Πολιτισμός

Πρίγκιπας Νικόλαος: Φωτογραφίζει την Ελλάδα των ονείρων του

ο πρίγκιπας Νικόλαος


«Τη φύση θεωρώ σπουδαιότερο δημιουργό» έχει δηλώσει ο πρίγκιπας Νικόλαος του οποίου η έκθεση φωτογραφίας «Aegean Desert» εγκαινιάστηκε στο Μουσείο Μπενάκη Ισλαμικής Τέχνης.

Εύλογος ο τόπος φιλοξενίας της λοιπόν, εφόσον η φωτογραφική αυτή σειρά προκύπτει από τα ταξίδια του στην Ντόχα και στην έρημο του Κατάρ την οποία τοποθετεί σε σύζευξη με το τοπίο του Αιγαίου, εξίσου ερημικό μέσα στο άπειρο γαλάζιο του.

Methexisea, Methexisand

Ο Νικόλαος είχε την ευκαιρία να απαθανατίσει την έρημο του Κατάρ ύστερα από πρόσκληση στην Ντόχα από την ίδια την αδελφή του νυν Εμίρη του Κατάρ Αλ Μαγιάσα Μπιν Χαμάντ Αλ Θάνι, η οποία απολαμβάνει ρόλο μαικήνα των τεχνών στη χώρα της.

Η διάσημη σεΐχα μάλιστα σκόπευε να μετατρέψει την ελληνική νήσο Οξυά που είχε αγοράσει ο πατέρας της (και πρώην Εμίρης) σε art island (νησί τέχνης) με τη δημιουργία μουσείου, μεταξύ άλλων, και σε συνεργασία με το αρχιτεκτονικό γραφείο Στέλιου Αγιοστρατίτη σε μια επένδυση 300 εκατομμυρίων ευρώ με την οποία το εμιράτο θα εισέβαλε ως μέκκα στο παγκόσμιο καλλιτεχνικό γίγνεσθαι.

συλλαμβάνοντας το Elusive Summit

Με τις δύο αυτές φωτογραφικές σειρές από τα ταξιδιωτικά του βιώματα, δημιουργούνται ουσιαστικά δύο εγκαταστάσεις.

Στην Αθήνα, οι φωτογραφίες φιλοξενούνται σε πραγματική, χειμωνιάτικη σκηνή Βεδουίνων (ονομάζεται μπέιτ αλ σάαρ) η οποία μεταφέρθηκε μέσω της πρεσβείας του Κατάρ ειδικά για την έκθεση και τοποθετήθηκε στην αυλή του Μουσείου. Κάτω από τη σκέπη της στεγάζονται έντεκα από τα δέκα οχτώ συνολικά φωτογραφικά έργα. Τα συγκεκριμένα έχουν εκτυπωθεί σε αλουμίνιο, υλικό εξαιρετικά ανθεκτικό στις πιο αντίξοες καιρικές συνθήκες -τα στοιχεία της φύσης διαχρονικά τον εμπνέουν.

Στην Ντόχα παρουσιάζονται σε παραδοσιακό αιγαιοπελαγίτικο ανεμόμυλο που θα κατασκευαστεί στον πολιτιστικό κέντρο Katara. Γέφυρα ανάμεσά τους, η απεραντοσύνη, η ρευστότητα της ανθρώπινης ύπαρξης μέσα στη φύση.

Ο Νικόλαος μπροστά σε έργα από την έκθεση PHOS

«Ξέρετε έχω επισκεφτεί την έρημο πολλές φορές και στην αρχή νόμιζα ότι θα χαθώ», εξομολογείται ο πρίγκιπας στο περιθώριο της εκδήλωσης. «Όμως σιγά σιγά άρχισα να αναγνωρίζω το σημείο όπου βρισκόμουν. Αρχικά θεωρούσα ότι οι αμμόλοφοι μετακινούνται διαρκώς. Όχι, παραμένουν έτσι για αιώνες».

Την ελληνική θάλασσα την έχει ανακαλύψει μέχρι τελευταίας ρανίδας μέσω των ταξιδιών του με την Action Aid.

Εξαιρετικής ευκρίνειας έργα που λούζονται με τα βαθειά, ζεστά, τοπικά χρώματα θυμίζοντας τις αδρές πινελιές της μεταπολεμικής αφηρημένης τέχνης και τηρουμένων των αναλογιών τα έργα του Μαρκ Ρόθκο.

