Axios: Η συμφωνία που διαπραγματεύονται ΗΠΑ – Ιράν – Ομάν για το Ορμούζ

Στην τελική ευθεία φαίνεται να βρίσκονται οι διαπραγματεύσεις μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών, του Ιράν και του Ομάν για την επίτευξη μιας προσωρινής συμφωνίας που θα επιτρέψει την επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ, μιας από τις σημαντικότερες θαλάσσιες οδούς για το παγκόσμιο εμπόριο πετρελαίου. Σύμφωνα με αποκλειστικές πληροφορίες του Axios, η Ουάσιγκτον επιδιώκει η συμφωνία να ανακοινωθεί ακόμη και μέσα στην Τετάρτη.

Το δημοσίευμα, που επικαλείται δύο πηγές από την περιοχή και έναν Αμερικανό αξιωματούχο, αναφέρει ότι οι συνομιλίες έχουν προχωρήσει σημαντικά τις τελευταίες ημέρες, δημιουργώντας αισιοδοξία ότι μπορεί να ανοίξει ο δρόμος τόσο για την αποκατάσταση της ναυσιπλοΐας όσο και για μια ευρύτερη διπλωματική αποκλιμάκωση μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης.

Η υπό διαμόρφωση συμφωνία αποτελεί προϊόν διαπραγματεύσεων που βρίσκονται σε εξέλιξη εδώ και εβδομάδες και στοχεύει στην επαναφορά της εκεχειρίας ανάμεσα στις δύο χώρες. Παράλληλα, φιλοδοξεί να δημιουργήσει τις προϋποθέσεις για την επανέναρξη των συνομιλιών σχετικά με το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, ένα ζήτημα που εξακολουθεί να βρίσκεται στο επίκεντρο των διεθνών ανησυχιών.

Ο Τραμπ ανέστειλε τη στρατιωτική επιχείρηση

Σύμφωνα με το Axios, ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ αποφάσισε το προηγούμενο Σάββατο να μην προχωρήσει στην ευρείας κλίμακας στρατιωτική επιχείρηση που είχε προαναγγείλει κατά του Ιράν, επιλέγοντας να δώσει περισσότερο χρόνο στη διπλωματική προσπάθεια.

Παρότι η στρατιωτική επιλογή παραμένει στο τραπέζι, το δημοσίευμα σημειώνει ότι η αμερικανική κυβέρνηση επιθυμεί να εξαντλήσει τα περιθώρια συνεννόησης. Ωστόσο, εάν οι συνομιλίες οδηγηθούν σε αδιέξοδο, δεν αποκλείεται ο Λευκός Οίκος να επανεξετάσει το ενδεχόμενο στρατιωτικής δράσης.

Πώς θα λειτουργήσει η συμφωνία

Οι πληροφορίες που επικαλείται το Axios κάνουν λόγο για μια μεταβατική συμφωνία διάρκειας 60 ημερών μεταξύ του Ομάν και του Ιράν, με αντικείμενο τη ρύθμιση της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ και δυνατότητα παράτασής της εφόσον οι δύο πλευρές συμφωνήσουν.

Το σχέδιο προβλέπει ότι τα πλοία που κατευθύνονται προς τον Περσικό Κόλπο θα χρησιμοποιούν τη βόρεια λωρίδα ναυσιπλοΐας, η οποία διέρχεται από τα ιρανικά χωρικά ύδατα. Αντίστοιχα, τα πλοία που εξέρχονται προς την Αραβική Θάλασσα θα κινούνται μέσω της νότιας λωρίδας, στα χωρικά ύδατα του Ομάν, σε συντονισμό με τις ιρανικές αρχές.

Κατά τη διάρκεια της μεταβατικής περιόδου δεν θα επιβάλλονται τέλη ή διόδια διέλευσης, ενώ οι εμπλεκόμενες πλευρές αναλαμβάνουν να ολοκληρώσουν μέσα σε 30 ημέρες την αποναρκοθέτηση της κεντρικής λωρίδας του θαλάσσιου διαδρόμου.

