ΝΑΤΟ: Ρωσικό σχέδιο για σαμποτάζ υποθαλάσσιων καλωδίων στην Αρκτική – Aυξάνεται η ανησυχία στην Ευρώπη

Σοβαρή ανησυχία στις χώρες του ΝΑΤΟ προκαλεί η αποκάλυψη ότι ρωσικές δυνάμεις πραγματοποίησαν στην Αρκτική άσκηση με στόχο την προσομοίωση ανάπτυξης ενός νέου, απόρρητου όπλου που θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί για την καταστροφή υποθαλάσσιων καλωδίων χωρίς να αφήνει εύκολα ίχνη.

Σύμφωνα με το αποκλειστικό ρεπορτάζ του Reuters, η επιχείρηση πραγματοποιήθηκε την άνοιξη σε θαλάσσια περιοχή κοντά στο απομακρυσμένο αρχιπέλαγος του Σβάλμπαρντ. Την παρουσία των ρωσικών σκαφών παρακολούθησαν δυνάμεις της Βρετανίας, της Νορβηγίας και των ΗΠΑ, οι οποίες, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, παρενέβησαν και απέτρεψαν την ολοκλήρωση της άσκησης.

Η επιχείρηση συνδέεται με τη ρωσική διεύθυνση υποθαλάσσιου πολέμου GUGI, η οποία φέρεται να αξιοποίησε βαθυσκάφη για να προσομοιώσει την ανάπτυξη της συγκεκριμένης τεχνολογίας. Οι δυτικοί αξιωματούχοι δεν έδωσαν λεπτομέρειες για τον τρόπο λειτουργίας του όπλου, ωστόσο υποστήριξαν ότι η άσκηση είχε ως αντικείμενο την προετοιμασία για πιθανή χρήση του σε περίπτωση σύγκρουσης με το ΝΑΤΟ.

Η Βρετανία και η Νορβηγία είχαν ανακοινώσει τον Απρίλιο ότι είχαν εντοπίσει μυστική ρωσική δραστηριότητα σε αρκτικά ύδατα. Ωστόσο, μέχρι σήμερα δεν είχαν γίνει γνωστές ούτε η ύπαρξη της συγκεκριμένης τεχνολογίας ούτε η ακριβής περιοχή της επιχείρησης, ενώ δεν είχε αποκαλυφθεί ο ρόλος των Ηνωμένων Πολιτειών.

Στο επίκεντρο τα υποθαλάσσια καλώδια

Η αποκάλυψη αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα καθώς τα υποθαλάσσια καλώδια αποτελούν κρίσιμη υποδομή για την παγκόσμια επικοινωνία, τη μεταφορά δεδομένων και τις χρηματοπιστωτικές συναλλαγές. Παρότι πολλά από αυτά έχουν διάμετρο που δεν ξεπερνά εκείνη ενός σωλήνα κήπου, μεταφέρουν τεράστιους όγκους δεδομένων και αποτελούν πλέον στρατηγικό στόχο σε περίπτωση μεγάλης γεωπολιτικής σύγκρουσης.

Ιδιαίτερη σημασία έχει η περιοχή του Σβάλμπαρντ, καθώς δύο καλώδια οπτικών ινών μήκους περίπου 1.400 χιλιομέτρων συνδέουν το αρχιπέλαγος με την ηπειρωτική Νορβηγία. Τα καλώδια βρίσκονται σε βάθη που φτάνουν περίπου τα 2.700 μέτρα και μεταφέρουν σημαντικές ποσότητες δορυφορικών δεδομένων από τον σταθμό SvalSat, τη μεγαλύτερη εγκατάσταση επίγειας δορυφορικής υποστήριξης στον κόσμο.

Οι δυτικές υπηρεσίες πληροφοριών εκτιμούν ότι η Μόσχα ενδέχεται να εντείνει τις επιχειρήσεις δολιοφθοράς στην Ευρώπη, ενώ υπάρχουν φόβοι ακόμη και για μια δοκιμή των ορίων της συλλογικής άμυνας του ΝΑΤΟ, μέσω μιας ενέργειας που θα μπορούσε να προκαλέσει σοβαρές επιπτώσεις χωρίς να οδηγήσει αυτομάτως σε ανοιχτή στρατιωτική σύγκρουση.

Το μήνυμα της Νορβηγίας προς τη Ρωσία

Παράλληλα με την επιχείρηση στη θάλασσα, Βρετανοί και Νορβηγοί αξιωματούχοι φέρεται να μετέφεραν στη Μόσχα το μήνυμα ότι οι κινήσεις της Ρωσίας έχουν γίνει αντιληπτές από τις δυτικές υπηρεσίες.

«Μέσω της κοινής μας επιχείρησης στείλαμε ένα σαφές μήνυμα στη Ρωσία ότι δεν μπορεί να επιχειρεί κρυφά», δήλωσε ο υπουργός Άμυνας της Νορβηγίας, Tore Sandvik.