Άποψη της έκθεσης

Σταθερό σημείο έμπνευσής του, το απαράμιλλο ελληνικό φως. Εξάλλου και στα κοινωνικά δίκτυα αυτοαποκαλείται με το ποιητικό ψευδώνυμό του «sky light chaser«, αναζητητής του ορίζοντα. «Ορισμένοι αναρωτιούνται αν επεμβαίνω ηλεκτρονικά στις φωτογραφίες μου και εγώ πάντα απαντώ αρνητικά», σημειώνει. «Απλώς καταγράφω την πραγματικότητα. Μία πραγματικότητα που οποιοσδήποτε μπορεί να συναντήσει εάν έχει υπομονή και εάν βρεθεί στο σωστό σημείο» συμπλήρωνε πάντα για τις φωτογραφίες του. «Θεωρώ βλάσφημο να πειράζεις τα έργα της φύσης».

«Όταν ήμουν μικρός φωτογράφιζα πρόσωπα, την οικογένειά μου αλλά σταδιακά τα μοντέλα μου μεγάλωσαν και μου έκαναν παράπονα», παρατηρεί παιγνιωδώς. Ποτέ δεν φωτογραφίζει ανθρώπους με την εξαίρεση δύο εικόνων με τίτλο Looking West και Looking East όπου περίπου κατά σύμπτωση συμμετέχει μακριά στον ορίζοντα μία ανθρώπινη φιγούρα στην καθεμία, σαν κόκκος άμμου στο άπειρο. Και στην έκθεση έχουν έτσι τοποθετηθεί απέναντι τα έργα ώστε να αλληλοκοιτάζονται: ο καταριανός κοιτά προς Δυσμάς, ο Ηγούμενος από την Κρήτη προς Ανατολάς.

Looking West

Πολλές φορές παίζει (με το φωτογραφικό μέσο) ώστε να ανακαλύψει (καινούργια αισθητικά μονοπάτια): δεκάδες φορές πέταξε πάνω στην άμμο της ερήμου έναν μεγάλου μεγέθους αλουμινένιο έργο που απεικόνιζε το πέλαγος έξω από τους Λειψούς, για να βρει την ιδεατή θέση και να φωτογραφίσει ξανά τη φωτογραφία του. Και την πετούσε μακριά, να μην υπάρχουν τα χνάρια του φωτογράφου στο πλάνο. Έτσι προέκυψε το έργο Aegean in the Desert.

Το ίδιο δοκίμασε και στον βυθό μιας παραλίας στην Αντίπαρο με το έργο Desert in the Aegean.

Εν προκειμένω, μέσα στη θάλασσα βύθισε το έργο «Elusive Summit» (Φευγαλέα κορυφή…): στις κανονικές του διαστάσεις φαίνεται η κορυφή ενός αμμόλοφου να «σβήνει» από τον αέρα που φυσάει.

Desert in the Aegean

«Είδα τα σχήματα και τα τοπία της ερήμου και μου θύμισαν Ελλάδα, το πώς μετακινούνται τα κύματα της θάλασσάς της», εξηγεί ο φωτογράφος για τη μούσα του. Έτσι η θάλασσα και η έρημος βρίσκονται σε αέναο διάλογο, με τα ίδιες μεταμορφώσεις που δίνουν την αίσθηση ότι το μόνο που τις διαχωρίζει παραμένει (και πάλι;) το χρώμα…

Επειδή όταν φωτογραφίζει ακούει μουσική, η επιμελήτρια της έκθεσης Μαριλένα Κουτσούκου σκέφτηκε να επενδύσει το χώρο με μελωδίες που δημιουργήσαν ειδικά για την έκθεση η Ευανθία Ρεμπούτσια και η καταριανή Ντάνα Αλφαρντάν.

Η πρώτη επαφή του πρίγκιπα Νικόλαου με τη φωτογραφία πραγματοποιήθηκε τα καλοκαίρια των παιδικών του χρόνων στην Ισπανία όταν παρατηρούσε τον θείο του και βασιλιά Χουάν Κάρλος (μέσω της βασίλισσας Σοφίας, αδελφής του πατέρα του) να φωτογραφίζει φίλους και συγγενείς χρησιμοποιώντας μακροσκοπικό φακό.

Σταδιακά άρχισε να συλλέγει φακούς και διάφορα φωτογραφικά γκάτζετ μέχρι που μια φορά έχασε τα πάντα σε ένα ταξίδι του στην Μπανγκόγκ.

