Μαρινέλλα: Ποιος λαϊκός οργανοπαίκτης «βάφτισε» έτσι τη σπουδαία τραγουδίστρια

Μαρινέλλα, ένα όνομα, μια τεράστια ιστορία για το ελληνικό τραγούδι.

Κι όμως, η σπουδαία καλλιτέχνης δεν είχε βαφτιστεί έτσι. Το πραγματικό της όνομα ήταν Κυριακή Παπαδοπούλου και γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη στις 19 Μαίου του 1938, έχοντας όμως καταγωγή από την Κωνσταντινούπουλη.

Καλλιτεχνικός νονός της ήταν ο Τόλης Χάρμας, τραγουδοποιός και οργανοπαίκτης της Θεσσαλονίκης.

Εκεί κάπου στο μακρινό 1956 ο Χάρμας εμφανιζόταν στο κέντρο «Πανόραμα» και μαζί του έκανε από τις πρώτες της εμφανίσεις και η «Κική», η Κυριακή Παπαδοπούλου.

Ο Χάρμας εμπνεύστηκε το «Μαρινέλλα» από τον τίτλο του ομώνυμου τραγουδιού του.

Η ετυμολογία της λέξης είναι από τις ιταλικές marina, δηλαδή θάλασσα, θαλασσινή και bella δηλαδή όμορφη, και σημαίνει θαλασσινή ομορφιά.

«Είναι λένε Μαρινέλλα, κι είναι η πρώτη κατσιβέλα», έλεγε το τραγούδι.

Όπως η ίδια είχε διηγηθεί σε μια συνέντευξή της: Το 1956 ήταν η χρονιά-σταθμός που έγινα η «Μαρινέλλα» κι αυτό οφείλεται στον Τόλη Χάρμα, με τον οποίο συνεργαζόμασταν στο κέντρο «Πανόραμα». Η έμπνευση του ήρθε από το ομώνυμο τραγούδι του. «Κορίτσι μου, είναι δυνατό να σε βγάλουμε στο πάλκο ως Κική Παπαδοπούλου; Για τραγουδίστρια σε πήραμε, όχι για δακτυλογράφο», μου είπε τότε και κάπως έτσι κύλησαν τα πράγματα.

Η Μαρινέλλα ξεκίνησε την επαγγελματική της πορεία ως ηθοποιός κι ένα τυχαίο περιστατικό στάθηκε η αφορμή για να ασχοληθεί με το τραγούδι. Όταν ήταν 17 ετών, συμμετείχε στον θίασο της Μαίρης Λωράνς, μαζί με ηθοποιούς που έκαναν τότε τα πρώτα τους βήματα στην υποκριτική, όπως η Μάρθα Καραγιάννη, ο Αλέκος Τζανετάκος και ο Κώστας Βουτσάς.

Κατά την περιοδεία στον Παλαμά Καρδίτσας, η τραγουδίστρια του θιάσου αρρώστησε και την αντικατάστησε η Μαρινέλλα.

Ποιος ήταν ο Τόλης Χάρμας

Λαϊκός τραγουδοποιός και οργανοπαίχτης της πρώτης μεταπολεμικής γενιάς. Έγραψε και ερμήνευσε πάνω από 150 τραγούδια.

Ο Τόλης Χάρμας γεννήθηκε το 1918 στο Λεωνίδιο Αρκαδίας, ως Απόστολος Χαρμαντάς. Γιος λαουτιέρη, πέρασε τα παιδικά και εφηβικά του χρόνια στη γενέτειρά του και το 1936 μετακόμισε στον Πειραιά. Εκεί γνώρισε τον Γιώργο Μουζάκη και αποφάσισε να γίνει μουσικός. Έμαθε κιθάρα και μπαγλαμά και στην Κατοχή έπαιζε σε ταβέρνες για ένα πιάτο φαί.

