Από την Ύδρα στους Παγκόσμιους Ωκεανούς: Ναυτιλία εν μέσω της Παγίδας του Θουκυδίδη

Εν μέσω αυξανόμενων γεωπολιτικών προκλήσεων, της ταχύτατης πράσινης μετάβασης και του ψηφιακού μετασχηματισμού, η Ύδρα αναδείχθηκε και πάλι ως το ιδανικό πεδίο νηφάλιου διαλόγου. Κορυφαίοι παράγοντες της παγκόσμιας ναυτιλιακής κοινότητας συγκεντρώθηκαν για να χαράξουν τον οδικό χάρτη ασφαλούς πορείας του κλάδου σε ένα αβέβαιο διεθνές περιβάλλον.

Έναρξη και Ιστορική Αναδρομή

Το συνέδριο άνοιξε ο Γιάννης Σαχίνης, Πρόεδρος της Αδελφότητος Υδραίων Αθηνών, ο οποίος αναφέρθηκε στην ιστορική πορεία της Αδελφότητος και στη σημαντική προσφορά της Ύδρας στον απελευθερωτικό αγώνα του 1821. Όπως σημείωσε, η Αδελφότης Υδραίων Αθηνών ιδρύθηκε το 1890 από μέλη των οικογενειών Μιαούλη, Τομπάζη, Κουντουριώτη, Μπουντούρη, Σαχίνη, Βούλγαρη, Τσαμαδού, Κριεζή, Θεοδωράκη και Γιουρδή. Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στη συμβολή των Υδραίων στη συγκρότηση του νεότερου ελληνικού κράτους, επισημαίνοντας ότι τέσσερα μέλη της άτυπης, ακόμη τότε, Αδελφότητος διετέλεσαν πρωθυπουργοί, ενώ πολλοί Υδραίοι εξελέγησαν βουλευτές και ανέλαβαν υπουργικά αξιώματα. Παράλληλα, υπογράμμισε ότι βασικοί στόχοι της Αδελφότητος παραμένουν η διατήρηση και προβολή της μνήμης της προσφοράς της Ύδρας στο έθνος, η προστασία της αρχιτεκτονικής κληρονομιάς του νησιού και η προσέλκυση των νέων στο ναυτικό επάγγελμα.

Χαιρετισμό απηύθυνε ο εκπρόσωπος του Μητροπολίτη Ύδρας, Σπετσών και Αιγίνης, αναφερόμενος στον ιστορικό ναό της Φανερωμένης, όπου προσεύχονταν οι ναυμάχοι πριν επιβιβαστούν στα πλοία τους και αναχωρήσουν για τις ναυμαχίες. Επίσης έκανε κάλεσμα το κοινό να επισκεφτεί το εκκλησιαστικό μουσείο.

Ο πρόεδρος του συνεδρίου Γιώργος Τσαβλίρης, Principal, Tsavliris Salvage Group, καλωσόρισε τους συνέδρους προσκαλώντας τους σε μια εποικοδομητική συζήτηση.

Ο Γιώργος Σπ. Αλεξανδράτος, Πρόεδρος, Ναυτικό Επιμελητήριο Ελλάδος, General Manager, Apollonia Lines SA, συνεχάρη τον κ. Σαχίνη και εξήρε την κοινωνική προσφορά της ναυτιλίας, φέρνοντας ως παράδειγμα τη δημιουργία ειδικού κοιτώνα από το ίδρυμα Αθηνά Ιωάννου Μαρτίνου για τη στέγαση των γυναικών που φοιτούν στη Σχολή ΑΕΝ. Παράλληλα, κάλεσε την πολιτεία να εκσυγχρονίσει τη ναυτιλιακή εκπαίδευση.

