Σε προχωρημένο στάδιο επεξεργασίας βρίσκεται ένα ευρωπαϊκό σχέδιο για την επαναφορά της ελεύθερης ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ, αμέσως μετά τη λήξη των εχθροπραξιών, με βασικό ζητούμενο την αποκατάσταση της εμπιστοσύνης των ναυτιλιακών εταιρειών. Όπως αποκαλύπτει η Wall Street Journal, η πρωτοβουλία αυτή σχεδιάζεται χωρίς τη συμμετοχή των Ηνωμένες Πολιτείες.

Το πλάνο προβλέπει τη συγκρότηση μιας ευρείας διεθνούς δύναμης, η οποία θα αναλάβει δράση μετά το τέλος του πολέμου, υλοποιώντας επιχειρήσεις εκκαθάρισης ναρκών, συνοδείας εμπορικών πλοίων και ανάπτυξης κρίσιμων υποδομών για την ασφαλή επανεκκίνηση της διέλευσης από τη στρατηγικής σημασίας θαλάσσια οδό.

1

Ο πρόεδρος της Γαλλία, Εμανουέλ Μακρόν, ξεκαθάρισε ότι η αποστολή θα έχει καθαρά αμυντικό χαρακτήρα και δεν θα περιλαμβάνει χώρες που εμπλέκονται άμεσα στη σύγκρουση, όπως οι ΗΠΑ, το Ισραήλ και το Ιράν. Σύμφωνα με ευρωπαϊκές διπλωματικές πηγές, τα ευρωπαϊκά πλοία θα επιχειρούν ανεξάρτητα από αμερικανική διοίκηση.

Κεντρικός στόχος είναι να πειστούν οι ναυτιλιακές εταιρείες να επιστρέψουν στη χρήση της διαδρομής, αν και αξιωματούχοι εκτιμούν ότι η πλήρης αποκατάσταση της εμπιστοσύνης θα απαιτήσει χρόνο.

Στο εγχείρημα αναμένεται να συμμετάσχει και η Γερμανία, η οποία μέχρι πρόσφατα κρατούσε επιφυλακτική στάση απέναντι σε ένα τέτοιο ενδεχόμενο. Πληροφορίες αναφέρουν ότι το Βερολίνο ενδέχεται να ανακοινώσει τη θέση του άμεσα, ακόμη και εντός των επόμενων ημερών.

Η πιθανή εμπλοκή της Γερμανίας θεωρείται κρίσιμη, τόσο λόγω των οικονομικών της δυνατοτήτων όσο και εξαιτίας της εξειδίκευσής της σε επιχειρήσεις εκκαθάρισης ναρκών.

Διεθνής σύσκεψη με πρωτοβουλία Μακρόν – Στάρμερ

Την Παρασκευή, ο Μακρόν και ο πρωθυπουργός του Ηνωμένο Βασίλειο, Κιρ Στάρμερ, αναμένεται να συγκαλέσουν ευρεία διεθνή τηλεδιάσκεψη με τη συμμετοχή δεκάδων χωρών, με στόχο τον συντονισμό της «επόμενης ημέρας» στην περιοχή.

Οι περισσότερες χώρες θα συμμετάσχουν εξ αποστάσεως, ενώ οι ΗΠΑ δεν θα δώσουν το «παρών». Έχουν απευθυνθεί προσκλήσεις προς την Κίνα και την Ινδία, χωρίς ωστόσο να έχει επιβεβαιωθεί η συμμετοχή τους.

Ο υπουργός Εξωτερικών της Γαλλίας, Ζαν-Νοέλ Μπαρό, διευκρίνισε ότι η αποστολή θα ενεργοποιηθεί μόνο όταν σταματήσουν οι συγκρούσεις, ενώ θα υπάρξει συνεννόηση με χώρες της περιοχής, όπως το Ιράν και το Ομάν.

