Γιάννης Στουρνάρας: Νέα 6ετής θητεία στην Τράπεζα της Ελλάδος – Σπάει το ιστορικό ρεκόρ Ζολώτα

Δεινός κολυμβητής και λάτρης του πινγκ -πονγκ ο Διοικητής της Τράπεζας Ελλάδος Γιάννης Στουρνάρας θα συνεχίσει να κρατάει το τιμόνι της κεντρικής τράπεζας για άλλα 6 χρόνια, καθώς χθες η κυβέρνηση ανακοίνωσε την ανανέωση της θητείας του.

Εξέλιξη που ήταν  αναμενόμενη δεδομένου ότι  η προσφορά του στην οικονομική και πολιτική ζωή της χώρας χαίρει καθολικής αναγνώρισης και  η γνώμη του έχει βαρύνουσα σημασία στο board της ΕΚΤ, καθώς είναι από τα παλαιότερα μέλη του διοικητικού συμβουλίου της.

Μαθηματικός και οικονομολόγος –υπήρξε  ακαδημαϊκός στο πανεπιστήμιο της Οξφόρδης στα ενεργειακά οικονομικά- είναι ένας από τους λίγους Έλληνες που έχουν περάσει με επιτυχία από την ακαδημαϊκή διδασκαλία στη δημόσια διοίκηση και σε τραπεζικά πόστα.

Οξυδερκής και αποτελεσματικός ο Γιάννης Στουρνάρας  λειτουργεί με ψυχραιμία και επάρκεια ακόμα και σε εξαιρετικά δύσκολες συνθήκες. Η πορεία του στην Ελλάδα είναι  γνωστή. Και η συμβολή του στο να κρατηθεί η Ελλάδα στο ευρώ, στα δύσκολα και «άγρια» χρόνια της κρίσης αναμφισβήτητη.

Αν και πληρούσε όλες τις προϋποθέσεις να έχει μία πολλά υποσχόμενη καριέρα καθηγητή στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης,  πήρε την απόφαση να επιστρέψει στην Ελλάδα το 1985. Και η σύζυγος του Λίνα Νικολοπούλου, τον ακολούθησε, αφήνοντας πίσω την καριέρα που είχε αρχίσει να χτίζει η ίδια στην Οξφόρδη. Γιατί Γιάννης και Λίνα  πάντα λειτουργούσαν σαν ένα σώμα, και όπως συχνά λέει αναφερόμενος στην σύζυγο του «γυναίκα σαν την Λίνα δεν υπάρχει δεύτερη στον πλανήτη».

Ποιος είναι όμως στην καθημερινότητα του ο αεικίνητος Έλληνας κεντρικός τραπεζίτης;

Γνώρισε την γυναίκα του, την Λίνα Νικολοπούλου το 1976, στα φοιτητικά του χρόνια. Σήμερα 50 χρόνια μετά συνεχίζουν την κοινή τους πορεία. Παντρεύτηκαν με  πολιτικό γάμο στο Λονδίνο το 1981, και έχουν δύο κόρες την Νεφέλη και την Μυρτώ. Με την Λίνα είναι ένα ζευγάρι που λειτουργεί σαν ένα σώμα. Ο ένας στηρίζει τον άλλο. Μία γροθιά και αγκαλιά μαζί. Με παράλληλες επιτυχείς πορείες, ανήκουν σε εκείνη την κατηγορία των ανθρώπων που κοιτάζουν μόνο μπροστά.

Όπως έχει πει σε παλαιότερες συνεντεύξεις του, τα χρόνια της Οξφόρδης διαμόρφωσαν τον χαρακτήρα του και ήταν καθοριστικά για τη μετέπειτα πορεία του.

Για μεταπτυχιακό στο βρετανικό πανεπιστήμιο πήγε μαζί με την Λίνα. Εκείνος έκανε μεταπτυχιακό και διδακτορικό στα Οικονομικά, εκείνη διδακτορικό στη Βιολογία.