γάμος στις Σπέτσες

Έκτοτε δανειζόταν διάφορες φωτογραφικές μηχανές μέχρι που η σύζυγός του Τατιάνα Μπλάτνικ του δώρισε μία ψηφιακή κάμερα. Σε ένα ταξίδι τους στην Αριζόνα την οποία φωτογράφιζε συνεπαρμένος, ομολόγησε στη συμβία του πως ήθελε να αφοσιωθεί στη φωτογραφία, πράγμα που και εκείνη πίστευε εκ βαθέων.

Περίπου το 2013, όταν το ζευγάρι εγκαταστάθηκε μόνιμα στην Αθήνα τρία χρόνια μετά τον γάμο τους στις Σπέτσες, άρχισε η συστηματική, «επαγγελματική» (αν μπορεί να προσδιοριστεί έτσι η Τέχνη) φωτογραφική του πορεία.

Το πανέμορφο ζευγάρι

Πρώτη φορά παρουσίασε έργα του στον οίκο Christie’s στο Λονδίνο ενώ ύστερα από τέσσερις μήνες συμμετείχε στην ομαδική έκθεση που διοργάνωσε η εφημερίδα New York Times στο πλαίσιο ενός συνεδρίου στο Κατάρ. Τότε γνώρισε την Αλ Μαγιάσα και εκείνη τον κάλεσε να φωτογραφίσει την έρημό της…

Εκθέσεις με τα φωτογραφικά έργα του Νικόλαου (τέως όπως έχει επιβληθεί επισήμως να ονομάζεται στην Ελλάδα ενώ πρίγκιπας Νικόλαος της Ελλάδας και της Δανίας παραμένει διεθνώς), έχουν παρουσιαστεί σε διάφορα σημεία του κόσμου: από τη Μελβούρνη (όπου το 2018 πραγματοποιήθηκε η πρώτη του ατομική έκθεση με τίτλο Phos: a Journey of Light) ως την Κοπεγχάγη (Celestial Choreography, δηλαδή Ουράνια Χορογραφία). Έργα του έχουν συμπεριληφθεί στο βιβλίο A Taste of Greece (Γεύση της Ελλάδας) του εξαιρετικού εκδοτικού οίκου teNeus.

Η φωτογραφία που ξεχωρίζει από την τωρινή έκθεση τιτλοφορείται Black Gold, Naturally και στέκεται μοναχικά σε έναν τοίχο χωρίς να συνδιαλέγεται με αντίστοιχή της από το Αιγαίο. Αγαπημένο έργο και του ίδιου του καλλιτέχνη, που ενίοτε ίσως να μοιράζεται την ίδια μοναξιά μέσα στην πολυκοσμία που τον περιβάλλει.

Στις αγαπημένες τους Σπέτσες το 2010, χρονολογία γάμου τους

Ο Νόστος θα έλεγε κανείς ότι διαχρονικά απασχόλησε το τρίτο παιδί και δεύτερο γιο του τέως βασιλέα Κωνσταντίνου.

Παρότι γεννήθηκε στη Ρώμη, γαλουχήθηκε με ελληνική παιδεία κατ’ οίκον και αργότερα στο Λονδίνο όπου μετοίκησε με την οικογένειά του φοίτησε στο ελληνικό σχολείο στην ίδρυση του οποίου συνέβαλε ο πατέρας του.

Έτσι και στη συγκεκριμένη έκθεση, μοιάζει να αναζητά τις πολιτισμικές ρίζες και τις συγγένειες των δύο εθνών προσπαθώντας ίσως να κατανοήσει τα εθνικά και τοπογραφικά χαρακτηριστικά που συνιστούν μία πατρίδα. Πατρίδα της καρδιάς του πάντως παραμένει η Ελλάδα με το Αιγαίο της.

Όταν ένας επισκέπτης της έκθεσης τον αποκαλεί «Εξοχότατο», εκείνος γελάει και απαντά: «όχι, όχι, παρακαλώ απλώς Νικόλα» .

μέρος του Black Gold, Naturally

Μουσείο Μπενάκη Ισλαμικής Τέχνης, Αγίων Ασωμάτων 22 και Διπύλου 12

Διάρκεια έκθεσης: 10 Οκτωβρίου 2019 – 19 Ιανουαρίου 2020