Πόρισμα – φωτιά ξεσκεπάζει το σκάνδαλο των 24 εκατ. ευρώ στις φυλακές – Πώς έκανε την «κατάρτιση» ο Ζαφειρόπουλος του ΚΕΚ «Αποψη»

Ο ηγέτης της αρχαίας Αθήνας -και στρατηγός- Περικλής είχε πει: «Αυτός που σιωπά όταν μπορεί να μιλήσει και να αλλάξει τα πράγματα, γίνεται συνεργός των άνομων.»

Ενας άλλος στρατηγός της σημερινής εποχής, ο γενικός γραμματέας Αντεγκληματικής Πολιτικής, Αρίστος Περρής, επιλέγει τη σιωπή, που δείχνει πιθανότατα, ένοχη, σε ό,τι αφορά το σκάνδαλο που αποκάλυψε το mononews για το πρόγραμμα εκπαίδευσης και κατάρτισης χιλιάδων φυλακισμένων.

Εκείνη τη σύμβαση των 24 εκατ. ευρώ που κέρδισε σε διαγωνισμό η εταιρεία «Αποψη» του επιχειρηματία Χαράλαμπου Ζαφειρόπουλου (γνωστού και ως εργολάβου της εταιρείας ΖΙΤΑ ΚΑΤ) και που σκοπίμως παραποιήθηκε αφού πρώτα είχε περάσει από το Ελεγκτικό Συνέδριο.

Θυμίζουμε ότι η σύμβαση η οποία περιλαμβάνει παρανόμως την αναφορά στην εξ αποστάσεως εκπαίδευση, υπεγράφη από τον πρώην υφυπουργό Προστασίας του Πολίτη, Λευτέρη Οικονόμου, ο οποίος προφανώς μπαίνει στο κάδρο των ερευνών.

Επίσης, πολύ σημαντικό: Μπορεί ο διαγωνισμός και η υλοποίηση του συγκεκριμένου προγράμματος να έγινε επί των ημερών των προκατόχων του, Κωνσταντίνου Παπαθανασίου και Δήμητρας Λυγούρα, ωστόσο, ο κ. Περρής είχε όλα τα στοιχεία στα χέρια του που αποδείκνυαν το μεγάλο σκάνδαλο, αλλά δεν έκανε απολύτως τίποτε.

Και το ερώτημα που τίθεται είναι γιατί προτίμησε τη σιωπή ενώ είχε στα χέρια του το πόρισμα του Ελεγκτικού Συνεδρίου εδώ κι ένα χρόνο (Μάιος 2025) και θα έπρεπε να έχει στείλει άμεσα στον οικονομικό εισαγγελέα τον φάκελο με την παραποίηση της σύμβασης. Πρόκειται για μια επιλογή που η Δικαιοσύνη πρέπει να ερευνήσει διότι ενέχει και ποινικές ευθύνες.

Μόλις τον περασμένο Φεβρουάριο, όταν το σκάνδαλο δεν μπορούσε να μείνει άλλο κρυφό, αποφάσισε να πάει σε ΕΔΕ, ωστόσο, σύμφωνα με πληροφορίες, γίνεται προσπάθεια να περιοριστεί σε επίπεδο χαμηλόβαθμων υπαλλήλων. Παρά το γεγονός ότι όλα τα στοιχεία συνηγορούν στο γεγονός ότι η παραποίηση της σύμβασης και οι «μαύρες τρύπες» στην υλοποίησή της φέρεται να έγιναν με πολιτικές αποφάσεις.

Ωστόσο, ο κ. Περρής, όσο και η πολιτική ηγεσία, θα πρέπει τώρα να δώσουν εξηγήσεις για ένα σκάνδαλο που πέρασε κάτω από τα ραντάρ. Κι αυτό διότι, σύμφωνα με πληροφορίες, ο καυτός φάκελος βρίσκεται στα χέρια του Οικονομικού Εισαγγελέα, Παναγιώτη Καψιμάλη, στην Εθνική Αρχή Διαφάνειας, αλλά και στην Εισαγγελία Πρωτοδικών. Οι δικαστές θα πρέπει να ερευνήσουν γιατί αλλοιώθηκε η αρχική σύμβαση για την εκπαίδευση των κρατουμένων, αν κάποιοι προσπορίστηκαν χρήματα, αν δηλαδή υπάρχει (ή όχι) βλάβη για το ελληνικό Δημόσιο, και αν όλο αυτό το φιλόδοξο πρόγραμμα υλοποιήθηκε νόμιμα ή είχαμε και εκεί σοβαρότατες παρανομίες.