Και το 1981, μόλις το ΠΑΣΟΚ θεσμοθέτησε τον πολιτικό γάμο,  «με ένα νοικιασμένο Renault που χάλασε στον δρόμο», μαζί με ένα φιλικό ζευγάρι πήγαν στο Λονδίνο  και παντρεύτηκαν στο προξενείο. Γύρισαν πίσω στο πανεπιστήμιο με οτοστόπ.

Τώρα ο Γιάννης Στουρνάρας, περιμένει από μέρα σε μέρα να γίνει παππούς για δεύτερη φορά. Και εκπαιδεύει τον πρώτο εγγονό του,  τον 2 ετών Γιαννιό γιό της πρωτότοκης Νεφέλης του,  και όπως λέει γελώντας ακολουθεί ήδη τον παππού του στο ποδόσφαιρο και είναι Παναθηναϊκός.

Ο αθλητισμός είναι μέρος της καθημερινότητας του Γιάννη Στουρνάρα. «Κάθε βράδυ, όταν επιστρέφω στο σπίτι θα κάνουμε γυμναστική με την Λίνα, υπό την καθοδήγηση γυμνάστριας» παραδέχεται.

Το κολύμπι μόνο  στη θάλασσα –ποτέ σε πισίνα- είναι η μεγάλη αγάπη του. Και δηλώνει περήφανος αφού όπως λέει: κολυμπάω 6 μίλια σε 2.45 λεπτά και εναλλάσσω πρόσθιο, ελεύθερο, ύπτιο, πεταλούδα.

Όμως εκεί που τα δίνει όλα είναι όταν παίζει πινγκ – πονγκ και ποδοσφαιράκι στην Σύρο. «Παίζω με παιδιά φίλων μου και κερδίζω» λέει, μάλιστα παραδέχεται: Καλό πιγκ – πόγκ έμαθα να παίζω στον στρατό, στη Λάρισα, το 1985 που υπηρέτησα τη θητεία μου.

Βαθύς γνώστης της ιστορίας,  αφηγητής που σε γοητεύει, με πηγαίο χιούμορ και γλώσσα Αριστοφανική ο Γιάννης Στουρνάρας ανήκει στο club τον λίγων, το όνομα των οποίων θα μείνει  στην ιστορία, καθώς διαμόρφωσε την σύγχρονη ελληνική οικονομική ιστορία.

«Τα οικονομικά αποδείχθηκαν για μένα μια συναρπαστική διαδρομή. Διαβάζω διαρκώς, σκέφτομαι και πάντα μαθαίνω καινούρια πράγματα.  Πολύ νωρίς συνειδητοποίησα, και δεν το ξέχασα ποτέ, τι εννοούσε ο John Maynard Keynes όταν είπε ότι τα Οικονομικά είναι Ηθική Επιστήμη, όχι Φυσική Επιστήμη»,  είχε πει ο ίδος μιλώντας σε εκδήλωση του ΕΚΠΑ προς τιμήν του πέρυσι τον Οκτώβριο.

Διότι είναι από τους λίγους Έλληνες οικονομολόγους που έχουν περάσει με επιτυχία από την ακαδημαϊκή διδασκαλία στη δημόσια διοίκηση και σε τραπεζικά πόστα, δείχνοντας υψηλό βαθμό επάρκειας και αποτελεσματικότητας σε διαφορετικά περιβάλλοντα.

Τα ιστορικά βιβλία είναι το αγαπημένο του ανάγνωσμα, με προτίμηση στην σύγχρονη ευρωπαϊκή ιστορία από την Γαλλική Επανάσταση και μετά. «Οποιος δεν ξέρει ιστορία, δεν έχει διαβάσει οικονομική ιστορία, δεν ξέρει οικονομικά» λέει ο ίδιος χαρακτηριστικά.

Θεωρεί κορυφαίο ιστορικό συγγραφέα τον Θουκυδίδη. Και μάλιστα θυμίζει  πως στην συνεδρίαση του ΔΣ της ΕΚΤ στην Αθήνα τον Οκτώβριο του 2023, το δώρο στους ομολόγους του ήταν το βιβλίο «Επιτάφιος του Πεικλή», μία έκδοση της Βουλής των Ελλήνων.