Όπως τόνισε, οποιαδήποτε προσπάθεια στοχοποίησης κρίσιμων υποδομών θα εντοπίζεται και θα έχει συνέπειες, υπογραμμίζοντας παράλληλα ότι μια κλιμάκωση της έντασης στον Αρκτικό χώρο δεν εξυπηρετεί κανέναν.

Η Ρωσία δεν σχολίασε τις συγκεκριμένες πληροφορίες, ενώ το Κρεμλίνο έχει επανειλημμένα αρνηθεί ότι οργανώνει επιχειρήσεις σαμποτάζ σε χώρες του ΝΑΤΟ ή ότι προετοιμάζει αντιπαράθεση με τη Συμμαχία.

Η στρατηγική σημασία του «Bear Gap»

Σε περίπτωση κλιμάκωσης, ιδιαίτερη σημασία θα αποκτούσε η θαλάσσια περιοχή μεταξύ του νότιου άκρου του Σβάλμπαρντ και της ηπειρωτικής Νορβηγίας, γνωστή ως Bear Gap.

Από αυτή την περιοχή διέρχονται τα ρωσικά πυρηνοκίνητα υποβρύχια που επιχειρούν από τη χερσόνησο Κόλα, πριν κινηθούν προς τον Ατλαντικό και περάσουν από την περιοχή της Γιαν Μαγιέν.

Η Βρετανία ανακοίνωσε ότι τον Αύγουστο ανέπτυξε δυνάμεις στη Γιαν Μαγιέν, μαζί με Νορβηγούς και Αμερικανούς συμμάχους, στο πλαίσιο άσκησης που είχε στόχο να καταδείξει την ικανότητα του ΝΑΤΟ να επιχειρεί από κοινού στον Άπω Βορρά. Παράλληλα, η Νορβηγία σχεδιάζει την κατασκευή νέου καλωδίου οπτικών ινών που θα συνδέει τη Σβάλμπαρντ και τη Γιαν Μαγιέν με την ηπειρωτική χώρα έως το 2028.

Αυξάνεται η ανησυχία για τις υποθαλάσσιες υποδομές

Η ασφάλεια των υποθαλάσσιων υποδομών έχει βρεθεί στο επίκεντρο της προσοχής του ΝΑΤΟ μετά την καταστροφή τριών από τους τέσσερις αγωγούς Nord Stream το 2022. Παράλληλα, από το 2023 έχει αυξηθεί ο αριθμός των πλοίων που κινούνται με πολύ χαμηλές ταχύτητες πάνω ή κοντά σε αγωγούς, καλώδια ηλεκτρικής ενέργειας και τηλεπικοινωνιακές υποδομές, πρακτική που θεωρείται πιθανή μορφή χαρτογράφησης των ευάλωτων σημείων.

Σύμφωνα με στοιχεία της Windward, η δραστηριότητα αυτή στη Βόρεια Θάλασσα αυξήθηκε κατά 52% το 2024, φτάνοντας τα 13.079 πλοία, ενώ στην περιοχή της Νότιας Κινεζικής Θάλασσας σημειώθηκε αύξηση 88%.

Αν και η καταγραφή υποδομών σε διεθνή ύδατα δεν είναι παράνομη, ειδικοί ασφαλείας εκτιμούν ότι η έκταση της συγκεκριμένης δραστηριότητας μπορεί να αποτελεί προπαρασκευή για πιθανές επιχειρήσεις δολιοφθοράς.

Οι εξελίξεις οδήγησαν στη δημιουργία νέων μηχανισμών επιτήρησης, μεταξύ των οποίων το NATO Baltic Sentry και το βρετανικής πρωτοβουλίας Nordic Warden, με στόχο την ενίσχυση της προστασίας κρίσιμων υποθαλάσσιων υποδομών.

«Η Ρωσία και η Κίνα είναι πιθανότατα οι πιο ενεργές και κρίσιμες υποθαλάσσιες απειλές», εκτίμησε ο διευθύνων σύμβουλος της Windward, Ami Daniel.

Την ίδια ώρα, η Ευρώπη παραμένει ιδιαίτερα εκτεθειμένη, καθώς η εξάρτησή της από υποθαλάσσιες υποδομές αυξάνεται διαρκώς, ενώ η δυνατότητα προστασίας τους δεν έχει ακολουθήσει τον ίδιο ρυθμό. Η αυξανόμενη ζήτηση για δεδομένα και ηλεκτρική ενέργεια, μεταξύ άλλων λόγω της ανάπτυξης της τεχνητής νοημοσύνης, καθιστά τα δίκτυα αυτά ακόμη πιο κρίσιμα για την οικονομία και την ασφάλεια της Ευρώπης.

 

Διαβάστε επίσης 

Σαουδική Αραβία: Βουτιά στην παραγωγή πετρελαίου – Στο χαμηλότερο επίπεδο από το 1990

Barclays για γεν: Πώς μπορεί να φτάσει στα υψηλά επίπεδα των 150 ανά δολάριο (γράφημα)

ΕΚΤ: Νέα αύξηση των επιτοκίων στο 2,5% λόγω ράλι στην ενέργεια – Πρόβλεψη για υψηλότερο πληθωρισμό