Παρατείνεται το αδιέξοδο στη Μέση Ανατολή – Στο υψηλότερο επίπεδο από την έναρξη του πολέμου οι τιμές καυσίμων στις ΗΠΑ

Οι προσπάθειες να τερματιστεί ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή έμοιαζαν να παραμένουν σε απόλυτο αδιέξοδο χθες Τρίτη, με τις ΗΠΑ να αντιμετωπίζουν με σκεπτικισμό τη νέα πρόταση του Ιράν για να ανοίξουν τα Στενά του Ορμούζ , υπό διπλό, ιρανικό και αμερικανικό αποκλεισμό, που έχει παραλύσει την κίνηση των πλοίων.

Η αποκατάσταση της ελεύθερης ναυσιπλοΐας στα στενά αυτά, στρατηγικής σημασίας για την εμπορία πετρελαίου και αερίου, έχει μετατραπεί σε μείζον διακύβευμα ενόψει της επίλυσης της ένοπλης σύγκρουσης, που ξέσπασε με τους σαρωτικούς αεροπορικούς βομβαρδισμούς των ΗΠΑ και του Ισραήλ εναντίον του Ιράν την 28η Φεβρουαρίου.

Ενώ εφαρμόζεται κατάπαυση του πυρός τις τελευταίες τρεις εβδομάδες, τα στενά παραμένουν de facto κλειδωμένα από την Τεχεράνη. Η Ουάσιγκτον από την πλευρά της συνεχίζει τον αποκλεισμό των ιρανικών λιμανιών και οι διαπραγματεύσεις των δυο πλευρών μοιάζουν να κάνουν σημειωτόν.

«Δεν θεωρούμε ότι ο πόλεμος έχει τελειώσει», είπε στην ιρανική κρατική τηλεόραση εκπρόσωπος του στρατού του Ιράν, ο Αμίρ Ακραμινιά.

«Σθεναρή πίεση»

Η πιο πρόσφατη πρόταση που φέρεται να έκανε η Τεχεράνη για να τερματιστεί το αδιέξοδο συζητήθηκε στην Ουάσιγκτον από τον αμερικανό πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ και τους κυριότερους συμβούλους του για ζητήματα ασφαλείας.

Αμερικανοί αξιωματούχοι δεν διέψευσαν πληροφορίες του CNN και της Wall Street Journal κατά τις οποίες ο αμερικανός πρόεδρος άφησε να εννοηθεί σε συνεδρίαση τη Δευτέρα πως δεν υπάρχει σχεδόν καμιά πιθανότητα να δεχτεί την ιρανική πρόταση.

Η Τεχεράνη απαίτησε η Ουάσιγκτον να αποκηρύξει τις «παράνομες και παράλογες απαιτήσεις» που προβάλλει, κρίνοντας ότι οι ΗΠΑ δεν είναι «σε θέση πλέον να υπαγορεύουν πολιτικές σε ανεξάρτητα έθνη».

Σύμφωνα με ρεπορτάζ του αμερικανικού ιστότοπου Axios–το αναμετέδωσε αξιοσημείωτα το πρακτορείο IRNA–η ιρανική πρόταση είναι να ανοίξουν τα στενά, να τερματιστεί ο πόλεμος και μόνο κατόπιν να γίνει διαπραγμάτευση για το πρόγραμμα πυρηνικής ενέργειας της Ισλαμικής Δημοκρατίας.

Το ιρανικό κοινοβούλιο προετοιμάζει νόμο που προβλέπει ότι αρμόδιες για τα στενά θα είναι οι ένοπλες δυνάμεις, που θα απαγορεύσουν τη διέλευση πλοίων του Ισραήλ, ή συνδεόμενων με αυτό, και θα επιβάλλουν τέλη διέλευσης, πληρωτέων σε ιρανικά ριάλ.

«Δεν μπορούμε να ανεχθούμε οι Ιρανοί να προσπαθήσουν να δημιουργήσουν σύστημα στο οποίο αυτοί θα αποφασίζουν ποιος μπορεί να χρησιμοποιήσει διεθνή θαλάσσια οδό και πόσα πρέπει να πληρώνει για να τη χρησιμοποιήσει», είπε ο επικεφαλής της αμερικανικής διπλωματίας Μάρκο Ρούμπιο στο Fox News.

