Εκλογές στο Ισραήλ: Πρωτιά Νετανιάχου χωρίς αυτοδυναμία με καταμετρημένο το 70,7% – Ρυθμιστής οι αραβικές παρατάξεις

Σημαντικό προβάδισμα έναντι της αντιπολίτευσης καταγράφει ο Μπενιαμίν Νετανιάχου στις βουλευτικές εκλογές του Ισραήλ, σύμφωνα με τις προβολές των ισραηλινών μέσων ενημέρωσης, με καταμετρημένο περίπου το 70,7% των ψήφων το πρωί της Τετάρτης (28/10). Ωστόσο, το μπλοκ του Ισραηλινού πρωθυπουργού δεν εξασφαλίζει αυτοδυναμία στην Κνεσέτ, αφήνοντας ανοιχτό το ζήτημα του σχηματισμού κυβέρνησης και αναδεικνύοντας τον καθοριστικό ρόλο των αραβικών κομμάτων.

Σύμφωνα με το Reuters, οι εκλογικές προβολές αποδίδουν 54 έδρες στο μπλοκ του Νετανιάχου, το οποίο αποτελείται από δεξιά, ακροδεξιά και υπερορθόδοξα κόμματα, έναντι 47 εδρών για τις δυνάμεις της αντιπολίτευσης υπό τον Γκάντι Άιζενκοτ.

Τα κόμματα που εκπροσωπούν τους Άραβες πολίτες του Ισραήλ εκτιμάται ότι εξασφαλίζουν 19 έδρες, αριθμός που ενδέχεται να αποδειχθεί καθοριστικός για τις μετεκλογικές εξελίξεις.

Καθώς η Κνεσέτ διαθέτει 120 έδρες και απαιτούνται τουλάχιστον 61 για τον σχηματισμό κοινοβουλευτικής πλειοψηφίας, κανένα από τα δύο βασικά πολιτικά μπλοκ δεν συγκεντρώνει αυτοδύναμα τον απαιτούμενο αριθμό.

Η εικόνα της καταμέτρησης και το αδιέξοδο των 61 εδρών

Η εικόνα αυτή διαφοροποιείται από τις προεκλογικές δημοσκοπήσεις, οι οποίες προέβλεπαν ιδιαίτερα αμφίρροπη αναμέτρηση.

Παρότι το μπλοκ του Νετανιάχου χάνει την κοινοβουλευτική πλειοψηφία που διέθετε, η αντιπολίτευση δεν συγκεντρώνει τις έδρες που απαιτούνται για να σχηματίσει κυβέρνηση χωρίς κάποια μορφή στήριξης από αραβικά κόμματα.

Η προοπτική αυτή παρουσιάζει πολιτικές δυσκολίες, καθώς αρκετές από τις παρατάξεις που αντιτίθενται στον Νετανιάχου έχουν αποκλείσει τη συνεργασία με αραβικούς πολιτικούς σχηματισμούς.

Σε περίπτωση παρατεταμένων διαπραγματεύσεων για τον σχηματισμό συνασπισμού, ο Νετανιάχου θα παραμείνει πρωθυπουργός υπηρεσιακής κυβέρνησης μέχρι την ανάδειξη νέας κυβέρνησης ή τη διεξαγωγή νέων εκλογών.

Νετανιάχου: Έκκληση για «ισχυρή δεξιά εθνική κυβέρνηση»

Μιλώντας λίγο μετά τις 03:00 τα ξημερώματα στα κεντρικά γραφεία του Λικούντ στην Ιερουσαλήμ, ο Μπενιαμίν Νετανιάχου κάλεσε σε σχηματισμό μιας «ισχυρής δεξιάς εθνικής κυβέρνησης».

Ο Ισραηλινός πρωθυπουργός αναφέρθηκε στις στρατιωτικές επιχειρήσεις της χώρας του και έθεσε εκ νέου το ζήτημα της αντιμετώπισης του Ιράν, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο νέας κοινής στρατιωτικής δράσης με τις Ηνωμένες Πολιτείες.

«Το Ισραήλ βρίσκεται μπροστά σε μια μοναδική ιστορική ευκαιρία, μαζί με τον εταίρο μας, τον πρόεδρο Τραμπ, να εξαλείψουμε μια για πάντα την υπαρξιακή απειλή του Ιράν. Όμως, άλλες σκοπιμότητες δεν πρέπει να μας αποπροσανατολίσουν από αυτή την ιερή αποστολή», δήλωσε.

Οι αναφορές του στο Ιράν αναδεικνύουν τον κεντρικό ρόλο που εξακολουθούν να διαδραματίζουν τα ζητήματα εθνικής ασφάλειας στην ισραηλινή πολιτική αντιπαράθεση.

Τραμπ: «Η υποστήριξή μου τον βοήθησε πολύ»

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, είχε καλέσει τους Ισραηλινούς ψηφοφόρους να διατηρήσουν τον Νετανιάχου στην εξουσία, προκειμένου οι δύο ηγέτες να μπορέσουν, όπως είχε δηλώσει, να «ολοκληρώσουν τη δουλειά» στο Ιράν.

