Το διεθνές περιβάλλον παραμένει ασταθές και ο σημαντικότερος κίνδυνος σήμερα είναι ο γεωπολιτικός αφού «δεν ξέρεις τι σου ξημερώνει αύριο», είχε πει χαρακτηριστικά ο Διοικητής της Τράπεζας Ελλάδος Γιάννης Στουρνάρας μιλώντας στις 2 Φεβρουαρίου στην ετήσια εκδήλωση της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων (ΕΤΕπ).

Από το πρωί του Σαββάτου οι τραπεζίτες παρακολουθούν λεπτό προς λεπτό τις εξελίξεις με την νέα γενικευμένη εστία πολέμου στην Μέση Ανατολή, συνιστούν ψυχραιμία και ελπίζουν σε μία γρήγορη αποκλιμάκωση της κατάστασης.

1

Όπως λέει υψηλόβαθμο τραπεζικό στέλεχος στο mononews.gr: Δεν υποτιμούμε το Ιράν και οι επόμενες μέρες είναι κρίσιμες καθώς κανείς δεν ξέρει τι θα πράξουν οι Ιρανοί πάνω στην απελπισία τους. Χρειάζεται ψυχραιμία και παρακολούθηση της κατάστασης, λένε και υπογραμμίζουν την σπουδαιότητα που έχουν για την ελληνική οικονομία, ο τουρισμός και η ναυτιλία, τομείς ευαίσθητοι σε γεωπολιτικές συρράξεις.

Παραδέχονται πως έχουν το βλέμμα στραμμένο στις διεθνείς αγορές για το πώς θα «μετρήσουν» την ένταση της νέας πολεμικής σύρραξης και πως αυτό θα αποτυπωθεί στα ταμπλό των Χρηματιστηρίων διεθνώς. Η νέα χρηματιστηριακή εβδομάδα ανοίγει στη σκιά των πολεμικών επιχειρήσεων που ξεκίνησαν το Σάββατο, και λίγα εικοσιτετράωρα μετά την απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου των ΗΠΑ που έκρινε αντισυνταγματικούς τους δασμούς Τράμπ στις εισαγωγές, αναζωπυρώνοντας το κλίμα αβεβαιότητας στο διεθνές εμπόριο και με κλειστά τα Στενά του Ορμούζ, απόφαση που αναμένεται να βάλει «φωτιά» στις τιμές της ενέργειας.

Το πετρέλαιο

Οι τραπεζίτες εκτιμούν ότι ανοδικά θα κινηθεί η τιμή του πετρελαίου με το άνοιγμα των αγορών, δεδομένου ότι το Ιράν συμμετέχει στον ΟΠΕΚ και διατηρεί σχέσεις με την Κίνα. Και κάνουν λόγο για supply shock, αφού η ενδεχόμενη άνοδος στις τιμές ενέργειας θα έχει δυσμενή επίπτωση σε επίπεδο παραγωγής και απασχόλησης.

Καθώς η Μέση Ανατολή φλέγεται η ανησυχία στα τραπεζικά επιτελεία είναι έντονη, με δεδομένο ότι οι ελληνικές τράπεζες έχουν αναπτύξει έντονη δραστηριότητα στην περιοχή. Η Εθνική πρόκειται να λειτουργήσει την θυγατρική της στο Ριαντ και έχει σημαντική συμμετοχή σε χρηματοδοτήσεις κοινοπρακτικών δανείων που αφορούν μεγάλα project στην περιοχή (ηλεκτρική διασύνδεση, data κ.λπ.), η Eurobank βρίσκεται στην τελική ευθεία για να ανοίξει γραφεία αντιπροσωπείας σε Αμπου Ντάμπι και Ισραήλ, ενώ και η Alpha επιχειρεί επίσης με βάση την Κύπρο άνοιγμα στην Μέση Ανατολή.