Κι επίσης, βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ, επικαλούμενοι δημοσίευμα του inside story στέλνουν την υπόθεση στη Βουλή θέτοντας μια σειρά από κρίσιμα ερωτήματα.

Σήμερα το mononews προχωρά ένα ακόμη βήμα παραπάνω και δίνει στη δημοσιότητα στοιχεία που θα βοηθήσουν και τις δικαστικές αρχές να ξεσκεπάσει το σκάνδαλο και να φτάσει όσο πιο ψηλά γίνεται, κι όχι σε… χαμηλόβαθμους υπαλλήλους.

Παρουσιάζει το πόρισμα – φωτιά της Ειδικής Διαχειριστικής Αρχής του υπουργείου Οικονομικών με τίτλο «Οριστική Εκθεση Επιτόπιας Επαλήθευσης», που οδήγησε στην απένταξη του προγράμματος «Ολοκληρωμένο Σχέδιο για την ενίσχυση της μελλοντικής επανένταξης αποφυλακισμένων κρατουμένων στην κοινωνία και την αγορά εργασίας – Εκπαίδευση και Πιστοποίηση κρατουμένων» από το ΕΣΠΑ.

Ένα πόρισμα που εκθέτει ανεπανόρθωτα τόσο τις υπηρεσίες της Γενικής Γραμματείας Αντεγκληματικής Πολιτικής, όσο βεβαίως και τον ανάδοχο, το Κέντρο Επαγγελματικής Κατάρτισης «Αποψη» του Μπάμπη Ζαφειρόπουλου.

Οι ελεγκτές του υπουργείου Οικονομικών έκαναν επιτόπια επαλήθευση τον Οκτώβριο του 2024 και διαπίστωσαν σημεία και τέρατα. Μαθήματα εξ αποστάσεων αντί διά ζώσης, κατά παρέκκλιση της σύμβασης που είχε περάσει από το Ελεγκτικό Συνέδριο, δηλωθέντες ώρες εκπαίδευσης που δεν έγιναν ποτέ, κρατούμενοι που ενώ είχαν αποφυλακιστεί εμφανίζονταν να εκπαιδεύονται, εκπαιδευτές που δεν είχαν τα απαραίτητα προσόντα να κάνουν μαθήματα, χιλιάδες χαμένα… tablet που κανείς δεν γνωρίζει γιατί πληρώθηκαν και που βρίσκονται σήμερα.

Και βεβαίως, στο πόρισμα της Διαχειριστικής Αρχής επαναλαμβάνεται η πρόσφατη αποκάλυψη του mononews: Πώς δηλαδή παραποιήθηκε η σύμβαση και γιατί δεν άλλαξε ο προϋπολογισμός των 24 εκατ. ενώ τα περισσότερα μαθήματα έγιναν από μακριά κι όχι δια ζώσης.

Η ομάδα ερευνητών πήγε και στη ΓΓ Αντεγκληματικής Πολιτικής και το πρώτο παράδοξο που διαπίστωσε ήταν ότι ο δικαιούχος δεν είχε προβεί στην παραλαβή φυσικού αντικειμένου, με εξαίρεση τη Μελέτη Εφαρμογής, χωρίς να αιτιολογήσει γιατί δεν έγινε αυτό ενώ δεν δόθηκαν όλα τα στοιχεία που ζητήθηκαν.

Που χάθηκαν τα tablets;

Στα βασικά συμπεράσματα που περιέχονται στο καυτό πόρισμα ξεχωρίζουμε τα εξής:

·       Η ομάδα, για λόγους οικονομίας χρόνου θεωρεί ότι η διαχείριση των tablets ήταν η προσήκουσα, ωστόσο, εκφράζει επιφυλάξεις για τη διαχείριση των υπερβαλλόντων. Δηλαδή ενώ χρειάζονταν και διανεμήθηκαν 4.195 tablets στους κρατούμενους, αγοράστηκαν 7.500. Και σύμφωνα με τη δήλωση των αρμοδίων, τα υπόλοιπα περίπου 3.300 παραδόθηκαν στους διευθυντές των φυλακών προς φύλαξη. Και το ερώτημα είναι που βρίσκονται τόσο τα tablets που ήταν παραπάνω όσο και τα 4.195 που χρησιμοποιήθηκαν (αν χρησιμοποιήθηκαν) από κρατούμενους κατά τη διάρκεια του προγράμματος. Τα αναζήτησε άραγε η Γενική Γραμματεία;