Ο Χαράλαμπος Σημαντώνης, Πρόεδρος, European Shortsea Network, Πρόεδρος, ΕΕΝΜΑ, εστίασε στην «Παγίδα του Θουκυδίδη», τονίζοντας τις επιπλοκές των πολεμικών συρράξεων στη Μαύρη Θάλασσα και τα Στενά του Ορμούζ. Για την πράσινη μετάβαση, επεσήμανε τη στενότητα επάρκειας των νέων καυσίμων και ζήτησε τα έσοδα 9 δισεκατομμυρίων ευρώ ετησίως από το EU ETS να κατευθυνθούν στην επιδότηση κατασκευής νέων πράσινων πλοίων.

Τέλος, η Δανάη Μπεζαντάκου, CEO της Navigator Shipping Consultants, ConceptFounder του YES Forum και Πρόεδρος του Propeller Club Πειραιά, ανέδειξε το μέγεθος και τη δυναμική της ελληνικής ναυτιλίας, υπενθυμίζοντας ότι ο ελληνόκτητος στόλος αριθμεί περίπου 6.000 πλοία, με περισσότερα από 1.000 νέα πλοία να βρίσκονται υπό ναυπήγηση και τον κλάδο να απασχολεί άμεσα ή έμμεσα περίπου 200.000 οικογένειες με προοπτική να γίνουν 500.000. Όπως τόνισε, πίσω από αυτά τα μεγέθη βρίσκεται μια μεγάλη πρόκληση: η ανάγκη να προσελκύσει η ναυτιλία τη νέα γενιά και να διασφαλίσει το ανθρώπινο δυναμικό που θα στηρίξει την επόμενη ημέρα του κλάδου, αλλά και το δημογραφικό πρόβλημα να μας έχει ήδη χτυπήσει την πόρτα υπογραμμίζοντας ότι μόνο φέτος έχουμε 30.000 λιγότερους μαθητές στην Α’ Δημοτικού.

1η Ενότητα: Εφαρμογές της Πυρηνικής Ενέργειας στην Εμπορική Ναυτιλία

Συντονιστής: Ντίνος Αρκουμάνης, Πρόεδρος, Ακαδημαϊκό Συμβούλιο του Πανεπιστημίου Keele Greece

Ομιλητές:
Πάνος Ζαχαριάδης, Technical Director, Atlantic Bulk Carriers Management LTD
Νικόλαος Μελαχροινός, Chief Financial Officer, Forth Shipping
Μαρία-Αθηνά Παπαθανασίου, Research Fellow, IENE
Δημήτρης Πατρίκιος, Managing Director Greece and Med Cluster, VGroup, Chairman, Intertanko Hellenic Med Panel
Λουκάς Σπηλιωτόπουλος, CFO, 5 Ocean.

Ο Ντίνος Αρκουμάνης ανέδειξε την ανάγκη ενεργειακής αυτονομίας στην Ευρώπη και παρουσίασε τους αντιδραστήρες 4ης γενιάς SMR (Small Modular Reactors) ισχύος μέχρι 300 MW, οι οποίοι προσφέρουν συμπαγή σχεδιασμό, παθητική ασφάλεια και πυρηνικό καύσιμο διαρκείας μέχρι 25 χρόνια.

Η Μαρία-Αθηνά Παπαθανασίου σημείωσε ότι η πυρηνική ενέργεια δεν είναι επιστημονική φαντασία, αρκεί να διαμορφωθεί το κατάλληλο νομικό, ασφαλιστικό και ρυθμιστικό πλαίσιο, στοχεύοντας κυρίως σε μεγαλύτερα πλοία υψηλής κατανάλωσης.

Ο Δημήτρης Πατρίκιος πρότεινε το βιβλίο «Η Παγίδα του Θουκυδίδη» του Θανάση Πλατιά και υπογράμμισε ότι, παρότι η τεχνολογία υπάρχει, απαιτούνται ειδικά συστήματα ασφαλείας, εκπαίδευση και ευρύτερη κοινωνική αποδοχή ενόψει του 2035.