Όπως το βλέπει το αμερικανικό κέντρο αναλύσεων Soufan, «οι ιρανοί ηγέτες πιστεύουν ότι η αύξηση των παγκόσμιων τιμών του πετρελαίου και οι επικείμενες παγκόσμιες ελλείψεις πετρελαϊκών υποπροϊόντων (…) θα θέσουν τον πρόεδρο Τραμπ υπό μεγάλη πίεση να αποδεχτεί επίλυση της σύγκρουσης που θα απέχει πολύ από την απαίτησή του για ‘παράδοση άνευ όρων’».

Στην άλλη πλευρά, «ο Τραμπ και η ομάδα του μοιάζουν να λογαριάζουν–λαθεμένα, σύμφωνα με πολλούς ειδικούς–στο ότι ο αμερικανικός αποκλεισμός των ιρανικών λιμανιών θα ωθήσει τους ηγέτες του καθεστώτος να αποδεχθούν τις κεντρικές απαιτήσεις των ΗΠΑ», προσθέτει το κέντρο.

Ο Ντόναλντ Τραμπ καταφέρθηκε χθες εναντίον του γερμανού καγκελάριου Φρίντριχ Μερτς, προσάπτοντάς του μέσω Truth Social ότι «δεν ξέρει τι λέει» όταν αναφέρεται στο Ιράν.

Ο επικεφαλής της γερμανικής κυβέρνησης έκρινε προχθές Δευτέρα πως είναι φανερό ότι «οι Αμερικανοί δεν έχουν καμιά στρατηγική» και η Τεχεράνη «ταπεινώνει» τις ΗΠΑ.

Ο αμερικανικός στρατός ανακοίνωσε χθες ότι άνδρες του έκαναν νηοψία, κατόπιν άφησαν ελεύθερο εμπορικό πλοίο στη θάλασσα της Αραβίας, διότι υπήρχαν υποψίες πως προσπαθούσε να σπάσει τον αμερικανικό αποκλεισμό.

Αφότου επιβλήθηκε ο αποκλεισμός των ιρανικών λιμανιών την 13η Απριλίου, 39 πλοία έχουν αναγκαστεί να ανακρούσουν πρύμναν, σύμφωνα με την ίδια πηγή.

Η παράλυση του στενού, χωρίς προοπτική να ανοίξει ξανά άμεσα, έχει βαριές συνέπειες για την παγκόσμια οικονομία. Η τιμή του βαρελιού του πετρελαίου Μπρεντ Βόρειας Θάλασσας έκλεισε χθες πάνω από τα 111 δολάρια.

«Παγωμένη σύρραξη»;

Μπροστά στο διπλωματικό αδιέξοδο, το Κατάρ προειδοποίησε χθες εναντίον του ενδεχομένου «παγωμένης σύρραξης» στον Κόλπο.

Παράλληλα το Συμβούλιο Συνεργασίας του Κόλπου (ΣΣΚ), περιφερειακός οργανισμός υπό την ηγεσία της Σαουδικής Αραβίας, καταδίκασε για ακόμη μια φορά τις «κατάφωρες επιθέσεις» του Ιράν εναντίον των μελών του, απαιτώντας από την Τεχεράνη «σοβαρές προσπάθειες για την ανοικοδόμηση της εμπιστοσύνης».

Ο πόλεμος στοίχισε τη ζωή σε χιλιάδες ανθρώπους, στη μεγάλη πλειονότητά τους στο Ιράν και στον Λίβανο.

Ο βομβαρδισμός που έγινε την πρώτη ημέρα του πολέμου εναντίον σχολείου στη Μινάμπ, στο νότιο Ιράν–μια από τις χειρότερες τραγωδίες αυτής της ένοπλης σύρραξης–σκότωσε 155 ανθρώπους, ανάμεσά τους 120 παιδιά, κι όχι 175, όπως έλεγαν ως τώρα οι αρχές στην Τεχεράνη, κατά νεότερο απολογισμό, αναθεωρημένο προς τα κάτω, που μεταδόθηκε χθες από την κρατική τηλεόραση IRIB.

Στο άλλο βασικό θέατρο του πολέμου, στον Λίβανο, το Ισραήλ, που διεξάγει επιχειρήσεις εναντίον του σιιτικού κινήματος Χεζμπολάχ, εξαπέλυσε σειρά βομβαρδισμών, σκοτώνοντας τουλάχιστον οκτώ ανθρώπους, ανάμεσά τους τρία μέλη της πολιτικής προστασίας, και τραυμάτισε δυο άνδρες του στρατού του Λιβάνου, σύμφωνα με τις αρχές στη Βηρυτό.