·       Στο πόρισμα, και στο σημείο που αφορά τον εξοπλισμό (tablets, διαδραστικοί πίνακες, ηλεκτρονικοί υπολογιστές, θρανία κ.λπ.) τονίζεται ότι ο ανάδοχος εξέδωσε ηλεκτρονικό τιμολόγιο 5.365.239,44 ευρώ (με ΦΠΑ) και προσκόμισε στον δικαιούχο. Το όργανο επαλήθευσης διαπίστωσε ότι η κοστολόγηση του εξοπλισμού ανέρχεται  στο παραπάνω ποσό, δηλαδή στο αρχικά διακηρυχθέν και συμβασιοποιημένο, κι όχι στο πραγματικό κι εν τέλει καταβληθέν από τον ανάδοχο ποσό για την αγορά του εξοπλισμού ύψους 3.696.354,07 ευρώ (με ΦΠΑ). Με απλά λόγια, άλλα χρήματα κατέβαλε ο ανάδοχος κι άλλα ζήτησε από τη Γενική Γραμματεία.

Η υλοποίηση

Το πόρισμα διαπιστώνει πολλές «μαύρες τρύπες» στον τρόπο που υλοποιήθηκε το πρόγραμμα και στην παρακολούθησή του. Στα τελικά συμπεράσματα που οδήγησαν στην απένταξη από το πρόγραμμα αναφέρεται ότι «η υλοποίηση του φυσικού αντικειμένου δεν φάνηκε να διέπεται από την απαιτούμενη συνεκτικότητα, ιεράρχηση των ενοτήτων, χρονική αλληλουχία και συνέχεια, ούτε εντοπίστηκαν τεκμήρια παρακολούθησης και ελέγχου της διαδικασίας μάθησης, για τη διασφάλιση της ποιότητάς της». Μιλά επίσης για «πάσχουσες διαδικασίες υλοποίησης στο σύνολο των δράσεων της πράξης όπως πλημμελής τήρηση παρουσιολογίων διά ζώσης, αντικατάσταση παρουσιολογίου, απουσία ταυτότητας επί των εξ αποστάσεως παρουσιολογίων κ.λπ.) Ας τα δούμε πιο αναλυτικά με βάση την έρευνα σε 24 τμήματα στις φυλακές:

·       Δημιουργήθηκαν 236 τμήματα κατάρτισης με αριθμό καταρτιζόμενων κατά την 1η ημέρα έναρξης των τμημάτων 4,195 άτομα. Εξ αυτών 19 τμήματα με συνολικό αριθμό 320 καταρτιζόμενους αφορούσαν ανήλικους κρατούμενους, δηλαδή καταρτίστηκε ποσοστό 16,5% εκ του προσδοκώμενου πληθυσμού (2.000 ) ανηλίκων. Είναι μεγάλο ερώτημα αν έχουν οι ελληνικές φυλακές 2.000 ανήλικους για να επιλεγούν οι 320.

·       Για τους ενήλικους δημιουργήθηκαν 217 τμήματα με πληθυσμό 3.865 καταρτιζόμενους, δηλαδή καταρτίστηκε ποσοστό 70,27% εκ του προσδοκώμενου πληθυσμού (5.500) των ενηλίκων. Περαιτέρω, εκ του αριθμού των 4.195 κρατουμένων που αναφέρονται, ως «καταρτιζόμενοι», περίπου 1.000 κρατούμενοι δηλαδή σχεδόν το ¼ αποχώρησαν για διάφορους λόγους και σε διαφορετικούς χρόνους εντός της περιόδου κατάρτισης και μόνο 20 εξ αυτών εκδήλωσαν ενδιαφέρον για τη συνέχιση της κατάρτισης μετά την αποχώρησή τους. Εδώ γεννάται το ερώτημα πως ενώ έφυγαν 1.000 κρατούμενοι το ποσό της κατάρτισης παρέμεινε το ίδιο, δηλαδή ο ανάδοχος πληρώθηκε για μαθήματα που δεν έκανε;

