Αμετάβλητα διατήρησε σήμερα τα επιτόκια για έκτη διαδοχική συνεδρίαση η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ), παρά το γεγονός ότι οι επιπτώσεις από τον πόλεμο στον Κόλπο αυξάνουν τις πληθωριστικές πιέσεις, γεγονός που δυνητικά θα μπορούσε να οδηγήσει σε αυξήσεις επιτοκίων.

Ειδικότερα, το επιτόκιο καταθέσεων της ΕΚΤ, το οποίο χρησιμεύει ως σημείο αναφοράς, παραμένει στο 2%, όπως είχε αποφασιστεί τον περασμένο Ιούλιο.

1

Την ίδια στιγμή, η πλειονότητα των αναλυτών προβλέπει σταθερό κόστος δανεισμού έως το τέλος του έτους, αν και οι αγορές εμφανίζονται πιο επιθετικές στις εκτιμήσεις τους.

Παράλληλα, οι επενδυτές προεξοφλούν τουλάχιστον μία αύξηση επιτοκίων μέσα στους επόμενους μήνες, ποντάροντας σε άνοδο κατά 0,25 ποσοστιαίες μονάδες έως τον Ιούλιο και βλέποντας σημαντικές πιθανότητες για περαιτέρω ενίσχυση έως το τέλος του έτους.

Να σημειωθεί ότι η ΕΚΤ ακολούθησε τον ίδιο δρόμο με την Ομοσπονδιακή Τράπεζα των ΗΠΑ (Fed), η οποία διατήρησε χθες αμετάβλητο το εύρος των βασικών επιτοκίων της από 3,5 έως 3,75%, όπως αναμενόταν.

Ωστόσο στην ανακοίνωσή της η FED προειδοποίησε πως οι επιπτώσεις των εξελίξεων στη Μέση Ανατολή για την οικονομία των ΗΠΑ είναι αβέβαιες, ενώ η επιτροπή FOMC είναι έτοιμη να προσαρμόσει τη στάση της νομισματικής πολιτικής, όπως απαιτείται, εάν προκύψουν κίνδυνοι που θα μπορούσαν να εμποδίσουν την επίτευξη των στόχων της.

Βασικά επιτόκια ΕΚΤ

Πιο αναλυτικά, τα επιτόκια της διευκόλυνσης αποδοχής καταθέσεων, των πράξεων κύριας αναχρηματοδότησης και της διευκόλυνσης οριακής χρηματοδότησης θα παραμείνουν αμετάβλητα σε 2,00%, 2,15% και 2,40% αντιστοίχως.

Πρόγραμμα αγοράς στοιχείων ενεργητικού (APP) και έκτακτο πρόγραμμα αγοράς στοιχείων ενεργητικού λόγω πανδημίας (PEPP)

Τα χαρτοφυλάκια APP και PEPP μειώνονται με μετρημένο και προβλέψιμο ρυθμό, καθώς το Ευρωσύστημα δεν επανεπενδύει πλέον τα ποσά από την εξόφληση τίτλων κατά τη λήξη τους, σύμφωνα με την ανακοίνωση της ΕΚΤ.

Το Διοικητικό Συμβούλιο, σημειώνεται ότι είναι έτοιμο να προσαρμόσει όλα τα μέσα που έχει στη διάθεσή του εντός των ορίων της εντολής που του έχει ανατεθεί, προκειμένου να διασφαλίσει ότι ο πληθωρισμός θα σταθεροποιηθεί στον στόχο του 2% μεσοπρόθεσμα και να διαφυλάξει την ομαλή λειτουργία του μηχανισμού μετάδοσης της νομισματικής πολιτικής.

Επίσης, το μέσο για την προστασία της μετάδοσης (Transmission Protection Instrument – TPI) είναι διαθέσιμο για να αντισταθμίζει ανεπιθύμητες, άτακτες εξελίξεις στην αγορά που θέτουν σοβαρή απειλή για τη μετάδοση της νομισματικής πολιτικής σε όλες τις χώρες της ζώνης του ευρώ, επιτρέποντας έτσι στο Διοικητικό Συμβούλιο να εκπληρώνει πιο αποτελεσματικά την αποστολή του για σταθερότητα των τιμών.