Μιλώντας τα ξημερώματα της Τετάρτης, κατά τη διάρκεια προεκλογικής εμφάνισης στο Τέξας, ο Αμερικανός πρόεδρος υποστήριξε ότι η δημόσια στήριξή του συνέβαλε στην εκλογική επίδοση του Ισραηλινού πρωθυπουργού.

«Νομίζω ότι όταν δόθηκε η υποστήριξή μου, τον βοήθησε πολύ. Άκουσα ότι τα πήγε αρκετά καλά. Μπορεί να είναι νίκη ή ισοπαλία. Η ισοπαλία θεωρείται κατά κάποιον τρόπο νίκη σε αυτή την περίπτωση, επειδή πρόκειται για μια μεγάλη παρτίδα σκακιού», ανέφερε.

Η παρέμβαση του Τραμπ αποτελεί μέρος της στενής πολιτικής σχέσης των δύο ηγετών, ιδιαίτερα σε ό,τι αφορά την πολιτική απέναντι στην Τεχεράνη.

Άιζενκοτ: Προειδοποίηση προς τις υπηρεσίες ασφαλείας

Από την πλευρά του, ο Γκάντι Άιζενκοτ αναγνώρισε ότι ο Νετανιάχου παραμένει στην πρωθυπουργία ως επικεφαλής υπηρεσιακής κυβέρνησης, υποστήριξε όμως ότι έχει χάσει την εμπιστοσύνη των πολιτών και τον κάλεσε να αποχωρήσει από την πολιτική.

Ο ηγέτης της αντιπολίτευσης απηύθυνε επίσης προειδοποίηση προς τους επικεφαλής των υπηρεσιών ασφαλείας και της δημόσιας διοίκησης, εκφράζοντας την ανησυχία ότι ζητήματα εθνικής ασφάλειας θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για πολιτικούς σκοπούς.

«Καλώ τους επικεφαλής των υπηρεσιών ασφαλείας και της δημόσιας διοίκησης: Ο Νετανιάχου είναι υπηρεσιακός πρωθυπουργός, χωρίς εντολή ή εμπιστοσύνη από τον λαό», δήλωσε.

Στη συνέχεια τόνισε ότι οι κρατικοί αξιωματούχοι οφείλουν να υπηρετούν αποκλειστικά το κράτος και τους πολίτες του Ισραήλ, διαμηνύοντας ότι θα τους στηρίξει απέναντι σε ενδεχόμενες πολιτικές πιέσεις.

«Νετανιάχου, μην τολμήσεις να χρησιμοποιήσεις την ασφάλεια του Ισραήλ για τις πολιτικές σου ανάγκες», πρόσθεσε.

Οι δηλώσεις του αποτυπώνουν την ένταση μεταξύ των δύο πολιτικών στρατοπέδων, με το αποτέλεσμα της κάλπης να μην έχει δώσει ακόμη σαφή λύση στο ζήτημα της διακυβέρνησης.

Οι πρώτες εκλογές μετά την 7η Οκτωβρίου 2023

Η εκλογική αναμέτρηση ήταν η πρώτη που πραγματοποιήθηκε στο Ισραήλ μετά τις επιθέσεις της Χαμάς στις 7 Οκτωβρίου 2023, οι οποίες οδήγησαν σε μια παρατεταμένη περίοδο πολεμικών συγκρούσεων στη Γάζα, στον Λίβανο και στο Ιράν.

Ο πόλεμος στη Γάζα έχει επιβαρύνει σημαντικά τη διεθνή θέση του Ισραήλ, ενώ η πολιτική και στρατιωτική διαχείρισή του αποτέλεσε κεντρικό ζήτημα της προεκλογικής αντιπαράθεσης.

Παράλληλα, ο Νετανιάχου βρίσκεται αντιμέτωπος με ένταλμα σύλληψης του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου για φερόμενα εγκλήματα πολέμου, κατηγορίες τις οποίες απορρίπτει.

Στο εσωτερικό του Ισραήλ αντιμετωπίζει επίσης κατηγορίες διαφθοράς, τις οποίες αρνείται, υποστηρίζοντας ότι αποτελούν μέρος μιας πολιτικά υποκινούμενης προσπάθειας εναντίον του.

Τα ζητήματα αυτά, μαζί με την ασφάλεια, την οικονομία και τις σχέσεις με τους Παλαιστινίους, βρέθηκαν στο επίκεντρο της εκλογικής αναμέτρησης.

Η μετατόπιση της ισραηλινής πολιτικής σκηνής

Η εκλογική επίδοση του μπλοκ Νετανιάχου αναδεικνύει τη διαρκή επιρροή του στον εβραϊκό πληθυσμό του Ισραήλ, παρά τις πολιτικές αντιπαραθέσεις και τις εξελίξεις των τελευταίων ετών.

Σύμφωνα με την ανάλυση του Reuters, το αποτέλεσμα αντανακλά τη μακροχρόνια μετατόπιση της ισραηλινής πολιτικής σκηνής προς εθνικιστικές και συντηρητικές θέσεις.