Μετά την ολοκλήρωση των εργασιών, η συγκεκριμένη λωρίδα θα μπορεί να χρησιμοποιείται και για τις δύο κατευθύνσεις της ναυσιπλοΐας, στο πλαίσιο μιας μόνιμης συμφωνίας που θα αποτελέσει αντικείμενο νέων διαπραγματεύσεων μεταξύ Ομάν και Ιράν.

Η αποτυχία της προηγούμενης προσπάθειας

Το Axios υπενθυμίζει ότι δεν είναι η πρώτη φορά που οι δύο πλευρές πλησιάζουν σε συμφωνία. Πριν από περίπου τρεις εβδομάδες, ο Λευκός Οίκος, το Ομάν και οι υπόλοιποι διαμεσολαβητές θεωρούσαν ότι είχαν εξασφαλίσει τη συναίνεση της Τεχεράνης.

Ωστόσο, η επανέναρξη των επιθέσεων κατά εμπορικών πλοίων από το Ιράν ανέτρεψε τα δεδομένα, οδηγώντας σε νέα κλιμάκωση της έντασης. Οι συγκρούσεις συνεχίστηκαν για ακόμη δύο εβδομάδες, με αποτέλεσμα οι σχέσεις Ουάσιγκτον και Τεχεράνης να βρεθούν ξανά στα πρόθυρα μιας γενικευμένης στρατιωτικής αντιπαράθεσης.

Πολυεπίπεδη διαμεσολάβηση

Καθοριστική χαρακτηρίζεται η συμβολή αρκετών χωρών της περιοχής στην προσπάθεια γεφύρωσης των διαφορών. Εκτός από το Ομάν, ενεργό ρόλο στις επαφές διαδραμάτισαν το Κατάρ, η Σαουδική Αραβία και το Πακιστάν, συμμετέχοντας στις διπλωματικές πρωτοβουλίες που στόχο είχαν την αποκλιμάκωση της κρίσης.

Από αμερικανικής πλευράς, ο Λευκός Οίκος συμμετείχε άμεσα στις συνομιλίες, ενώ τις τελευταίες ημέρες πραγματοποιήθηκαν συνεχείς επαφές ανάμεσα στον ειδικό απεσταλμένο του Ντόναλντ Τραμπ, Στιβ Γουίτκοφ, τον υπουργό Εξωτερικών του Ιράν Αμπάς Αραγτσί και τον υπουργό Εξωτερικών του Ομάν Μπαντρ αλ Μπουσαΐντι.

Όπως αναφέρει το δημοσίευμα, ο επικεφαλής της ιρανικής διπλωματίας είχε αποδεχθεί κατ’ αρχήν το σχέδιο συμφωνίας ήδη από το προηγούμενο Σαββατοκύριακο. Ωστόσο, για να προχωρήσει η διαδικασία απαιτούνταν η έγκριση της ανώτατης πολιτικής και στρατιωτικής ηγεσίας της Ισλαμικής Δημοκρατίας.

Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, η διαδικασία αυτή ολοκληρώθηκε την Τρίτη, γεγονός που επιτρέπει πλέον στις εμπλεκόμενες πλευρές να προχωρήσουν στην οριστικοποίηση της συμφωνίας και, εφόσον δεν υπάρξει νέα ανατροπή, στην επίσημη ανακοίνωσή της μέσα στις επόμενες ώρες.

 

Διαβάστε επίσης 

Τραμπ: Το Ορμούζ «θα ανοίξει πολύ σύντομα» ή το Ιράν θα υποστεί «πολύ δυνατά» πλήγματα

Πλεύρης: Όλο το σχέδιο του ευρωπαϊκού μηχανισμού μετανάστευσης που κατέθεσε στο συμβούλιο της ΕΕ – Τι προτείνει η Ελλάδα

ΗΠΑ: Ελπίζουν να κλειστεί ακόμη και σήμερα συμφωνία για το Ορμούζ – Πτώση για 3η ημέρα στο πετρέλαιο