Πολλά είναι τα κομπλιμέντα που δέχεται ο Γιάννης Στουρνάρας, από τους ομολόγους του στην ΕΚΤ, οι οποίοι απορούν πως διατηρείται τόσο fit. Πως καταφέρνει ένας  70χρονος να έχει σχεδόν εφηβικό κορμί.

Η απάντηση του είναι, γυμνάζομαι, περπατάω, κολυμπάω, δεν καπνίζω.

Αλλά και οι διατροφικές του συνήθειες είναι αυτό που λέμε κλασική μεσογειακή διατροφή. Χόρτα, ψάρια, λίγο κρέας, και ένα ποτήρι κρασί, που το πίνει μόνο  όταν παρακάθεται σε επίσημα γεύματα.

Και όσο και αν φαίνεται παράξενο το αγαπημένο του φαγητό είναι χόρτα και αυγά μάτια. Ενώ ο ίδιος έχει παραδεχτεί πως όποτε χρειαστεί να ταξιδέψει προς την Β. Ελλάδα, πάντα θα κάνει μία στάση στο Αχλάδι της Φθιώτιδας για να απολαύσει ψάρι. Εξάλλου ο τόπος καταγωγής του πατέρα του  είναι η Γλύφα, επίσης στην Φθιώτιδα, ενώ η μητέρα του γεννήθηκε στο Αμάρι του Ρεθύμνου.

Το βιβλίο που άλλαξε τη ζωή του

Ήταν μόλις 17 χρονών ο Γιάννης Στουρνάρας, όταν όντας μαθητής της 2ας Λυκείου, ένα βράδυ του  1973 στο φουαγιέ ενός κινηματογράφου στους Αμπελόκηπους έπεσε στα χέρια του το βιβλίο «Η θεωρία της Οικονομικής Δυναμικής: Μία πραγματεία στις Κυκλικές και Μακροχρόνιες Αλλαγές στον Καπιταλισμό» του Πολωνού οικονομολόγου Μίχαλ Καλέτσκι. Αυτή ήταν η  πρώτη φορά που ήρθε σε επαφή με την κεϋνσιανή θεωρία, που έγινε και ο οδηγός του.

Από κείνο το βράδυ το μότο του Άγγλου  οικονομολόγου  John Maynard Keynes ότι τα Οικονομικά είναι Moral Science, όχι Natural Science Φυσική Επιστήμη, έγινε η πυξίδα του με την οποία πορεύτηκε όχι μόνο στην ακαδημαϊκή πορεία του, αλλά και στην καθημερινή πολιτική και οικονομική σκηνή

Όπως έχει πει ο ίδιος σε ομιλία του:

«Στις σελίδες του βρήκα τα πάντα: Οικονομική Ανάλυση, Πολιτική Οικονομία, Κλασικούς Οικονομολόγους, Marx, Keynes, Μαθηματικά, Στατιστική, Οικονομική Ιστορία.

»Άφησα λοιπόν κατά μέρος το Πολυτεχνείο, και ανακοίνωσα στον πατέρα μου την απόφασή μου να σπουδάσω οικονομικά. »Τσακωθήκαμε άσχημα, αλλά δεν άλλαξα γνώμη. Και δεν το μετάνιωσα, ούτε και τώρα, με το όφελος της ύστερης γνώσης.

Ο μακροβιότερος Διοικητής της ΤτΕ

Χθες ανακοινώθηκε από την κυβέρνηση η ανανέωση της θητείας του για άλλα 6 χρόνια, δηλαδή μέχρι τον Ιούνιο του 2032. Και έτσι ο  Γιάννης Στουρνάρας που ανέλαβε τα ηνία της ΤτΕ τον Ιούνιο του 2014, μέσα στην καρδιά της κρίσης διαδεχόμενος τον Γιώργο Προβόπουλο, θα είναι ο μακροβιότερος Διοικητής της Τράπεζας Ελλάδος με τρεις συνεχόμενες θητείες.  Και επί των ημερών του θα πραγματοποιηθεί η τελετή για τα 100 χρόνια της ΤτΕ το 2028.