Ο Νετανιάχου έχει συνδέσει την πολιτική του πορεία με την αντίθεση στη δημιουργία ανεξάρτητου παλαιστινιακού κράτους, την υποστήριξη των ισραηλινών οικισμών στα κατεχόμενα παλαιστινιακά εδάφη και τη σκληρή στάση απέναντι στις διεθνείς επικρίσεις.

Αντίθετα, η παραδοσιακή κεντροαριστερά, η οποία διαδραμάτισε πρωταγωνιστικό ρόλο στις πρώτες δεκαετίες του ισραηλινού κράτους και στις ειρηνευτικές διαπραγματεύσεις με τους Άραβες γείτονές του, έχει περιορίσει σημαντικά την κοινοβουλευτική της επιρροή.

Ο Νετανιάχου εξελέγη για πρώτη φορά πρωθυπουργός το 1996, επέστρεψε στην εξουσία το 2009 και έχει κυριαρχήσει στην πολιτική ζωή της χώρας, με εξαίρεση μια περίοδο περίπου 18 μηνών κατά την οποία κυβερνούσε συνασπισμός των αντιπάλων του.

Συμμετοχή 77,7% – Η υψηλότερη εδώ και περισσότερα από 20 χρόνια

Ιδιαίτερα υψηλή ήταν η συμμετοχή των Ισραηλινών στις κάλπες, φτάνοντας το 77,7%, σύμφωνα με την Κεντρική Εκλογική Επιτροπή.

Πρόκειται για το υψηλότερο ποσοστό συμμετοχής των τελευταίων δύο και πλέον δεκαετιών, περίπου επτά ποσοστιαίες μονάδες υψηλότερο από τις εκλογές του 2022.

Η αυξημένη προσέλευση αντανακλά τη σημασία που απέδωσαν οι ψηφοφόροι στην αναμέτρηση, η οποία πραγματοποιήθηκε έπειτα από χρόνια πολεμικών συγκρούσεων και έντονης πολιτικής πόλωσης.

Ενισχυμένα τα αραβικά κόμματα

Ιδιαίτερη σημασία αποκτά η επίδοση των κομμάτων που εκπροσωπούν τους Άραβες πολίτες του Ισραήλ, οι οποίοι αποτελούν περισσότερο από το ένα πέμπτο του πληθυσμού της χώρας.

Η συμμετοχή των Αράβων ψηφοφόρων ήταν ιδιαίτερα αυξημένη, με τις πολιτικές αντιπαραθέσεις γύρω από τις διακρίσεις, την ισότητα των δικαιωμάτων και τον πόλεμο να επηρεάζουν την εκλογική κινητοποίηση.

Σύμφωνα με τις προβολές που επικαλείται το Reuters, τα αραβικά κόμματα εξασφαλίζουν συνολικά 19 έδρες, γεγονός που τους δίνει ιδιαίτερο βάρος στη μετεκλογική κοινοβουλευτική αριθμητική.

Στα κεντρικά γραφεία της Κοινής Λίστας, της συμμαχίας αραβικών κομμάτων, οι πρώτες εκλογικές εκτιμήσεις έγιναν δεκτές με χειροκροτήματα και πανηγυρισμούς.

Η Φάτεν Γκάτας, υποψήφια της Κοινής Λίστας, δήλωσε από τη Ναζαρέτ:

«Απορρίπτουμε την κατοχή και τον ρατσισμό και θα παραμείνουμε εδώ».

Παρά την ενίσχυσή τους, η συμμετοχή ή η στήριξη των αραβικών κομμάτων σε μια νέα κυβερνητική πλειοψηφία παραμένει ανοιχτό πολιτικό ζήτημα, καθώς σημαντικές δυνάμεις της εβραϊκής αντιπολίτευσης έχουν αποκλείσει μέχρι στιγμής τη συνεργασία μαζί τους.

Το επόμενο βήμα: Διαβουλεύσεις για τον σχηματισμό κυβέρνησης

Μετά την ολοκλήρωση της καταμέτρησης, ο πρόεδρος του Ισραήλ, Ισαάκ Χέρτσογκ, αναμένεται να πραγματοποιήσει διαβουλεύσεις με τους εκπροσώπους των κοινοβουλευτικών κομμάτων και να αναθέσει την εντολή σχηματισμού κυβέρνησης στον πολιτικό αρχηγό που κρίνει ότι έχει τις μεγαλύτερες δυνατότητες συγκρότησης πλειοψηφίας.

Οι διαπραγματεύσεις ενδέχεται να διαρκέσουν αρκετές εβδομάδες, καθώς κανένα από τα δύο βασικά μπλοκ δεν διαθέτει τις 61 έδρες που απαιτούνται για αυτοδύναμη κοινοβουλευτική στήριξη.

Εάν δεν επιτευχθεί συμφωνία, παραμένει ανοιχτό το ενδεχόμενο νέων εκλογών. Μέχρι τον σχηματισμό νέας κυβέρνησης, ο Μπενιαμίν Νετανιάχου θα εξακολουθήσει να ασκεί τα καθήκοντα του πρωθυπουργού σε υπηρεσιακή βάση.