Πώς ο Αλέξης Τσίπρας διέλυσε το κόμμα του

Ο Κρόνος καταβρόχθιζε τα παιδιά του για να μην χάσει την εξουσία. Το ίδιο συμβαίνει και με τον Αλέξη Τσίπρα που «καταβροχθίζει» τους βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ, του κόμματος που οδήγησε στην εξουσία και στην συνέχεια στην απαξία.

Τρία χρόνια μετά τη διπλή εκλογική ήττα του 2023 και την αποχώρηση του Αλ. Τσίπρα, ο ΣΥΡΙΖΑ βρίσκεται στα όρια του αφανισμού από τον πολιτικό χάρτη. Επι τρία χρόνια ο ΣΥΡΙΖΑ βιώνει μια παρατεταμένη κρίση διαδοχής, στην οποία κάθε νέα ηγεσία καλείται να αντιμετωπίσει όχι μόνο την αντιπολίτευση, αλλά και τις βαθιές εσωτερικές διαιρέσεις του ίδιου του κόμματος.

Η διαδοχή που δεν ολοκληρώθηκε ποτέ

Η παραίτηση του Αλέξη Τσίπρα από την ηγεσία του ΣΥΡΙΖΑ, μετά τη δεύτερη εκλογική ήττα του Ιουνίου 2023, σηματοδότησε το τέλος μιας εποχής αλλά και την αρχή μιας μακράς περιόδου εσωκομματικής αστάθειας.

Η πρώτη μάχη δόθηκε ανάμεσα στην Έφη Αχτσιόγλου και τον Στέφανο Κασσελάκη. Η Αχτσιόγλου, εκπροσωπώντας την παραδοσιακή κομματική φυσιογνωμία και έχοντας τη στήριξη σημαντικού μέρους των ιστορικών στελεχών, εμφανιζόταν ως το φαβορί. Ωστόσο, η δυναμική που ανέπτυξε ο Κασσελάκης στη βάση του κόμματος ανέτρεψε τα δεδομένα και τον οδήγησε στην προεδρία. Η εκλογή του αποτέλεσε σημείο καμπής, καθώς ανέδειξε τις βαθιές διαφωνίες για την ταυτότητα και την πορεία του ΣΥΡΙΖΑ.

Η ένταση που ακολούθησε οδήγησε στην αποχώρηση της ομάδας της Έφης Αχτσιόγλου και άλλων κορυφαίων στελεχών, τα οποία προχώρησαν στη συγκρότηση της Νέας Αριστεράς. Η διάσπαση αυτή αποτέλεσε το πρώτο μεγάλο πλήγμα στη συνοχή του κόμματος και σηματοδότησε την έναρξη μιας περιόδου συνεχών αποχωρήσεων.

Η ηγεσία Κασσελάκη δεν κατάφερε να ανακόψει τη φθορά. Οι εσωτερικές συγκρούσεις συνεχίστηκαν, ενώ η εκλογική και δημοσκοπική υποχώρηση οδήγησε σε νέα διαδικασία αλλαγής ηγεσίας. Τον Νοέμβριο του 2024, ο Σωκράτης Φάμελλος εξελέγη πρόεδρος, επικρατώντας του Παύλου Πολάκη, ο οποίος είχε επιλέξει να μην επιμείνει σε δεύτερο γύρο της εσωκομματικής αναμέτρησης.

Ούτε όμως αυτή η αλλαγή αποδείχθηκε αρκετή για να σταθεροποιήσει το κόμμα. Οι διαφωνίες σχετικά με τη στρατηγική του ΣΥΡΙΖΑ, τις συνεργασίες στον ευρύτερο χώρο της Κεντροαριστεράς και την πολιτική του φυσιογνωμία επανήλθαν με ένταση. Η παραίτηση του Σωκράτη Φάμελλου από την προεδρία άνοιξε έναν νέο κύκλο διαδοχής, αυτή τη φορά με βασικούς πρωταγωνιστές τον Παύλο Πολάκη και τη Ρένα Δούρου.

