Σε μια κίνηση που αναδιαμορφώνει το τοπίο ασφάλειας στη βόρεια Ευρώπη, η Βρετανία προχώρησε, μαζί με εννέα ακόμη ευρωπαϊκά κράτη, στη συμφωνία για τη συγκρότηση μιας ενιαίας ναυτικής δύναμης στο πλαίσιο της Κοινής Εκστρατευτικής Δύναμης (JEF). Η πρωτοβουλία αυτή σχεδιάζεται να λειτουργήσει συμπληρωματικά προς το ΝΑΤΟ, με σαφή προσανατολισμό στην αποτροπή πιθανών μελλοντικών απειλών από τη Ρωσία στον βόρειο θαλάσσιο άξονα.

Όπως επισημαίνει δημοσίευμα του Guardian, ο επικεφαλής του Βασιλικού Ναυτικού, ναύαρχος σερ Γκουίν Τζένκινς, ξεκαθάρισε ότι, παρά την κλιμακούμενη ένταση στη Μέση Ανατολή και τις επιπτώσεις από το κλείσιμο του Στενού του Ορμούζ μετά τη σύγκρουση ΗΠΑ–Ισραήλ με το Ιράν, η Ρωσία εξακολουθεί να αποτελεί τη σοβαρότερη και πιο άμεση απειλή για τη διεθνή ασφάλεια.

1

Στο πλαίσιο αυτό, τα δέκα κράτη-μέλη της JEF υπέγραψαν κοινή δήλωση πρόθεσης για τη συγκρότηση μιας πολυεθνικής ναυτικής δύναμης. Ο σχηματισμός αυτός θα λειτουργεί υποστηρικτικά προς τις δομές του ΝΑΤΟ, δίνοντας έμφαση στη στενή συνεργασία, τη συστηματική εκπαίδευση και την ενίσχυση της επιχειρησιακής ετοιμότητας.

Η JEF απαρτίζεται (πέρα από την Βρετανία) από την Ολλανδία, πέντε σκανδιναβικές χώρες και τρία κράτη της Βαλτικής, με το Ηνωμένο Βασίλειο να κατέχει τον ισχυρότερο στρατιωτικό ρόλο. Την ίδια στιγμή, ο Καναδάς εμφανίζεται να εξετάζει σοβαρά το ενδεχόμενο ένταξής του στη συγκεκριμένη πρωτοβουλία.

Ρήγμα στις διατλαντικές σχέσεις

Αξιοσημείωτο είναι ότι από τη νέα αυτή ναυτική δομή απουσιάζουν οι Ηνωμένες Πολιτείες. Πληροφορίες αναφέρουν ότι ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ έχει εκφράσει έντονη δυσαρέσκεια προς το Ηνωμένο Βασίλειο για τη στάση του στον πόλεμο με το Ιράν, ενώ δεν έχει διστάσει να ασκήσει κριτική και στις επιχειρησιακές δυνατότητες των βρετανικών αεροπλανοφόρων.

Το κλίμα αυτό αντανακλά μια ευρύτερη επιδείνωση στις στρατιωτικές σχέσεις μεταξύ Ουάσινγκτον και Λονδίνου, με βασικά σημεία τριβής τόσο τη διαχείριση της κρίσης στο Στενό του Ορμούζ όσο και τη μορφή της στρατιωτικής παρουσίας στην ευρύτερη περιοχή.

Αυξημένη ρωσική δραστηριότητα

Ο σερ Τζένκινς υπογράμμισε ότι τα τελευταία χρόνια παρατηρείται αισθητή αύξηση της ρωσικής δραστηριότητας σε θαλάσσιες περιοχές που σχετίζονται με το Ηνωμένο Βασίλειο, κάνοντας λόγο για άνοδο της τάξης του 30% σε περιστατικά παραβίασης μέσα σε διάστημα δύο ετών. Όπως σημείωσε, η χώρα αντιμετωπίζει ουσιαστικά ένα «ανοιχτό θαλάσσιο σύνορο» με τη Ρωσία στον βορρά.

Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί και η παρουσία ρωσικών υποβρυχίων κατασκοπείας, τα οποία φέρεται να παρακολουθούν κρίσιμες υποθαλάσσιες υποδομές γύρω από τη Βρετανία, εντείνοντας τους φόβους για ενδεχόμενες υβριδικές απειλές.

Ο επιχειρησιακός σχεδιασμός

Η νέα ναυτική δύναμη προβλέπεται, εφόσον απαιτηθεί, να τελεί υπό τη διοίκηση του στρατιωτικού αρχηγείου στο Νόρθγουντ, κοντά στο Λονδίνο. Κεντρικός στόχος αποτελεί η ενίσχυση της κοινής εκπαίδευσης και της επιχειρησιακής συνοχής, με δυνατότητα ταχείας ανάπτυξης δυνάμεων, υψηλό βαθμό διαλειτουργικότητας και έτοιμα σχέδια για άμεση εμπλοκή.

Ωστόσο, δεν λείπουν οι προκλήσεις. Κατά την έναρξη της πρόσφατης κρίσης στη Μέση Ανατολή, καταγράφηκαν δυσκολίες στη διαθεσιμότητα πλοίων του Βασιλικού Ναυτικού, με πηγές να αποδίδουν το πρόβλημα σε χρόνια υποεπένδυση και περικοπές στη ναυπηγική βιομηχανία.

Παράλληλα, ο Τζένκινς αποκάλυψε ότι μέσα στην επόμενη διετία αναμένεται να ενταχθούν στον στόλο και μη επανδρωμένα συνοδευτικά σκάφη — μεγάλα θαλάσσια drones που θα επιχειρούν δίπλα σε επανδρωμένα πολεμικά πλοία, ενισχύοντας τις δυνατότητες επιτήρησης και αντίδρασης.

«Σκιώδης στόλος» και γεωπολιτικές εντάσεις στα ευρωπαϊκά ύδατα

Σε επίπεδο οικονομικών και ναυτιλιακών πιέσεων, το Ηνωμένο Βασίλειο έχει προειδοποιήσει ότι ενδέχεται να προχωρήσει σε κατασχέσεις δεξαμενόπλοιων που συνδέονται με τον λεγόμενο «σκιώδη στόλο» της Ρωσίας, ο οποίος χρησιμοποιείται για τη μεταφορά πετρελαίου υπό καθεστώς κυρώσεων. Μέχρι στιγμής, ωστόσο, δεν έχουν υλοποιηθεί τέτοιες ενέργειες, σε αντίθεση με άλλες ευρωπαϊκές χώρες.

Την ίδια ώρα, καταγράφονται περιστατικά συνοδείας πλοίων υπό κυρώσεις από ρωσικές φρεγάτες μέσω των Στενών του Ντόβερ, παρά τις δημόσιες προειδοποιήσεις του Λονδίνου. Από τότε, δεκάδες δεξαμενόπλοια που υπόκεινται σε περιοριστικά μέτρα έχουν διασχίσει τα βρετανικά ύδατα, εντείνοντας τις ανησυχίες για την αποτελεσματικότητα των κυρώσεων και τον έλεγχο της ναυσιπλοΐας στην περιοχή.

 

Διαβάστε επίσης 

Παρέμβαση Πιερρακάκη: Ζητά από το Νομικό Συμβούλιο του Κράτους επιτάχυνση των διαδικασιών για τα θύματα σε Μάτι, Μάνδρα και Τέμπη

Μακροχρόνιο αποκλεισμό των λιμανιών του Ιράν ετοιμάζει ο Τραμπ – Ράλι στις τιμές του πετρελαίου, το Brent εκτινάχθηκε έως τα 126 δολ. (upd)

Βιομηχανία: Το ΥΠΕΝ ανοίγει τη συζήτηση για αποθήκευση behind the meter για τη μείωση ενεργειακού κόστους