Η Τράπεζα της Ελλάδος έχει από πέρυσι δώσει το στίγμα για τον γεωπολιτικό κίνδυνο στην ετήσια Έκθεσή της για τη Νομισματική Πολιτική σημειώνοντας πως: «Σε συνθήκες ιδιαιτέρα αυξημένης διεθνούς αβεβαιότητας λόγω των πολιτικών εμπορικού προστατευτισμού και των γεωπολιτικών ανακατατάξεων, η διατήρηση ικανοποιητικού ρυθμού ανάπτυξης που θα βασίζεται σε ένα βιώσιμο παραγωγικό υπόδειγμα αποτελεί τη σημαντικότερη πρόκληση για την ελληνική οικονομία». Και μάλιστα επισημαίνει τις «ισχυρότερες αρνητικές επιδράσεις στο παγκόσμιο οικονομικό περιβάλλον και στις διεθνείς χρηματοπιστωτικές συνθήκες από τη γενικευμένη αβεβαιότητα».

Οι επιπτώσεις

Σύμφωνα με την ΤτΕ οι επιπτώσεις για την Ελλάδα εστιάζονται:

-στην Ναυτιλία: Οι μακρύτερες διαδρομές λόγω γεωπολιτικών εξελίξεων (π.χ. Ερυθρά Θάλασσα) έχουν οδηγήσει σε υψηλότερους ναύλους γεγονός που επηρεάζει θετικά τις εισπράξεις από θαλάσσιες μεταφορές αλλά αυξάνει το κόστος εισαγωγών.

-στον Πληθωρισμό: Παρά την αποκλιμάκωση η αβεβαιότητα διατηρεί τον κίνδυνο νέων πληθωριστικών πιέσεων ιδιαίτερα μέσω της ενέργειας.

-στις Επενδύσεις: Η υψηλή αβεβαιότητα κλονίζει την εμπιστοσύνη και ενδέχεται να επιβραδύνει το επενδυτικό κλίμα.

«Οι γεωπολιτικές εντάσεις αυξάνουν την αβεβαιότητα, πιέζουν τις αγορές και περιορίζουν τις τραπεζικές χορηγήσεις» προειδοποίησαν τον περασμένο Ιανουάριο η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα και το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Συστημικού Κινδύνου. Μάλιστα στην ανακοίνωση τους υπογραμμίζουν πως «οι συνεχιζόμενες γεωπολιτικές αναταράξεις και η αβεβαιότητα γύρω από τις πολιτικές εξελίξεις οδηγούν σε αυστηρότερες χρηματοπιστωτικές συνθήκες, ασκούν πιέσεις στις αγορές, αυξάνουν τα ασφάλιστρα κινδύνου και περιορίζουν τις χορηγήσεις των τραπεζών». Όπως επισημαίνουν οι εκτιμήσεις δείχνουν ότι η αυξημένη γεωπολιτική αβεβαιότητα περιορίζει τις προβλέψεις για την ανάπτυξη, δημιουργώντας σημαντικούς κινδύνους επιβράδυνσης για την πραγματική οικονομία, ενώ παράλληλα εντείνεται η χρηματοπιστωτική πίεση.

Και δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα θα πραγματοποιήσει φέτος θεματικά stress tests στις τράπεζες, εστιάζοντας αποκλειστικά στον γεωπολιτικό κίνδυνο. Σ αυτήν την άσκηση αντοχής θα χρησιμοποιηθεί η μέθοδος «αντίστροφης προσομοίωσης» (reverse stress test)όπου οι τράπεζες πρέπει να εντοπίσουν σενάρια που θα μείωναν τα κεφάλαιά τους (CET1) κατά τουλάχιστον 300 μονάδες βάσης. Στόχος της ΕΚΤ είναι η αξιολόγηση της ανθεκτικότητας των τραπεζών απέναντι σε γεωπολιτικές συγκρούσεις που μετατρέπονται σε πιστωτικούς και λειτουργικούς κινδύνους.

Διαβάστε επίσης 

Εθνική Τράπεζα: «Δώρο» 1 δισ. ευρώ στους μετόχους

Alpha Bank: Ισχυρή κερδοφορία το 2025 και ακόμα υψηλότερες επιδόσεις φέτος

Τράπεζα Πειραιώς: «Καθάρισμα» ισολογισμού με φόντο νέους στόχους και σχέδιο