Παρά τη σύγκλιση σε βασικούς άξονες, δεν λείπουν οι διαφοροποιήσεις μεταξύ των Ευρωπαίων. Η Γαλλία θεωρεί ότι η απουσία των ΗΠΑ θα καταστήσει την αποστολή πιο αποδεκτή από την Τεχεράνη, ενώ το Λονδίνο εκφράζει ανησυχίες για την αποτελεσματικότητα μιας τέτοιας προσέγγισης.

Οι διατλαντικές σχέσεις έχουν επιβαρυνθεί το τελευταίο διάστημα, με αιχμές για εμπορικές πολιτικές, τη στάση απέναντι στην Ουκρανία και ευρύτερα ζητήματα ασφάλειας.

Πιέσεις Τραμπ για δυναμική παρέμβαση

Ο Ντόναλντ Τραμπ έχει καλέσει επανειλημμένα τις ευρωπαϊκές χώρες να συμβάλουν στρατιωτικά στο άνοιγμα των Στενών, ακόμη και με χρήση βίας, πρόταση που απορρίφθηκε ως επικίνδυνη και μη ρεαλιστική από τον Μακρόν.

Παράλληλα, ζήτησε τη συμμετοχή της Ευρώπης σε ναυτικό αποκλεισμό ιρανικών λιμανιών, με στόχο την άσκηση πίεσης στην Τεχεράνη, χωρίς όμως να βρει ανταπόκριση. Ο Στάρμερ υπογράμμισε ότι προτεραιότητα είναι η αποκατάσταση της ναυσιπλοΐας και όχι η περαιτέρω κλιμάκωση.

Τα τρία σκέλη της επιχείρησης

Το ευρωπαϊκό σχέδιο βασίζεται σε τρεις πυλώνες:

  • Οργάνωση της απομάκρυνσης εκατοντάδων πλοίων που έχουν εγκλωβιστεί στην περιοχή
  • Εκτεταμένες επιχειρήσεις εκκαθάρισης ναρκών, μετά τη ναρκοθέτηση τμημάτων των Στενών από το Ιράν
  • Ανάπτυξη ναυτικών δυνάμεων για συνοδεία και επιτήρηση της θαλάσσιας κυκλοφορίας

Η Ευρώπη διαθέτει σημαντικά μέσα στον τομέα της ναρκαλιείας — περισσότερα από 150 πλοία — ωστόσο η διαδικασία παραμένει ιδιαίτερα απαιτητική και χρονοβόρα.

Πρότυπο η επιχείρηση «Aspides»

Η σχεδιαζόμενη αποστολή αναμένεται να βασιστεί στο μοντέλο της επιχείρησης «Aσπίδες» στην Ερυθρά Θάλασσα, όπου ευρωπαϊκές χώρες, μεταξύ των οποίων και η Ελλάδα, ανέπτυξαν ναυτικές δυνάμεις για την προστασία εμπορικών πλοίων.

Η συμμετοχή χωρών όπως η Γερμανία προϋποθέτει κοινοβουλευτική έγκριση και διεθνή νομική κάλυψη, πιθανόν μέσω του Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ.

Η επιτυχία του εγχειρήματος θα εξαρτηθεί από πολλούς παράγοντες: τη διάρκεια της σύγκρουσης, τη στάση της Τεχεράνης και την ικανότητα των διεθνών δυνάμεων να συνεργαστούν αποτελεσματικά σε ένα εξαιρετικά εύθραυστο γεωπολιτικό περιβάλλον.

 

Διαβάστε επίσης 

Σαουδική Αραβία: Οικονομική βοήθεια 3 δισ. δολαρίων στο Πακιστάν

Νέα αιχμηρή επίθεση Τραμπ κατά του Πάπα Λέοντα – Ας του πει κάποιος ότι το Ιράν σκότωσε 42.000 άοπλους διαδηλωτές

Reuters: Η Κίνα ζήτησε από τις Maersk και MSC να διακόψουν τις δραστηριότητές τους στα λιμάνια του Παναμά