·       Η Αρχή θέτει θέμα για τις συνεδρίες διότι λέει ότι ο δικαιούχος (η ΓΓΑΠ) κατά παρέκκλιση των προβλεπόμενων στη διακήρυξη δεν τεκμαίρεται ότι άσκησε έλεγχος ως προς τον τόπο και το χρόνο των συνεδριών. Ομοίως ο δικαιούχος δεν άσκησε έλεγχο και συνεπαγόμενη έγκριση/ή απόρριψη των δικαιολογητικών που αφορούσαν 49 από τα 52 στελέχη τα οποία ασχολήθηκαν ως σύμβουλοι στα τμήματα του δείγματος. Δηλαδή το 94,2% των συμβούλων κατά παρέκκλιση των διαλαμβανομένων στην τεχνική προσφορά του αναδόχου. Ενώ δηλαδή δεσμεύτηκε για επαγγελματίες συμβούλους, διαπιστώθηκαν περιπτώσεις «συμβούλων» που απασχολούνταν ως σύμβουλοι αποκλειστικά στον πάροχο κατάρτισης οι οποίοι υλοποίησαν συνεδρίες πριν από τη λήψη της σχετικής πιστοποίησης, την οποία πιστοποίηση έλαβαν από τον ανάδοχο μέσω προγράμματος που υλοποίησε ο ίδιος!!! Δηλαδή Ζαφειρόπουλος κερνάει, Ζαφειρόπουλος πίνει στην περίπτωση. Υπήρξαν σύμβουλοι επίσης που δεν κατέχουν τα τυπικά προσόντα απευθείας ένταξης στο Μητρώο επίπεδο Α του ΕΟΠΠΕΠ και δεν προσκομίσθηκε βεβαίωση.

·       Εντοπίστηκε ικανός αριθμός περιπτώσεων συνεδριών (κυρίως δεύτερες συνεδρίες) οι οποίες σύμφωνα με τα στοιχεία του αναδόχου, υλοποιήθηκαν σε χρόνο που η κοινή λογική είναι δύσκολο να πραγματοποιηθούν. Ειδικότερα δηλώθηκαν συνεδρίες που έγιναν μετά την ημερομηνία της αποφυλάκισης των κρατουμένων, μετά τη μεταγωγή τους σε άλλα σωφρονιστικά καταστήματα, σε ημέρες κατά τις οποίες οι κρατούμενοι ήταν στα δικαστήρια. Επίσης σε ημέρες που απουσίαζαν από τα δια ζώσης μαθήματα ή σε κατάστημα στο οποίο δεν υλοποιούνταν αντίστοιχο πρόγραμμα. Εντοπίστηκε επίσης ότι συνεδρίες πραγματοποιήθηκαν σε χρόνο που προβληματίζει, όπως 10 μήνες πριν από την έναρξη της κατάρτισης ή δεύτερη συνεδρία τη δεύτερη ημέρα υλοποίησης του προγράμματος ή δύο ημέρες πριν από την αποφυλάκιση κρατουμένων, οι οποίοι καταγράφονται ως απόντες στο σύνολο του προγράμματος. Και η Αρχή λέει ότι διαπιστώθηκε παρατυπία και στη διαδικασία έγκρισης των συμβούλων και στην ακρίβεια των στοιχείων που δηλώθηκαν.

·       Αναφορικά με την παραποίηση της σύμβασης και τη μέθοδο υλοποίησης της κατάρτισης η οποία διαφοροποιήθηκε, το πόρισμα αναφέρει ότι με βάση τα στοιχεία που ανάρτησε ο ανάδοχος, κατά μέσο όρο διά ζώσης έγινε το 26,3% των μαθημάτων και κατά 73,7% έγινε με τη μέθοδο της εξ αποστάσεως- ασύγχρονης. Στο σύνολο των τμημάτων του ελεγκτικού δείγματος κι αφού υπήρξε παρέμβαση της Ειδικής Επιστημονικής Επιτροπής, διαμορφώθηκε κατά μέσο όρο υλοποίηση 38,4% διά ζώσης και 61,6% εξ αποστάσεως. Με απλά λόγια ενώ τα 24 εκατ. αφορούσαν μόνο διά ζώσης μαθήματα, τελικά περισσότερα από τα μισά έγιναν από μακριά, με μικρότερο κόστος για τον ανάδοχο, χωρίς να αλλάξει το οικονομικό αντικείμενο. Και λέει το πόρισμα: «Η εξαρχής επιλογή των δύο μεθόδων κατάρτισης θα είχε ως αποτέλεσμα αφενός την ενδεχόμενη διεύρυνση της δεξαμενής των υποψήφιων αναδόχων και αφετέρου τον επαναπροσδιορισμό του κόστους των ωρών της εξ αποστάσεως στα επίπεδα της αγοράς.

