Αιγαίο και Ύδρα – Φως, φόρμες και χρώματα στην έκθεση Κώστα Γραμματόπουλου 

Ήταν ο καλλιτέχνης  που εικονογράφησε τα ιστορικά Αλφαβητάρια της Α΄ Δημοτικού στη δεκαετία του ΄50, ήταν αυτός που απέδωσε ζωγραφικά τις μορφές μεγάλων ελλήνων λογοτεχνών αλλά βέβαια  και αυτός που φιλοτέχνησε το σημερινό εθνόσημο της Ελληνικής Δημοκρατίας. Ο Κώστας Γραμματόπουλος (1916 – 2003), ένας από τους τελευταίους κορυφαίους καλλιτέχνες της «γενιάς του ’30», που επαναπροσδιόρισε τη νεοελληνική χαρακτική προσδίδοντάς της ζωγραφική αυτονομία και χρώμα σφράγισε τη συλλογική μνήμη με το έργο του που έγινε σημείο αναφοράς αποσπώντας διεθνείς διακρίσεις.

Σ΄αυτόν τον σπουδαίο δημιουργό είναι αφιερωμένη η έκθεση «Ίχνη του Αιγαίου» που οργανώνεται στο ΓΑΚ/Ιστορικό Αρχείο –Μουσείο Ύδρας από τις 5 Σεπτεμβρίου εστιάζοντας ακριβώς στην μνημειακή ενότητα έργων του με θέμα το «Αιγαίο», μέσα από την οποία ο δάσκαλος της Ανωτάτης Σχολής Καλών Τεχνών διατύπωσε μια καινούργια μορφολογική πρόταση στο πεδίο της έγχρωμης χαρακτικής, απογειώνοντας το εκφραστικό της λεξιλόγιο.

Σ΄αυτό το εικαστικό του ταξίδι, ειδικά  η Ύδρα αποτέλεσε μια εμπειρία ζωής και πολύτιμο δημιουργικό καταφύγιο, κάτι που εκφράστηκε στις πολυάριθμες απεικονίσεις του νησιού στο έργο του. Μέσα από αυτό ο Γραμματόπουλος  δημιουργώντας ένα νέο δρόμο απόδοσης της οπτικής πραγματικότητας, φιλτραρισμένη μέσα από τα κινήματα της αφαίρεσης και του κυβισμού, κατέκτησε μια άλλη εικόνα της Ελλάδας. Έτσι που τα έργα του να λειτουργούν ως «εσωτερικά τοπία», όπου το φως, οι φόρμες και τα χρώματα συγκροτούν μια ποιητική γλώσσα υποβολής και όχι απεικόνισης.

Μια δημιουργική πορεία

 Γεννημένος στην Αθήνα, με καταγωγή από την Κωνσταντινούπολη ο Κώστας Γραμματόπουλος σπούδασε στην Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών –ζωγραφική στο εργαστήριο του Ουμβέρτου Αργυρού και χαρακτική στον Γιάννη Κεφαλληνό  ενώ αργότερα συνέχισε τις σπουδές του στο Παρίσι στην École Supérieure des Beaux Arts, École Estienne και την École Métiers d’Αrt.  Έγινε γνωστός όμως, από φοιτητής ακόμα, το 1940,  χάρις στις πατριωτικές αφίσες του για τον Ελληνοϊταλικό πόλεμο, που δημιούργησε ενώ ήταν ακόμη φοιτητής. Ανάμεσά τους ήταν «Οι Ηρωίδες του 1940» για τις γυναίκες στην Πίνδο, ο έλληνας στρατιώτης με εφ΄όπλου λόγχη και το μήνυμα «Έλα να πάρης» και πολλές άλλες ενώ στη διάρκεια της Γερμανικής Κατοχής υπήρξε ο καλλιτέχνης των εντύπων του αντιστασιακού αγώνα, πληρώνοντας  ακριβά τη δράση του από τους Γερμανούς.

Παράλληλα όμως, δημιούργησε μία σειρά πορτρέτων ελλήνων λογοτεχνών για το περιοδικό «Νέα Εστία», μεταξύ των οποίων του Κωστή Παλαμά, του Άγγελου Σικελιανού, του Άγγελου Τερζάκη και του Ηλία Βενέζη και την ίδια εποχή στράφηκε στην εικονογράφηση βιβλίων και περιοδικών, όπως τα «Κλασσικά Εικονογραφημένα». Ιδιαίτερη ήταν η ενασχόλησή του με το εκπαιδευτικό βιβλίο  με τα δύο Αλφαβητάρια της Α΄ Δημοτικού  (1949 και 1955) να έχουν αφήσει εποχή. Για το πρώτο μάλιστα «Τα καλά παιδιά» βραβεύτηκε από την Διεθνή Έκθεση Εκπαιδευτικού Βιβλίου που έγινε το 1949 στο Βέλγιο. Το 1974 εξάλλου,  φιλοτέχνησε το εθνόσημο της Ελληνικής Δημοκρατίας

Σήμερα η έκθεσή του στο Ιστορικό Αρχείο –Μουσείο Ύδρας σε επιμέλεια της Ελεάννας Γραμματοπούλου συνιστά  μία μοναδική πολιτιστική στιγμή, σηματοδοτώντας την «επιστροφή» των έργων στον φυσικό χώρο που τα ενέπνευσε. Μια ευκαιρία για να βιώσει ο επισκέπτης τη συνομιλία του μετέωρου και αρχέγονου Αιγαίου του καλλιτέχνη με το φως  και τα βράχια του νησιού, την ελληνική μυθολογία και την ναυτική παράδοση του τόπου, δημιουργώντας έναν κύκλο καλλιτεχνικής αρμονίας.

Πληροφορίες

ΓΑΚ/Ιστορικό Αρχείο – Μουσείο Ύδρας

Έκθεση: «Κώστας Γραμματόπουλος – Ίχνη του Αιγαίου»

Διάρκεια: 5 Σεπτεμβρίου έως 31 Οκτωβρίου 

Διαβάστε επίσης 

Σχεδιασμένη σαν κινηματογραφική ταινία – Μια ανατρεπτική πρόταση για την Ζωφόρο του Παρθενώνα

Καύσωνας και λειψυδρία στους κήπους του Μονέ – Ζημιές στο μνημείο

Υπήρξε στ’ αλήθεια ο Τρωικός Πόλεμος; Η απάντηση από τον ανασκαφέα της Τροίας