Ο Λουκάς Σπηλιωτόπουλος εστίασε στις αλλαγές που θα επιφέρει η πυρηνική τεχνολογία στο crewing και στα πλεονεκτήματα προβλεψιμότητας των ταμειακών ροών.

Στη συζήτηση παρενέβη επίσης ο Νίκος Μελαχροινός, ο οποίος παρατήρησε την εξέλιξη από τους παραδοσιακούς καραβομαραγκούς στους σύγχρονους πυρηνικούς σχεδιασμούς, ανέφερε πως η πυρηνική ενέργεια δεν είναι η πανάκεια που θα φέρει τη ναυτιλία στο Net Zero, καθώς συμβαδίζει μόνο με πολύ μεγάλα πλοία σε σταθερά δρομολόγια με προκαθορισμένα λιμάνια. Παρ’ όλα αυτά, πως αξίζει να σκεφτούμε ότι η πυρηνική ενέργεια θα σήμαινε το τέλος του slow steaming και του bunkering, κάτι που θα άλλαζε ριζικά τις δυναμικές της αγοράς. Επίσης παρενέβη ο Πάνος Ζαχαριάδης, ο οποίος χαρακτήρισε τους ασφαλείς αντιδραστήρες θορίου της Κίνας ως «atomic batteries», υποστηρίζοντας ότι η ελληνική ναυτιλία μπορεί να γίνει first mover.

2η Ενότητα: Γεωπολιτική Αβεβαιότητα & Κρίσεις (Ιράν – Ουκρανία)

Συντονιστής: Κωστής Σταμπολής, Πρόεδρος & Εκτελεστικός Διευθυντής, ΙΕΝΕ
Ομιλητές:
Πάνος Ζαχαριάδης, Technical Director, Atlantic Bulk Carriers Management LTD
Χρήστος Μαυροβίτης-Κουντουριώτης, Senior Lecturer in Finance & Accounting, Surrey Business School, University of Surrey
Σταύρος Χατζηγρηγόρης, Advanced Engineering Services
Ο Κωστής Σταμπολής ανέλυσε το σκηνικό «The world in turmoil», εξηγώντας πώς οι γεωπολιτικές κρίσεις σε Ουκρανία και Μέση Ανατολή επηρεάζουν άμεσα τις τιμές των καυσίμων και αποτελούν βασική αιτία για την αύξηση του πληθωρισμού και της ακρίβειας. Σε ότι αφορά το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο υπάρχει πλέον σοβαρό έλλειμα προμήθειας παγκοσμίως στα 8 εκατ. βαρ./ημέρα και 18-20 δις.εκ. κυβ. μέτρα/έτος αντίστοιχα που είναι δύσκολο να καλυφθεί υπό τις παρούσες συνθήκες.

Ο Πάνος Ζαχαριάδης κατέθεσε μια τεκμηριωμένη κριτική για τα «πράσινα» καύσιμα (όπως το πράσινο υδρογόνο, η αμμωνία και η μεθανόλη), υποστηρίζοντας ότι οι διαρροές υδρογόνου είναι 40-60 φορές πιο επιβλαβείς από το διοξείδιο του άνθρακα και ότι η παραγωγή πράσινων καυσίμων απαιτεί εξωφρενική ποσότητα ενέργειας για ελάχιστο περιβαλλοντικό όφελος.

Ο πανεπιστημιακός Χρήστος Μαυροβίτης-Κουντουριώτης, ανατρέχοντας σε συνέντευξη του τότε Υπουργού των Ναυτικών Παύλου Κουντουριώτη στη «Σφαίρα» το 1916, ανέδειξε τη διαχρονική επικαιρότητα των απόψεών του για τις οικονομικές επιπτώσεις των γεωπολιτικών κρίσεων, τον ρόλο της ψυχολογίας και των προσδοκιών και τη φορολόγηση της ναυτιλίας. Υπενθύμισε, μεταξύ άλλων, ότι σε περίοδο εθνικής ανάγκης Έλληνες εφοπλιστές είχαν αναλάβει τη μεταφορά σίτου με ναύλους κατά 15% χαμηλότερους από τους τότε τρέχοντες.