Επισημαίνεται ότι ενώ η Διαχειριστική Αρχή έστειλε στον Ζαφειρόπουλο e-mail στις 23/7/2024 να προσαρμόσει την υλοποίηση στα προβλεπόμενα… ώστε να αποφευχθούν δημοσιονομικές διορθώσεις, ο δικαιούχος δεν έκανε αναπροσαρμογή παρά μόνο σε κάποια προγράμματα που ήταν τότε σε εξέλιξη.

Ούτε υπογραφές

Στα υπόλοιπα σημαντικά ευρήματα του πορίσματος είναι ότι τα παρουσιολόγια της διά ζώσης λειτουργίας δεν είχαν υπογραφές των κρατουμένων. Επίσης, στο παρουσιολόγιο της πρώτης ημέρας υπήρχαν ονόματα κρατουμένων που την επόμενη αποφυλακίζονταν ή μετάγονταν σε άλλη φυλακή ή εμφανίζονταν όλη την ημέρα απόντες. Οι αποχωρήσαντες από το πρόγραμμα δεν αναπληρώθηκαν από άλλους, έμειναν δηλαδή κενές οι θέσεις.

Ο μέσος όρος των απουσιών στα τμήματα που ελέγχθηκαν ήταν 26,9% για τα διά ζώσης και 92,9% στην εξ αποστάσεως εκπαίδευση. Παρά τις τεράστιες απουσίες το ΚΕΚ Αποψη έδωσε βεβαίωση συμμετοχής σε πρόγραμμα κατάρτισης σχεδόν σε όλους, ανεξάρτητα από το πόσο απουσίαζαν.

Συμπερασματικά, η «Οριστική Έκθεση Επιτόπιας Επαλήθευσης» της Ειδικής Διαχειριστικής Αρχής αποτυπώνει μια εικόνα σοβαρών παρατυπιών, ελλιπούς εποπτείας και κρίσιμων αποκλίσεων από τους όρους με τους οποίους εγκρίθηκε και χρηματοδοτήθηκε το πρόγραμμα εκπαίδευσης κρατουμένων. Τα ευρήματα για την αλλοίωση της σύμβασης, τη μαζική εφαρμογή εξ αποστάσεως εκπαίδευσης αντί της προβλεπόμενης διά ζώσης κατάρτισης, τις αμφισβητούμενες καταγραφές παρουσιών, τη διαχείριση του εξοπλισμού και τις αδυναμίες ελέγχου των συμβούλων και των εκπαιδευτικών διαδικασιών συνθέτουν ένα πλέγμα ζητημάτων που απαιτεί πλήρη και εις βάθος διερεύνηση.

Η απένταξη του έργου από το ΕΣΠΑ, η εμπλοκή των ελεγκτικών και δικαστικών αρχών και τα ερωτήματα που τίθενται πλέον σε πολιτικό και διοικητικό επίπεδο καθιστούν αναγκαία την απόδοση σαφών απαντήσεων για το εάν υπήρξε ζημία του Δημοσίου, ποιοι έλαβαν τις κρίσιμες αποφάσεις και ποιοι φέρουν την ευθύνη για τις παραλείψεις που καταγράφονται.

Σε μια υπόθεση που αφορά τη διαχείριση δημόσιων πόρων ύψους 24 εκατ. ευρώ, η διαφάνεια και η λογοδοσία δεν αποτελούν επιλογή αλλά θεσμική υποχρέωση.

Και κάποιοι πρέπει να λογοδοτήσουν, και γιατί όχι; Και να παραιτηθούν, τουλάχιστον για προσπάθεια απόκρυψης.

Διαβάστε επίσης:

Σκάνδαλο στις φυλακές: Πώς αλλοιώθηκε σύμβαση 24 εκατ. για εκπαίδευση και κατάρτιση κρατουμένων – Αποκάλυψη mononews [έγγραφα]
Αναλυτές για Motor Oil: Το δυνατό comeback στη διύλιση, η τιμή στόχος των €40 και το μέρισμα €1,40
Ο Ουκρανός δισεκατομμυριούχος πίσω από τη Νιτσιάκος: Ποιος είναι ο Γιούρι Κοσιούκ και η MHP