Σαουδική Αραβία: Έσοδα δισεκατομμυρίων από την «έκρηξη» τιμών στο πετρέλαιο – Ο ρόλος της Ερυθράς Θάλασσας και οι προκλήσεις

Την εκρηκτική άνοδο των τιμών του πετρελαίου λόγω της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή αλλά και τη γεωγραφική της θέση, «εκμεταλλεύτηκε» η Σαουδική Αραβία προκειμένου να αποκομίσει κέρδη δισεκατομμυρίων δολαρίων, εν μέσω μιας περιόδου περιορισμένων ενεργειακών ροών, που κλονίζει τις οικονομίες παγκοσμίως. 

Ακόμη και τη στιγμή που ο πόλεμος στο Ιράν έχει επιβραδύνει την οικονομική ανάπτυξη και έχει οδηγήσει σε αύξηση των δαπανών για άμυνα και εφοδιαστική αλυσίδα, η ανοδική πορεία του «μαύρου χρυσού», σε συνδυασμό με τον σχεδιασμό έκτακτης ανάγκης της χώρας, έχουν ενισχύσει σημαντικά τα έσοδα.

Το απαραίτητο “backstop” της Ερυθράς Θάλασσας

Παράλληλα, φιλοδοξία του πρίγκιπα διαδόχου Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν (MBS), είναι η Σαουδική Αραβία να αποκτήσει τον τίτλο του εμπορικού κόμβου, καθώς η εδραίωση μιας νέας διαμετακομιστικής δομής, αναβαθμίζει τη συνδεσιμότητα με τις περιφερειακές και παγκόσμιες αγορές, ισχυροποιώντας τη θέση της ως κεντρικού εμπορικού διαδρόμου μεταξύ Ανατολής και Δύσης.

Σημειώνεται ότι η Ερυθρά Θάλασσα του βασιλείου, έχει αναδειχθεί σε ζωτικό διάδρομο για την παράκαμψη των Στενών του Ορμούζ, τα οποία παραμένουν σχεδόν κλειστά για το εμπόριο από την έναρξη του πολέμου.

Αυτό μετατρέπει το κράτος του Κόλπου σε βασική οδό διαμετακόμισης για τις αλυσίδες εφοδιασμού, γεγονός που δίνει ένα ισχυρό boost στην οικονομία του πρίγκιπα MBS, ύψους 1,3 τρισεκατομμυρίων δολαρίων.

Αυξάνεται ο ανταγωνισμός

Την ίδια στιγμή όμως, το βασίλειο βρίσκεται αντιμέτωπο με αυξανόμενο ανταγωνισμό.

Εναλλακτικές εμπορικές οδοί αναπτύσσονται επίσης στην ανατολική ακτή των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, καθώς και στο Ομάν, ενώ τόσο τα ΗΑΕ όσο και το Κατάρ, έχουν ισχυροποιήσει τις δικές τους ενεργειακές ροές.

Τα ΗΑΕ, η δεύτερη μεγαλύτερη οικονομία της περιοχής, πραγματοποιούν δικές τους επενδύσεις, δημιουργώντας έναν εναλλακτικό κόμβο εξαγωγών στην ανατολική ακτή τους και επιταχύνοντας την κατασκευή ενός αγωγού προς το λιμάνι Φουτζέιρα στον Κόλπο του Ομάν, προκειμένου να διπλασιάσουν την ικανότητα εξαγωγής αργού πετρελαίου.

Σε κοντινή απόσταση, το Ομάν έχει εγκαινιάσει έναν νέο εμπορικό διάδρομο με το εμιράτο της Σάρτζα των ΗΑΕ.

Όπως αναφέρουν τα διεθνή μέσα ενημέρωσης, τα λιμάνια του Ομάν που επωφελούνται από τη ναυτιλία μέσω της Αραβικής Θάλασσας, διαδραματίζουν ολοένα και πιο ενεργό ρόλο στην περιοχή.

Σε υψηλό τριετίας τα έσοδα

Ωστόσο, τα έσοδα της Σαουδικής Αραβίας από τις εξαγωγές πετρελαίου εκτινάχθηκαν στο υψηλότερο επίπεδο των τελευταίων τριών ετών, στα 24,7 δισεκατομμύρια δολάρια, τον πρώτο μήνα του πολέμου.