Ο Σταύρος Χατζηγρηγόρης κράτησε μια out of the box στάση, επισημαίνοντας ότι δεν υπάρχει πραγματική ενεργειακή κρίση, αλλά προβλήματα από κυρώσεις, επιθέσεις σε πλοία στη Μαύρη Θάλασσα και υπερδανεισμό, ενώ τάχθηκε υπέρ της πυρηνικής ενέργειας και της διατήρησης των παραδοσιακών αξιών του κλάδου έναντι του glamorous lifestyle.

Τοποθετήσεις έκαναν επίσης ο καθηγητής του UCL, Dept. of Earth Sciences, Μιχάλης Τσαμαδός αναφερόμενος στη νέα αρκτική διαδρομή ναυτιλίας της Κίνας, στην τεχνολογία φωτεινότητας θαλάσσιων νεφών (Marine Cloud Brightening) και σε νέες τεχνολογίες φυσαλίδων για τη μείωση αντίστασης των πλοίων και ο Εμμανουήλ Βορδώνης, Πρώην εκτελεστικός διευθυντής, Thenamaris Ship Management Inc., ο οποίος τόνισε την ανάγκη υπέρβασης της φοβικότητας και ενίσχυσης του διεθνούς διαλόγου και συνεργασίας απέναντι στην πολυπολικότητα.

3η Ενότητα: Ναυτική Εκπαίδευση – Δεξιότητες, Προκλήσεις και Προοπτικές

Συντονίστρια: Δανάη Μπεζαντάκου CEO, Navigator Shipping Consultants, Concept – Founder, Yes Forum, Πρόεδρος, Propeller Club, Port of Piraeus
Συμμετέχοντες στην ομάδα συζήτησης:
Γιώργος Σπ. Αλεξανδράτος, Πρόεδρος, Ναυτικό Επιμελητήριο Ελλάδος, General Manager, Apollonia Lines SA
Δανάη Μαρκοπούλου, Αν. Διευθύντρια, ΑΕΝ Λακωνίας Capt. Σαράντος Οικονομόπουλος, Training Coordinator, Golden Union Group (Seaport Services)
Capt. Χρήστος Ψώρρας, Crew manager, Gaslog LNG

Η Δανάη Μπεζαντάκου έκρουσε τον κώδωνα του κινδύνου για τις ιδιαίτερα χαμηλές βάσεις εισαγωγής στις Σχολές ΑΕΝ, επισημαίνοντας ότι το ζήτημα της προσέλκυσης νέων ανθρώπων στο ναυτικό επάγγελμα χρίζει άμεσης προσοχής.. Στη συζήτηση παρουσιάστηκαν λύσεις για την προσέλκυση νέων, καθώς και τα ευρήματα διεθνούς έρευνας που διεξήγαγε το YES FORUM σε 12 χώρες στο πλαίσιο της Έκθεσης των Ποσειδωνίων σχετικά με το τι αναζητούν οι νέοι από τη ναυτιλία και τι επηρεάζει την επιλογή τους. Όπως ανέδειξε η έρευνα, τα κίνητρα και οι προσδοκίες διαφέρουν σημαντικά από χώρα σε χώρα, καθως στις αναπτυσσόμενες χώρες κίνητρο είναι τα χρήματα, ενώ στην ανεπτυγμένες το πάθος. Στην Ελλάδα συμπορεύονται και τα δύο.