Συνεχίζεται η αβεβαιότητα

Την ίδια στιγμή, οι γεωπολιτικές εξελίξεις στη Μέση Ανατολή ενισχύουν την αβεβαιότητα, αναζωπυρώνοντας ανησυχίες για νέα άνοδο του πληθωρισμού, μετά το ισχυρό κύμα αυξήσεων τιμών που καταγράφηκε το 2022.

Το ενδεχόμενο αυτό βρίσκεται στο επίκεντρο των συζητήσεων, καθώς οι μεγάλες κεντρικές τράπεζες διεθνώς συνεδριάζουν αυτή την περίοδο.

Ωστόσο, τα ευρήματα της ίδιας έρευνας δείχνουν πιο συγκρατημένες προσδοκίες: μόλις το 7% των συμμετεχόντων εκτιμά ότι θα υπάρξει μεταβολή επιτοκίων έως τον Δεκέμβριο, ενώ λιγότερο από το ένα τρίτο «βλέπει» σύσφιξη της πολιτικής μέχρι το τέλος του 2026.

Η απόκλιση αυτή μεταξύ αναλυτών και αγορών αποδίδεται κυρίως στην αβεβαιότητα γύρω από τη διάρκεια και την ένταση της σύγκρουσης με το Ιράν.

Οι περισσότεροι εκτιμούν ότι οι εχθροπραξίες θα έχουν περιορισμένο χρονικό ορίζοντα, στοιχείο που, εφόσον επιβεβαιωθεί, θα μπορούσε να περιορίσει τις πληθωριστικές πιέσεις και να επιτρέψει στην ΕΚΤ να διατηρήσει στάση αναμονής.

Σε καλύτερη θέση η ΕΚΤ

Να σημειωθεί ότι η ΕΚΤ βρίσκεται σε καλύτερη θέση από το 2022, όταν η ρωσική εισβολή στην Ουκρανία προκάλεσε αύξηση των τιμών του πετρελαίου και του φυσικού αερίου.

Εντούτοις, ορισμένοι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής εξετάζουν ήδη το ενδεχόμενο αύξησης των επιτοκίων για να περιορίσουν οποιουσδήποτε κινδύνους πληθωρισμού, ενώ άλλοι αναρωτιούνται αν η επιβράδυνση της οικονομικής ανάπτυξης θα μπορούσε να αποδειχτεί πιο ανησυχητική.

Η προσοχή στρέφεται τώρα στη συνέντευξη Τύπου της Κριστίν Λαγκάρντ για σήματα όσον αφορά στη στάση της ΕΚΤ εν μέσω πολέμου στη Μέση Ανατολή.

Η επικεφαλής της ΕΚΤ, είχε υποσχέθηκε να μην «βιαστεί να πάρει απόφαση», ενώ διαβεβαίωσε ότι δεν θα επιτρέψει να επαναληφθούν οι αυξήσεις που σημειώθηκαν πριν από τέσσερα χρόνια.

Η ίδια αναμένεται να δεχθεί ερωτήσεις από τους δημοσιογράφους στις 2:45 μ.μ. στη Φρανκφούρτη, μισή ώρα μετά τις ανακοινώσεις για τα επιτόκια και πριν αναχωρήσει για τη Σύνοδο Κορυφής της Ευρωπαϊκής Ένωσης στις Βρυξέλλες, όπου θα συζητηθεί η κατάσταση στο Ιράν.

Η ανακοίνωση της ΕΚΤ

Το Διοικητικό Συμβούλιο αποφάσισε σήμερα να διατηρήσει αμετάβλητα τα τρία βασικά επιτόκια της ΕΚΤ. Είναι αποφασισμένο να διασφαλίσει ότι ο πληθωρισμός θα σταθεροποιηθεί στον στόχο του 2% μεσοπρόθεσμα.

Ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή έχει αυξήσει σημαντικά την αβεβαιότητα που περιβάλλει τις προοπτικές, δημιουργώντας ανοδικούς κινδύνους για τον πληθωρισμό και καθοδικούς κινδύνους για την οικονομική ανάπτυξη.

Θα έχει σημαντικό αντίκτυπο στον βραχυπρόθεσμο πληθωρισμό μέσω των υψηλότερων τιμών της ενέργειας. Οι μεσοπρόθεσμες επιπτώσεις του θα εξαρτηθούν τόσο από την ένταση και τη διάρκεια της σύρραξης όσο και από τον τρόπο με τον οποίο οι τιμές της ενέργειας θα επηρεάσουν τις τιμές καταναλωτή και την οικονομία.

Το Διοικητικό Συμβούλιο είναι σε θέση να διαχειριστεί αυτή την αβεβαιότητα.

Ο πληθωρισμός έχει διαμορφωθεί γύρω από τον στόχο του 2%, οι πιο μακροπρόθεσμες προσδοκίες για τον πληθωρισμό είναι σταθεροποιημένες και η οικονομία έχει επιδείξει ανθεκτικότητα τα τελευταία τρίμηνα. Οι εισερχόμενες πληροφορίες για την προσεχή περίοδο θα βοηθήσουν το Διοικητικό Συμβούλιο να αξιολογήσει τον τρόπο με τον οποίο ο πόλεμος θα επηρεάσει τις προοπτικές για τον πληθωρισμό και τους κινδύνους που τις περιβάλλουν.

Το Διοικητικό Συμβούλιο παρακολουθεί προσεκτικά την κατάσταση και η προσέγγισή του που εξαρτάται από τα εκάστοτε διαθέσιμα στοιχεία θα το βοηθήσει να καθορίσει την κατάλληλη νομισματική πολιτική.

Οι νέες προβολές των εμπειρογνωμόνων της ΕΚΤ ενσωματώνουν κατ’ εξαίρεση πληροφορίες μέχρι τις 11 Μαρτίου, μια μεταγενέστερη από ό,τι συνήθως ημερομηνία συμπερίληψης στοιχείων.

Σύμφωνα με το βασικό σενάριο, ο γενικός πληθωρισμός προβλέπεται να διαμορφωθεί κατά μέσο όρο σε 2,6% το 2026, 2,0% το 2027 και 2,1% το 2028.

Ο πληθωρισμός έχει αναθεωρηθεί προς τα πάνω σε σχέση με τις προβολές του Δεκεμβρίου, ιδίως για το 2026. Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι οι τιμές της ενέργειας θα είναι υψηλότερες λόγω του πολέμου στη Μέση Ανατολή.

Σε ό,τι αφορά τον πληθωρισμό χωρίς την ενέργεια και τα είδη διατροφής, οι εμπειρογνώμονες προβλέπουν ότι θα διαμορφωθεί κατά μέσο όρο σε 2,3% το 2026, 2,2% το 2027 και 2,1% το 2028. Αυτοί οι ρυθμοί είναι επίσης υψηλότεροι σε σχέση με την πορεία που προβλεπόταν στις προβολές του Δεκεμβρίου, κυρίως λόγω της μετάδοσης των υψηλότερων τιμών της ενέργειας στον πληθωρισμό χωρίς την ενέργεια και τα είδη διατροφής.

Οι εμπειρογνώμονες αναμένουν ότι η οικονομική ανάπτυξη θα διαμορφωθεί κατά μέσο όρο σε 0,9% το 2026, 1,3% το 2027 και 1,4% το 2028. Αυτό συνεπάγεται αναθεώρηση προς τα κάτω, ιδίως για το 2026, αντανακλώντας τις παγκόσμιες επιδράσεις του πολέμου στις αγορές βασικών εμπορευμάτων, στα πραγματικά εισοδήματα και στην εμπιστοσύνη.

Ταυτόχρονα, η χαμηλή ανεργία, οι εύρωστοι ισολογισμοί του ιδιωτικού τομέα και οι δημόσιες δαπάνες για την άμυνα και τις υποδομές αναμένεται να συνεχίσουν να στηρίζουν την ανάπτυξη. 