Αρχικά, η αναμέτρηση προδιαγραφόταν ως μια ακόμη εσωκομματική σύγκρουση με ισχυρό πολιτικό συμβολισμό. Ωστόσο, οι συνεχείς ανεξαρτητοποιήσεις βουλευτών μετά την ίδρυση της ΕΛΑΣ και η δραματική συρρίκνωση της Κοινοβουλευτικής Ομάδας άλλαξαν τα δεδομένα. Ο Παύλος Πολάκης ανακοίνωσε τελικά την απόσυρση της υποψηφιότητάς του, ασκώντας παράλληλα κριτική στις εξελίξεις στο εσωτερικό του κόμματος και κάνοντας λόγο για έλλειψη συναινετικών όρων στη διαδικασία. Έτσι, η Ρένα Δούρου βρέθηκε στο επίκεντρο της νέας προσπάθειας ανασυγκρότησης της ηγεσίας.

Οι αποχωρήσεις

Η εικόνα της Κοινοβουλευτικής Ομάδας του ΣΥΡΙΖΑ αποτελεί ίσως τη χαρακτηριστικότερη αποτύπωση της βαθιάς κρίσης που διέρχεται το κόμμα μετά τις εθνικές εκλογές του 2023. Μέσα σε διάστημα τριών ετών, το κόμμα που αναδείχθηκε αξιωματική αντιπολίτευση με 47 βουλευτές βρέθηκε σήμερα να αριθμεί, μόλις 12 βουλευτές χωρίς να έχει κλείσει ο «κύκλος» των μαζικών αποχωρήσεων. Η πόρτα της εξόδου από τον ΣΥΡΙΖΑ άνοιξε μετά τη διπλή εκλογική ήττα του 2023 και την παραίτηση του Αλέξη Τσίπρα από την ηγεσία. Η εκλογή του Στέφανου Κασσελάκη προκάλεσε έντονες αντιδράσεις στο εσωτερικό του κόμματος, οδηγώντας στην πρώτη μεγάλη διάσπαση. Έντεκα βουλευτές αποχώρησαν από τον ΣΥΡΙΖΑ και συμμετείχαν στη συγκρότηση της Νέας Αριστεράς, σηματοδοτώντας την απαρχή μιας περιόδου συνεχών αποχωρήσεων κι ανεξαρτητοποιήσεων.

Η απώλεια της θέσης της αξιωματικής αντιπολίτευσης αποτέλεσε το πρώτο μεγάλο θεσμικό πλήγμα, ενώ η κοινοβουλευτική δύναμη του κόμματος συνέχισε να μειώνεται.

Το δεύτερο και μεγαλύτερο κύμα αποχωρήσεων συντελείται από την ημέρα που ανακοίνωσε επίσημα ο Αλέξης Τσίπρας την ίδρυση του νέου πολιτικού φορέα. Μόνο τα τελευταία δύο εικοσιτετράωρα ανεξαρτητοποιήθηκαν οι Κώστας Μπάρκας και Καλλιόπη Βέττα, ενώ ακολούθησαν οι Διονύσης Καλαματιανός, Όλγα Γεροβασίλη και Μίλτος Ζαμπάρας. Παράλληλα, ο Γιάννης Ραγκούσης ανακοίνωσε την αποχώρησή του από το κόμμα, ενώ ο Βασίλης Κόκκαλης υπέβαλε την παραίτησή του από το βουλευτικό αξίωμα, δρομολογώντας την αντικατάστασή του από τον πρώτο επιλαχόντα της εκλογικής του περιφέρειας. Παράλληλα, αναμενόταν και η παραίτηση του Συμεών Κεδίκογλου, γεγονός που θα οδηγούσε σε νέα αλλαγή στη σύνθεση της Κοινοβουλευτικής Ομάδας.

Ιδιαίτερο βάρος είχε η αποχώρηση της Όλγας Γεροβασίλη, καθώς η ανεξαρτητοποίησή της συνεπάγεται και την αποχώρησή της από τη θέση της αντιπροέδρου της Βουλής, υποχρεώνοντας τον ΣΥΡΙΖΑ να κινήσει τη διαδικασία εκλογής νέου εκπροσώπου στο Προεδρείο.

Διαβάστε επίσης

Ρένα Δούρου: Η κατάσταση του ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ. είναι αναστρέψιμη

Χατζηβασιλείου: Συναντήθηκε με τον Ιρλανδό ομόλογό του στο Δουβλίνο – Στο επίκεντρο η Προεδρία του Συμβουλίου της ΕΕ

Παππάς σε ΠΓ ΣΥΡΙΖΑ: Η συγκρότηση συλλογικής ηγεσίας μέχρι τις εθνικές εκλογές αποτελεί συνειδητή πολιτική επιλογή