Με την ανανέωση της θητείας του ο Γιάννης Στουρνάρας «σπάει» το ρεκόρ του αείμνηστου Ξενοφώντα Ζολώτα που διετέλεσε κεντρικός τραπεζίτης την περίοδο  1955- 1967 και το 1974-1981.

«Η πρόταση του πρωθυπουργού και της κυβέρνησης για τρίτη συνεχόμενη θητεία μου στη θέση του διοικητή της Τραπέζης της Ελλάδος αποτελεί τη μεγαλύτερη τιμή για μένα και έκφραση εμπιστοσύνης στο πρόσωπό μου, δήλωσε ο ίδιος μετά την συνάντηση που είχε χθες το πρωί στο Μαξίμου με τον Κυριάκο Μητσοτάκη και συμπλήρωσε:

«Θέλω να διαβεβαιώσω ότι θα παραμείνω προσηλωμένος στη βασική αποστολή αυτού του σημαντικού θεσμού, που το 2028 συμπληρώνει εκατό χρόνια ζωής, έχοντας διαδραματίσει πρωτεύοντα και δημιουργικό ρόλο στις οικονομικές εξελίξεις, δηλαδή στη διασφάλιση της νομισματικής σταθερότητας και της ευστάθειας του χρηματοπιστωτικού συστήματος, συμβάλλοντας στην ανάπτυξη της ελληνικής οικονομίας προς όφελος της χώρας και των Ελλήνων πολιτών».

Βέβαια θα πρέπει να σημειώσουμε πως η  ανανέωση της θητείας του Γιάννη Στουρνάρα στην κορυφή της Τράπεζας της Ελλάδος έρχεται να επισφραγίσει μια διαδρομή με ιδιαίτερο θεσμικό βάρος και σπάνια διάρκεια.

Δεν πρόκειται απλώς για μια παράταση σε μια θέση ευθύνης, αλλά αποτελεί την  επιβεβαίωση μιας παρουσίας που έχει συνδεθεί όσο λίγες με τη σύγχρονη οικονομική πορεία της χώρας.

Με περισσότερα από 25 χρόνια ενεργής συμμετοχής στα δημόσια πράγματα, ο Στουρνάρας έχει βρεθεί σταθερά στον πυρήνα κρίσιμων εξελίξεων.

Από τη συμβολή του στη διαμόρφωση της οικονομικής πολιτικής κατά την περίοδο ένταξης της Ελλάδας στην ΟΝΕ, μέχρι τη διαχείριση σύνθετων προκλήσεων στα χρόνια της κρίσης ως υπουργός Οικονομικών, η πορεία του χαρακτηρίζεται από συνέχεια, τεχνοκρατική επάρκεια και αντοχή στον χρόνο.

Η μακρά του θητεία στην κεντρική τράπεζα τον καθιστά πλέον τον μακροβιότερο διοικητή της Τράπεζα της Ελλάδος, ενώ παραμένει ο μοναδικός που έχει διατελέσει και υπουργός Οικονομικών. Ένας συνδυασμός εμπειρίας που δεν περνά απαρατήρητος στο ευρωπαϊκό περιβάλλον και ο οποίος, όπως σημειώνεται, ανταποκρίνεται σε μια ευρύτερη τάση στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, όπου η σύνθεση τεχνοκρατικής γνώσης και πολιτικής εμπειρίας αποκτά ολοένα και μεγαλύτερη σημασία.

Με τη νέα του θητεία, συγκαταλέγεται στους πλέον έμπειρους κεντρικούς τραπεζίτες της Ευρώπης, αποκτώντας αυξημένο ειδικό βάρος σε μια περίοδο όπου οι ισορροπίες στη νομισματική πολιτική δοκιμάζονται και επανακαθορίζονται. Η παρουσία του λειτουργεί ως σημείο αναφοράς σταθερότητας, αλλά και ως γέφυρα ανάμεσα στην εθνική οικονομική πραγματικότητα και το ευρωπαϊκό πλαίσιο αποφάσεων.