Επαγγελματίας μουσικός έγινε το 1948, όταν γνώρισε τη γυναίκα της ζωής του, τη φιλόλογο Λίτσα Ζέρβα (1917-1978) από τη Θήβα. Δημιούργησαν το ξακουστό «Ντούο Χάρμα», που έγραψε ιστορία στο λαϊκό τραγούδι της δεκαετίας του ’50, με μεγάλες επιτυχίες στο ενεργητικό του.

Έχει ερμηνεύσει σε πρώτη εκτέλεση τραγούδια, όπως: «Κάποια μάνα αναστενάζει» του Βασίλη Τσιτσάνη, «Ένα τραγούδι απ’ το Αλγέρι» του Απόστολου Καλδάρα, «Πάλι εχτές στις τρεις ήρθες να κοιμηθείς» του Μανώλη Χιώτη, «Ένα καράβι απ’ τον Περαία» του Γιώργου Μητσάκη, και τα δικά του «Η καρδιά του μάγκα», «Γκιουλτζαμάλ», «Το σφάλμα», «Αλήτικα μικρόβια», «Εδώ παπάς, εκεί παπάς», που τραγούδησε ο Τάκης Μπίνης κ.ά. Εμφανίστηκε στις ταινίες «Αγάπη και θύελλα» του Σωκράτη Καψάσκη, «Έλα στο θείο» του Νίκου Τσιφόρου και «Λατέρνα, φτώχεια και φιλότιμο» του Αλέκου Σακελλάριου.

Στην κωμωδία του Σακελλάριου ακούγονται τα τραγούδια του Μάνου Χατζιδάκι «Είμαι άντρας» και «Γαρύφαλλο στ’ αυτί», τα οποία στην πραγματικότητα συνέθεσε ο Χάρμας. Όπως είπε σε μια συνέντευξή του στον ρεμπερολόγο Παναγιώτη Κουνάδη το 1996, μεταβίβασε τα πνευματικά δικαιώματα στον Φίνο και αυτό με τη σειρά του στον Χατζιδάκι.

Από το «Ντούο Χάρμα» ξεκίνησε τη μεγάλη της καριέρα το 1956 η Μαρινέλλα, η οποία πήρε το καλλιτεχνικό της ψευδώνυμο από το ομώνυμο τραγούδι του Τόλη Χάρμα. Την ίδια χρονιά, η γυναίκα του εγκατέλειψε τα το τραγούδι για να αφιερωθεί στην ανατροφή των δύο παιδιών τους, του Αριστείδη και της Ιωάννας (της μετέπειτα λαϊκής τραγουδίστριας Νανάς Χάρμα).

Συνέχισε μόνος του ως το 1967, οπότε μετανάστευσε στις ΗΠΑ. Πρόλαβε να συνεργαστεί με τον Μάνο Χατζιδάκι στη μουσική των ταινιών «Η Χώρα των Ονείρων» και «Ποτέ την Κυριακή», όπου έφθασε μέχρι τις Κάννες για τα «Παιδιά του Πειραιά», παίζοντας κιθάρα στην ορχήστρα Λαβράνου.

Στις Ηνωμένες Πολιτείες παρέμεινε για 14 χρόνια, παίζοντας σε κοσμικά κέντρα της ομογένειας. Το 1981 επέστρεψε στην Ελλάδα και ως το φινάλε της ζωής του, στις 22 Μαΐου 2008, παρέμεινε ενεργός μουσικά, με εμφανίσεις σε παραδοσιακά ταβερνάκια.

Ακούστε το τραγούδι Μαρινέλλα του Τόλη Χάρμα

Διαβάστε επίσης:

Πέθανε η Μαρινέλλα – Τα λόγια είναι περιττά…

Μαρινέλλα: Σίγησε η φωνή που έφερε την άνοιξη – Η ζωή της μεγάλης ντίβας

Μαρινέλλα: Αυτός ήταν ο έρωτας της ζωής της