Σύμφωνα με τη δέσμευση της στρατηγικής νομισματικής πολιτικής του Διοικητικού Συμβουλίου να ενσωματώνει τους κινδύνους και την αβεβαιότητα στη λήψη των αποφάσεών του, οι εμπειρογνώμονες αξιολόγησαν επίσης τον τρόπο με τον οποίο ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή θα μπορούσε να επηρεάσει την οικονομική ανάπτυξη και τον πληθωρισμό σύμφωνα με ορισμένα εναλλακτικά ενδεικτικά σενάρια. Αυτά τα σενάρια θα δημοσιευθούν μαζί με τις προβολές των εμπειρογνωμόνων στον δικτυακό τόπο της ΕΚΤ.

Η ανάλυση των σεναρίων υποδηλώνει ότι μια παρατεταμένη διατάραξη της προσφοράς πετρελαίου και φυσικού αερίου θα είχε ως αποτέλεσμα ο πληθωρισμός να διαμορφωθεί σε υψηλότερο επίπεδο, και η ανάπτυξη σε χαμηλότερο επίπεδο, από ό,τι υποθέτει το βασικό σενάριο των προβολών.

Οι επιπτώσεις για τον μεσοπρόθεσμο πληθωρισμό εξαρτώνται σε κρίσιμο βαθμό από το μέγεθος των έμμεσων και δευτερογενών επιδράσεων μιας ισχυρότερης και πιο επίμονης ενεργειακής διαταραχής.

Το Διοικητικό Συμβούλιο θα ακολουθήσει μια προσέγγιση που βασίζεται στα εκάστοτε διαθέσιμα στοιχεία και θα λαμβάνει αποφάσεις από συνεδρίαση σε συνεδρίαση για τον καθορισμό της κατάλληλης κατεύθυνσης της νομισματικής πολιτικής.

Συγκεκριμένα, οι αποφάσεις του όσον αφορά τα επιτόκια θα βασίζονται στην αξιολόγησή του για τις προοπτικές του πληθωρισμού και τους κινδύνους που τις περιβάλλουν, υπό το πρίσμα των εισερχόμενων οικονομικών και χρηματοπιστωτικών στοιχείων, καθώς και για τη δυναμική του υποκείμενου πληθωρισμού και την ένταση με την οποία μεταδίδεται η νομισματική πολιτική.

Το Διοικητικό Συμβούλιο δεν δεσμεύεται εκ των προτέρων για συγκεκριμένη πορεία των επιτοκίων.

Το Συμβούλιο είναι έτοιμο να προσαρμόσει όλα τα μέσα που έχει στη διάθεσή του εντός των ορίων της εντολής που του έχει ανατεθεί, προκειμένου να διασφαλίσει ότι ο πληθωρισμός θα σταθεροποιηθεί στον στόχο του 2% μεσοπρόθεσμα και να διαφυλάξει την ομαλή λειτουργία του μηχανισμού μετάδοσης της νομισματικής πολιτικής. Επιπλέον, το μέσο για την προστασία της μετάδοσης (Transmission Protection Instrument – TPI) είναι διαθέσιμο για να αντισταθμίζει ανεπιθύμητες, άτακτες εξελίξεις στην αγορά που θέτουν σοβαρή απειλή για τη μετάδοση της νομισματικής πολιτικής σε όλες τις χώρες της ζώνης του ευρώ, επιτρέποντας έτσι στο Διοικητικό Συμβούλιο να εκπληρώνει πιο αποτελεσματικά την αποστολή του για σταθερότητα των τιμών.

Διαβάστε επίσης: 

Το Ιράν εξετάζει την επιβολή τελών διέλευσης για τα πλοία που περνούν από τα Στενά του Ορμούζ

Κρίση στα ΗΑΕ μετά τις ιρανικές επιθέσεις: Νερό για μόλις 48 ώρες για το Ντουμπάι μετά το χτύπημα σε αγωγό

Πετρέλαιο και φυσικό αέριο παγιδεύουν στα Στενά του Ορμούζ και τον ίδιο τον Τραμπ