Τραμπ: Στρέφεται στη Λευκορωσία για φθηνότερη ποτάσα εν μέσω εμπορικής έντασης με τον Καναδά

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, δήλωσε ότι η Ουάσιγκτον συνεργάζεται με τη Λευκορωσία για να εξασφαλίσει μεγαλύτερες ποσότητες ποτάσας, βασικής πρώτης ύλης για τα λιπάσματα, εν μέσω της εμπορικής αντιπαράθεσης με τον Καναδά, έναν από τους σημαντικότερους προμηθευτές της χώρας.

«Οι Ηνωμένες Πολιτείες εργάζονται για μια τεράστια συμφωνία αγοράς ποτάσας από τη Λευκορωσία», ανέφερε ο Τραμπ σε ανάρτησή του τη Δευτέρα. «Η τιμή θα είναι σημαντικά χαμηλότερη από αυτή που πληρώνουμε σήμερα στον Καναδά. Πολύ καλά νέα για τους αγρότες και τους κτηνοτρόφους μας».

Ωστόσο, η Λευκορωσία προμήθευε ιστορικά πολύ μικρότερες ποσότητες ποτάσας στις ΗΠΑ, ενώ οι εξαγωγές της ενδέχεται να συναντήσουν και εμπόδια στη μεταφορά. Πριν από τους αμερικανικούς εμπορικούς περιορισμούς, είχε εξαγάγει στις ΗΠΑ περισσότερους από 700.000 τόνους καλιούχων λιπασμάτων το 2021. Η ποσότητα αυτή είναι μικρή σε σύγκριση με τους περίπου 13 εκατ. τόνους που εισήγαγαν οι ΗΠΑ το 2025, σχεδόν το 90% των οποίων προήλθε από τον Καναδά, σύμφωνα με το αμερικανικό υπουργείο Γεωργίας.

Οι δηλώσεις Τραμπ έρχονται ενώ κλιμακώνεται η εμπορική αντιπαράθεση ΗΠΑ και Καναδά, με τις δύο χώρες να επιβάλλουν αμοιβαίους δασμούς. Οι αμερικανικοί δασμοί, πάντως, δεν εφαρμόζονται σε ορισμένους από τους σημαντικότερους φυσικούς πόρους που εισάγουν οι ΗΠΑ από τον Καναδά, όπως το πετρέλαιο, η ποτάσα και τα κρίσιμα ορυκτά — ένδειξη της σημασίας τους για την αμερικανική οικονομία.

Τα μεγαλύτερα αποθέματα ποτάσας στον κόσμο βρίσκονται στην επαρχία Σασκάτσουαν του Καναδά. Η μετοχή της καναδικής παραγωγού λιπασμάτων Nutrien υποχώρησε έως και 5,2%, ενώ η μετοχή της Mosaic, με έδρα την Τάμπα, έχασε έως και 5,9% στη διάρκεια της συνεδρίασης, προτού περιορίσει τις απώλειές της. Οι δύο εταιρείες κυριαρχούν στην παραγωγή ποτάσας στη Βόρεια Αμερική μέσω της κοινής τους επιχείρησης Canpotex.

Παραμένει ασαφές αν ο Τραμπ θα μπορέσει να εξασφαλίσει επιπλέον προμήθειες. Ο πρόεδρος της Λευκορωσίας, Αλεξάντερ Λουκασένκο, δήλωσε νωρίτερα τη Δευτέρα ότι η χώρα δεν διαθέτει επαρκή παραγωγική δυνατότητα για να προμηθεύσει μεγάλες ποσότητες στις ΗΠΑ, καθώς η φετινή παραγωγή έχει ήδη δεσμευθεί με συμβόλαια. Η μεταφορά λευκορωσικών λιπασμάτων αντιμετωπίζει επίσης δυσκολίες τα τελευταία χρόνια, αφότου οι σιδηρόδρομοι της Λιθουανίας διέκοψαν το 2022 τη σύμβασή τους με την κρατική Belaruskali.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει επιβάλει εκτεταμένες κυρώσεις στη Λευκορωσία μετά τις προεδρικές εκλογές του 2020, τις οποίες ενίσχυσε μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία το 2022.