Η επιλογή του αποτυπώνει, σε τελική ανάλυση, την αναγνώριση μιας πορείας που δεν περιορίζεται σε επιμέρους ρόλους, αλλά συγκροτεί μια συνολική δημόσια διαδρομή. Μια διαδρομή που συνδυάζει γνώση, εμπειρία και θεσμική συνέπεια, ενώ παράλληλα αναδεικνύει στοιχεία προσωπικότητας όπως το ήθος και η μεθοδικότητα.

Και σήμερα, που ο κόσμος αλλάζει με ταχύτητα, σε ένα περιβάλλον αυξημένων απαιτήσεων και συνεχών μεταβολών, η συνέχιση της παρουσίας του Γιάννη Στουρνάρα στο τιμόνι της ΤτΕ δεν αποτελεί απλώς συνέχεια, αλλά μια επιλογή με σαφές αποτύπωμα: τη διατήρηση της εμπειρίας και της αξιοπιστίας στο επίκεντρο των εξελίξεων.

Ο Έλληνας κεντρικός τραπεζίτης έχει συνδέσει τη σταδιοδρομία του με το κοινό ευρωπαϊκό νόμισμα. Είναι υπέρμαχος της ευρωπαϊκής ένωσης τραπεζών και των κεφαλαιαγορών, ενώ επανειλημμένα έχει επισημάνει την  ευκαιρία που έχει το ευρώ να αποκτήσει σημαντικότερο ρόλο έναντι του δολαρίου.

Ως επόπτης των ελληνικών τραπεζών, ο Γιάννης Στουρνάρας ήταν ο εμπνευστής και αρχιτέκτονας του σχεδίου για τον 5ο τραπεζικό πυλώνα, πετυχαίνοντας έτσι την ενίσχυση του ανταγωνισμού στο εγχώριο χρηματοπιστωτικό σύστημα, διαδικασία μέσα από την οποία η Crediabank αναδείχθηκε στην  5η μεγαλύτερη τράπεζα της χώρας.

Η πίστη του στις γυναίκες

Από την μητέρα του την Φωτεινή,  διδάχτηκε ότι οι γυναίκες μπορούν να κάνουν την διαφορά σε όλους τους τομείς. Έμαθε πως η  γυναίκα είναι πηγή ζωής, σταθερότητας και ελπίδας.  Αυτή η πίστη πέρασε  στο dna  του και στη συνέχεια το απέδειξε στην πράξη.

Οι γυναίκες έχουν όλες τις δυνατότητες, συχνά μεγαλύτερες από τις αντίστοιχες των ανδρών, να  πρωταγωνιστήσουν στην οικονομική ζωή του τόπου, έχει πει.

Και έτσι δεν φείδεται να δώσει ευκαιρίες. Έδωσε «ψήφο εμπιστοσύνης» στην Ελένη Βρεττού για να «αναστήσει» την Attica Bank και να δημιουργήσει το νέο σχήμα της CrediaBank, μία ισχυρή τράπεζα με διεθνή παρουσία.

Έχει στο πλευρό του από την περίοδο που εκείνος ήταν υπουργός Οικονομίας, την  Χριστίνα Παπακωνσταντίνου, υποδιοικήτρια στην ΤτΕ που είναι η  «σιδηρά κυρία» της εποπτείας των τραπεζών στην Ελλάδα.

Έδωσε την ευκαιρία στην Σταυρούλα Καμπουρίδου, συνεργάτη του στην ΤτΕ να αναλάβει CEO της ΔΙΑΣ, επιλογή που τον δικαίωσε σε σύντομο χρόνο καθώς οδήγησε στο success story του IRIS.

Και δεν κρύβει τον θαυμασμό του για την επάρκεια και τους χειρισμούς της Θεώνης Αλαμπάση, της επικεφαλής της Γραμματείας Ιδιωτικού Χρέους.