Αυτό οφείλεται κυρίως σε ένα σχέδιο έκτακτης ανάγκης δεκαετιών, που περιλαμβάνει «πακέτο λύσεων» μέσω ενός ολοκληρωμένου δικτύου logistics, που επιτρέπει την παράκαμψη του Ορμούζ.

Ειδικότερα, πέντε νέοι εμπορευματικοί διάδρομοι, ενοποιούν τα οδικά και σιδηροδρομικά μέσα, διασυνδέουν τα λιμάνια του Αραβικού Κόλπου με τις κεντρικές και βόρειες περιφέρειες της Σαουδικής Αραβίας, και καταλήγουν στους λιμένες της Ερυθράς Θάλασσας και στις χώρες βόρεια του βασιλείου.

Πόσο κοστίζει ο πόλεμος

Εντούτοις, η οικονομική ανάπτυξη έχει επιβραδυνθεί στους τομείς που δεν αφορούν το πετρέλαιο.

Μάλιστα, το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (ΔΝΤ) αναθεώρησε επί τα χείρω τον Απρίλιο την πρόβλεψή του για την ανάπτυξη του βασιλείου κατά 0,9 ποσοστιαίες μονάδες στο 3,1% για το 2026, παρότι η μείωση αυτή ήταν η δεύτερη χαμηλότερη μεταξύ των χωρών του Κόλπου.

Σύμφωνα με διεθνείς αναλυτές, για τη Σαουδική Αραβία, κάθε μήνας πολέμου κοστίζει περίπου το 1,5% του ΑΕΠ σε επιπλέον δαπάνες, ενώ το ποσοστό αυξάνεται για τις περισσότερες γειτονικές χώρες.

Στο μεταξύ, η χώρα επαναπροσδιορίζει την «κορωνίδα» του στρατηγικού σχεδίου Vision 2030 του πρίγκιπα MBS, με στόχο την απεξάρτηση της οικονομίας της χώρας από το πετρέλαιο.

Μια νέα στρατηγική στο mega-project Neom, αναμένεται να δημιουργήσει έναν κόμβο που θα προτιμάται από ευρωπαϊκές εταιρείες για την πρόσβαση στα ΗΑΕ, το Κουβέιτ και το Ιράκ.

Ενισχύονται οι σχέσεις εμπιστοσύνης

Να σημειωθεί ότι ο κύριος δείκτης μετοχών της Σαουδικής Αραβίας (TASI) έχει σημειώσει άλμα κατά περίπου 3% από την έναρξη του πολέμου στις 28 Φεβρουαρίου, σε σύγκριση με πτώση περίπου 10% και 7% για τους αντίστοιχους δείκτες σε Ντουμπάι και Άμπου Ντάμπι.

Αυτό έχει ενισχύσει την εμπιστοσύνη μεταξύ των εταιρειών που επιθυμούν να εισαχθούν στο χρηματιστήριο του βασιλείου, με ορισμένες εταιρείες να προχωρούν την προετοιμασία εισαγωγής τους στο χρηματιστήριο, σε μια περίοδο που μέχρι στιγμής χαρακτηρίζεται συγκρατημένη χρονιά για τις IPO στον Κόλπο.

Όμως, ακόμη και αυτές οι προσπάθειες μπορεί να μην είναι αρκετές για να αντιμετωπιστούν όλες τις περιφερειακές απειλές που έχουν εμφανιστεί τα τελευταία χρόνια.

Μάλιστα, η πρόσβαση σε λιμάνια στην Ερυθρά Θάλασσα ενέχει και κινδύνους.

Οι μαχητές Χούθι στην Υεμένη έχουν πραγματοποιήσει επιθέσεις, πλήττοντας τη ναυτιλία στην περιοχή τα τελευταία χρόνια, παρότι έχουν αποφύγει τις επιθέσεις εναντίον των Σαουδαράβων κατά τη διάρκεια του πολέμου με το Ιράν.

Διαβάστε επίσης: 

Reuters: Ο Νετανιάχου παραδέχτηκε ότι δεν έχει λόγο στις αποφάσεις Τραμπ για το Ιράν

Iράν: «Καμία συμφωνία» ακόμα με τις ΗΠΑ – Δεν διαπραγματευόμαστε για τα πυρηνικά

Ευρωπαϊκό φυσικό αέριο: Βουτιά σχεδόν 6% μετά τις ενδείξεις προόδου στις συνομιλίες ΗΠΑ-Ιράν