Η γεωγραφική θέση του Καναδά τού επιτρέπει να παραδίδει ποτάσα σε τιμές περίπου 35% χαμηλότερες από εκείνες της Λευκορωσίας, η οποία δεν έχει πρόσβαση στη θάλασσα, ανέφερε η αναλύτρια του Bloomberg Intelligence, Alexis Maxwell. Κατά την εκτίμησή της, χωρίς αντίστοιχες κινήσεις από την Ευρώπη σχετικά με τα λιμάνια της Βαλτικής, η χαλάρωση των αμερικανικών κυρώσεων που ανακοίνωσε ο Τραμπ δύσκολα θα αποκαταστήσει το ανταγωνιστικό πλεονέκτημα της Λευκορωσίας.

Ο Τραμπ επιδιώκει να αποκαταστήσει τις σχέσεις των ΗΠΑ με τη Λευκορωσία και τον Λουκασένκο, στενό σύμμαχο του Ρώσου προέδρου Βλαντίμιρ Πούτιν. Τον Μάρτιο, οι ΗΠΑ ήραν επιπλέον κυρώσεις στη λευκορωσική ποτάσα μετά την απελευθέρωση πολιτικών κρατουμένων, ενώ οι περιορισμοί της ΕΕ παρέμειναν σε ισχύ. Η διαφορετική αυτή στάση αναδεικνύει την απόκλιση στην προσέγγιση της Ουάσιγκτον και των Βρυξελλών απέναντι στον Λουκασένκο εν μέσω του πολέμου Ρωσίας–Ουκρανίας.

Οι ΗΠΑ πιέζουν επίσης την Ουκρανία να χαλαρώσει τους περιορισμούς στις εισαγωγές καλιούχων λιπασμάτων από τη Λευκορωσία και έχουν ζητήσει από το Κίεβο να ενθαρρύνει και άλλους Ευρωπαίους συμμάχους να πράξουν το ίδιο.

Πριν από τις δυτικές κυρώσεις, που επιβλήθηκαν λόγω της πολιτικής καταστολής στη Λευκορωσία και της στήριξής της προς τη Μόσχα στον πόλεμο κατά της Ουκρανίας, η ποτάσα αποτελούσε σημαντική πηγή συναλλάγματος για τη χώρα.

Οι Αμερικανοί αγρότες και κτηνοτρόφοι, κρίσιμες ομάδες ψηφοφόρων για τους Ρεπουμπλικανούς ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών του Νοεμβρίου, αντιμετωπίζουν αυξημένο κόστος για ντίζελ, λιπάσματα και άλλες εισροές. Παράλληλα, ο πόλεμος στο Ιράν και η δασμολογική πολιτική του Τραμπ προκαλούν αναταράξεις στις εξαγωγικές αγορές και στις εφοδιαστικές αλυσίδες. Σύμφωνα με το Bloomberg Green Markets, οι τιμές spot της ποτάσας στη Νέα Ορλεάνη βρίσκονται στο υψηλότερο επίπεδο από τον Ιούλιο του 2023.

Ο Τραμπ έχει λάβει μέτρα για να περιορίσει την πίεση στους παραγωγούς, καθώς οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι οι ψηφοφόροι αποδοκιμάζουν σε μεγάλο βαθμό τους χειρισμούς των Ρεπουμπλικανών στην οικονομία και στον πόλεμο.

Διαβάστε επίσης 

Ανάλυση του BBC: Οι ήττες του Μερτς υπονομεύουν τη σταθερότητα στη Γερμανία και την Ευρώπη πριν το κρίσιμο 2027

Τραμπ: «Βουβά» πλάνα από τον Λευκό Οίκο μετά το μποϊκοτάζ των τηλεοπτικών δικτύων

Στο ιστορικό χαμηλό του 32% η δημοτικότητά του – Υποχωρεί η στήριξη και από Ρεπουμπλικανούς