Το πλούσιο βιογραφικό του

Ο Γιάννης Στουρνάρας τελείωσε το Δημόσιο Γυμνάσιο Φιλοθέης το 1974 και αποφοίτησε από το Οικονομικό Τμήμα του Πανεπιστημίου Αθηνών το 1978.

Ακολούθησαν  μεταπτυχιακές σπουδές στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης από το οποίο απέκτησε master και διδακτορικό (MPhil 1980, DPhil 1982) με ειδικότητα στην Οικονομική Θεωρία και Πολιτική. Στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης εργάστηκε από το 1981 έως το 1985 ως research fellow και lecturer στο Κολλέγιο St. Catherine’s.

Παράλληλα εργάστηκε ως ερευνητής στο Ινστιτούτο Ενεργειακών Σπουδών του ιδίου πανεπιστημίου, με ειδικότητα στην αγορά πετρελαίου και τις επιπτώσεις των πετρελαϊκών κρίσεων στην παγκόσμια οικονομία.

Το 1985 επέστρεψε στην Ελλάδα για να εκπληρώσει τις στρατιωτικές του υποχρεώσεις.

Στη συνέχεια εργάστηκε ως ειδικός σύμβουλος του υπουργείου Οικονομίας και Οικονομικών (1986-1989) σε θέματα δημοσίων επιχειρήσεων και εισοδηματικής πολιτικής, και της Τραπέζης της Ελλάδος (1989-1994) σε θέματα νομισματικής πολιτικής. Την περίοδο εκείνη εκπροσωπούσε την Τράπεζα της Ελλάδος ως αναπληρωματικό μέλος στις συνόδους των διοικητών των Κεντρικών Τραπεζών της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Ως Πρόεδρος του Συμβουλίου Οικονομικών Εμπειρογνωμόνων του Υπουργείου Οικονομίας και Οικονομικών, από το 1994 έως τον Ιούλιο του 2000, συμμετείχε στο σχεδιασμό της μακροοικονομικής και διαρθρωτικής πολιτικής εκπροσωπώντας το Υπουργείο στη Νομισματική Επιτροπή της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Συμμετείχε επίσης στις διαπραγματεύσεις για τη συμμετοχή της Ελλάδας στην ΟΝΕ και είχε την ευθύνη για τις ετήσιες διαβουλεύσεις με το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και τον ΟΟΣΑ.

Από το 2000 μέχρι το 2004 ήταν Πρόεδρος και Διευθύνων Σύμβουλος της Εμπορικής Τράπεζας. Στη συνέχεια (2005-2008) ήταν Διευθύνων Σύμβουλος στην ΚΑΠΠΑ Χρηματιστηριακή και διετέλεσε Γενικός Διευθυντής στο ΙΟΒΕ (Σεπτέμβριος 2009 –Ιούνιος 2012).

Από τον  Ιούλιο του 2012 έως τον Ιούνιο του 2014 διετέλεσε υπουργός Οικονομικών. Και τον Ιούνιο του 2014 ανέλαβε Διοικητής της ΤτΕ.

Από το 1989 είναι καθηγητής στο Οικονομικό Τμήμα του Πανεπιστημίου Αθηνών, όπου  διδάσκει Μακροοικονομία και Οικονομική Πολιτική, ενώ έχει  δημοσιεύσεις σε επιστημονικά περιοδικά με αντικείμενο την  δυναμική δημόσιου χρέους, Οικονομική και Νομισματική Ένωση, ενεργειακά οικονομικά, νομισματική πολιτική, στρεβλώσεις των χρηματοπιστωτικών συστημάτων.

Διαβάστε επίσης

Γιάννης Στουρνάρας: Η κυβέρνηση προτείνει την ανανέωση της θητείας του στην Τράπεζα της Ελλάδος – «Η μεγαλύτερη τιμή για μένα»

Αρχή Ελέγχου Αγοράς: Πρόστιμο €140.000 στην Τράπεζα Ηπείρου για καταχρηστικούς όρους σε στεγαστικά δάνεια

Eurobank Equities για τράπεζες: Νέες τιμές στόχοι και συστάσεις – Top pick η Πειραιώς