Ο ισραηλινός υπουργός Εξωτερικών Γεδεών Σάαρ εξάλλου διαβεβαίωσε ότι η χώρα του δεν έχει απολύτως «καμιά εδαφική βλέψη» στον νότιο Λίβανο, όπου ο στρατός της χώρας του έχει αναπτύξει διάφορες μονάδες, παρά την κατάπαυση του πυρός που οι δυο πλευρές αλληλοκατηγορούνται πως αθετούν.

Οι τιμές της βενζίνης στα πρατήρια στις ΗΠΑ αυξήθηκαν φθάνοντας στο υψηλότερο επίπεδο αφότου άρχισε ο πόλεμος εναντίον του Ιράν την 28η Φεβρουαρίου, χωρίς να διαφαίνεται ακόμη καμιά πιθανότητα συμφωνίας ειρήνης για να τερματιστεί, σύμφωνα με δεδομένα που δημοσιοποίησε χθες Τρίτη ο μη κερδοσκοπικός οργανισμός American Automobile Association (AAA).

Οι Αμερικανοί πλήρωναν χθες 4,18 δολάρια το γαλόνι (3,785 λίτρα).

Οι τιμές είχαν να φθάσουν σε τέτοια επίπεδα από το ξέσπασμα του πολέμου της Ρωσίας εναντίον της Ουκρανίας τον Φεβρουάριο του 2022.

Πριν αρχίσει ο πόλεμος, η μέση τιμή της βενζίνης ήταν 2,98 δολάρια το γαλόνι. Έκτοτε αυξήθηκε κατά περίπου 40%.

Η αύξηση αυτή αποδίδεται εν μέρει στο κλείσιμο του στενού του Χορμούζ, μέρος θαλάσσιας αρτηρίας καίριας σημασίας για το παγκόσμιο εμπόριο πετρελαίου και αερίου. Το στενό είναι de facto κλειστό αφότου άρχισαν οι εχθροπραξίες.

Μολονότι οι εξαγωγές των πετρελαιοπαραγωγικών βασιλείων του Κόλπου έχουν προορισμό κατά κύριο λόγο χώρες της ανατολικής Ασίας, ιδίως την Κίνα και την Ιαπωνία, οι τιμές βασικών αγαθών αυξάνονται παγκοσμίως και πλήττουν ιδίως τους αυτοκινητιστές σε όλο τον κόσμο.

Σε σύγκριση με τους Ευρωπαίους πάντως, οι Αμερικανοί συνεχίζουν να πληρώνουν συγκριτικά χαμηλό κόστος για την αγορά καυσίμων.

Αν μετατραπεί σε λίτρα και ευρώ, η τιμή της βενζίνης στις ΗΠΑ είναι περίπου 0,94 ευρώ ανά λίτρο, δεν χωράει σύγκριση με τις τιμές ως ακόμη και πάνω από 2 ευρώ το λίτρο σε πρατήρια ευρωπαϊκών χωρών, όπως η Γερμανία, ή η Ελλάδα.

Η αμερικανική κυβέρνηση επιβάλλει χαμηλότερους φόρους και δασμούς στα καύσιμα, ενώ καλύπτει μέρος των αναγκών της χάρη στην εγχώρια παραγωγή πετρελαίου και υποπροϊόντων του.

Μολαταύτα, η αύξηση των τιμών είναι ολοένα πιο άβολο ζήτημα για την κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ–προεκλογικά, ο ρεπουμπλικάνος πρόεδρος δεσμευόταν πως θα μείωνε τις τιμές των καυσίμων στο μισό.

Με περίπου έξι μήνες να απομένουν πριν από τις εκλογές του Νοεμβρίου για την ανανέωση της σύνθεσης του Κογκρέσου στο μέσο της προεδρικής θητείας, η υλοποίηση της υπόσχεσης του ρεπουμπλικάνου δισεκατομμυριούχου φαντάζει ανέφικτη.

Η κυβέρνηση του προέδρου Τραμπ διαβεβαιώνει πως η αύξηση των τιμών δεν είναι παρά προσωρινή. Ωστόσο η ομοσπονδιακή υπηρεσία ενημέρωσης για την ενέργεια (eia) προειδοποιεί πως θα απαιτηθούν μήνες προτού οι μεταφορές καυσίμων και οι τιμές τους επανέλθουν σε πιο φυσιολογικά επίπεδα αφού ανοίξει το στενό.