιμετωπίζουν αντίστοιχους ανοδικούς κινδύνους, καθώς συνδέονται στενά με το TTF για τη διαχείριση των ροών LNG από τον Ατλαντικό προς τον Ειρηνικό.

Οι τιμές του Henry Hub στις ΗΠΑ αντιμετωπίζουν περιορισμένο κίνδυνο ανοδικής τάσης. Οι ΗΠΑ είναι ένας μεγάλος καθαρός εξαγωγέας ΥΦΑ και οι εγκαταστάσεις εξαγωγής ΥΦΑ των ΗΠΑ λειτουργούν συνήθως στο μέγιστο της παραγωγικής τους ικανότητας, με ελάχιστο περιθώριο αύξησης των εξαγωγών, ακόμη και σε περίπτωση παγκόσμιας αύξησης των τιμών. Οι άμεσες τιμές του φυσικού αερίου στις ΗΠΑ κάτω από 3 $/mmBtu και το πολύ αρνητικό spread Οκτωβρίου 2026-Ιανουαρίου 2027 σηματοδοτούν αυξημένους κινδύνους συμφόρησης των αποθεμάτων φέτος.

Περίπου το 9% των παγκόσμιων εξαγωγών πετρελαίου και ντίζελ και το 18% των παγκόσμιων εξαγωγών καυσίμων αεροσκαφών διέρχονταν από το Στενό το 2025. Ο μέσος όρος των παγκόσμιων ναύλων για το βρώμικο αργό πετρέλαιο της Goldman έχει ήδη αυξηθεί κατά 50% από την αρχή του έτους, ενώ οι ναύλοι των πολύ μεγάλων δεξαμενόπλοιων (VLCC) από τον Αραβικό Κόλπο προς την Κίνα τριπλασιάστηκαν τον τελευταίο μήνα, σύμφωνα με τα στοιχεία της Παρασκευής.

Η παγκόσμια εφεδρική παραγωγική ικανότητα εκτιμάται σε 3,7 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα, συγκεντρωμένη στη Σαουδική Αραβία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, αν και η παρατεταμένη κλείσιμο του Στενού θα εμπόδιζε φυσικά την ικανότητα του ΟΠΕΚ να την αξιοποιήσει. Ο ΟΠΕΚ+ ανακοίνωσε ότι θα αυξήσει την απαιτούμενη παραγωγή κατά 0,21 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα τον Απρίλιο.

Διαβάστε επίσης:

Πούτιν: Κίνδυνος να κλιμακωθούν σε περιφερειακή σύγκρουση οι επιθέσεις ΗΠΑ και Ισραήλ στο Ιράν

Κυπριακές πηγές: Η Χεζμπολάχ του Λιβάνου εκτόξευσε τα drones που στόχευσαν τις βρετανικές βάσεις

Τραμπ: Δεν αποκλείει να σταλούν και χερσαίες δυνάμεις στο Ιράν εάν χρειαστεί