Παράλληλα, επισημάνθηκε ότι η απομάκρυνση από την οικογένεια, η ψυχική υγεία και οι πραγματικές συνθήκες του ναυτικού επαγγέλματος επηρεάζουν την απόφαση των νέων να ακολουθήσουν τη θάλασσα. Η λύση, επομένως, δεν είναι μόνο να τους ενημερώσουμε για τις επαγγελματικές προοπτικές, αλλά να τους δώσουμε από νωρίς μια ρεαλιστική εικόνα του επαγγέλματος. Σε αυτή την κατεύθυνση, η ένταξη της ναυτιλίας στα σχολικά προγράμματα, η σωστή προετοιμασία πριν από το πρώτο μπάρκο και η συστηματική υποστήριξη των νέων μπορούν να λειτουργήσουν καθοριστικά.

Η Δανάη Μαρκοπούλου και ο Capt. Χρήστος Ψώρρας τόνισαν τη σημασία των προγραμμάτων mentoring και της σωστής προετοιμασίας των δοκίμων ώστε να μην απογοητεύονται από το πρώτο μπάρκο. Ο Capt. Σαράντος Οικονομόπουλος συμφώνησε στην ανάγκη διαρκούς ενθάρρυνσης και διά βίου εκπαίδευσης. Ο Γιώργος Αλεξανδράτος επανέφερε τις χρόνιες παραλείψεις της πολιτείας, όπως η αξιοποίηση περιβαλλοντικών κονδυλίων για την εκπαίδευση και η ευαισθητοποίηση της νέας γενιάς

Στο συνέδριο συμμετείχαν με καταγωγή από την Ύδρα ως ομιλητές οι εφοπλιστές Νίκος Μελαχροινός και Λούκας Σπηλιωτόπουλος, καθώς και οι καθηγητές Χρήστος Μαυροβίτης-Κουντουριώτης, Μιχάλης Τσαμαδός-Μπουντούρης, ενώ ήταν παρόντες οι Δανάη Στεφάνου-Κουντουριώτη και ο εφοπλιστής John Locke-Βερβενιώτης.

Παράλληλα, παρούσες ήταν και εξέχουσες προσωπικότητες, όπως η Ιωάννα Ν. Βαρδινογιάννη, η Ιωάννα Μαρτίνου, ο Βασίλης Πατέρας, ο Βασίλης Τερζής, ο Γιάννης Κεχαγιάς, ο Θεοφάνης Θεοφάνους, ο Νίκος Τσαβλίρης, ο Γιάννης Τριφύλλης, η Βασιλική Βλαχαντώνη και η Εύη Περιστέρη.

Ξεχωριστή ήταν η παρουσία των μαθητών του Γυμνασίου Ύδρας, οι οποίοι, συνοδευόμενοι από τον καθηγητή τους, Ευάγγελο Παντελή, παρακολούθησαν το Συνέδριο και είχαν την ευκαιρία να αποκτήσουν γνώσεις και να έρθουν σε επαφή με τον κόσμο της Ναυτιλίας. Στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας, θα πραγματοποιηθεί και διαγωνισμός γνώσεων, δίνοντας στους μαθητές την ευκαιρία να αξιοποιήσουν όσα αποκόμισαν από τη συμμετοχή τους στο Συνέδριο.

Το συνέδριο ολοκληρώθηκε με επιτυχία και οι συμμετέχοντες ανανέωσαν το ραντεβού τους, απολαμβάνοντας παραδοσιακό γεύμα στο εστιατόριο «Η Ωραία Ύδρα».

Διαβάστε επίσης:

Δέσποινα Μοιραράκη: Θυμήθηκε τότε που ο Γιώργος Μαζωνάκης την μιμήθηκε – «Καλό παράδεισο… Μεγάλε Μαζω»

Ζαχαράκη για τη νέα σχολική χρονιά: Το σχολείο γίνεται καλύτερο με τη συμμετοχή όλων μας – Υπάρχει χώρος για κάθε παιδί

Παπαστεργίου: «Η Ελλάδα χτίζει μεθοδικά και με συγκεκριμένα βήματα τη θέση της στο Διάστημα»