Αναβάλλονται επ’ αόριστον οι διαπραγματεύσεις ΗΠΑ – Ιράν: Ούτε η Τεχεράνη πάει Γενεύη μετά τις επιθέσεις στον Λίβανο – Εφησυχάζει ο Λευκός Οίκος

Οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν ανέβαλαν την έναρξη των διαπραγματεύσεων για μια μόνιμη ειρηνευτική συμφωνία και τον περιορισμό του πυρηνικού προγράμματος της Ισλαμικής Δημοκρατίας, χωρίς μέχρι στιγμής να έχει δοθεί σαφής εξήγηση για την καθυστέρηση.

Οι συνομιλίες επρόκειτο να ξεκινήσουν την Παρασκευή στην Ελβετία, ωστόσο η αναβολή συμπίπτει με την αναζωπύρωση της έντασης στον Λίβανο, όπου κατά τη διάρκεια της νύχτας σημειώθηκαν συγκρούσεις μεταξύ του Ισραήλ και μαχητών της Χεζμπολάχ που υποστηρίζονται από το Ιράν. Η Τεχεράνη έχει θέσει ως προϋπόθεση για την εφαρμογή της προσωρινής συμφωνίας με τις ΗΠΑ την επίτευξη κατάπαυσης του πυρός στον Λίβανο.

Ο ισραηλινός στρατός ανακοίνωσε ότι πραγματοποίησε επιθέσεις εναντίον θέσεων της Χεζμπολάχ και ένοπλων ομάδων στη νότια περιοχή της χώρας. Σύμφωνα με το κρατικό πρακτορείο ειδήσεων του Λιβάνου, από τα πλήγματα σκοτώθηκαν 16 άνθρωποι.

Την ίδια ώρα, οι διαφωνίες μεταξύ Ουάσιγκτον και Τελ Αβίβ για τη διαχείριση της κατάστασης στον Λίβανο φαίνεται να εντείνονται. Σύμφωνα με πληροφορίες, ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ εξέφρασε έντονη δυσαρέσκεια προς τον πρωθυπουργό του Ισραήλ Μπενιαμίν Νετανιάχου, κατηγορώντας τον ότι παραλίγο να υπονομεύσει το μνημόνιο κατανόησης με το Ιράν μέσω των στρατιωτικών επιχειρήσεων στον Λίβανο. Από την πλευρά του, το Ισραήλ επιμένει ότι θα διατηρήσει στρατιωτικές δυνάμεις στα σύνορά του μέχρι να θεωρήσει πως η Χεζμπολάχ δεν αποτελεί πλέον απειλή για τις βόρειες κοινότητές του.

Το υπουργείο Εξωτερικών της Ελβετίας ανακοίνωσε την Παρασκευή ότι οι συνομιλίες «αναβάλλονται», χωρίς να δώσει περισσότερες λεπτομέρειες, επισημαίνοντας ωστόσο ότι η χώρα παραμένει έτοιμη να διευκολύνει τη διαδικασία και ότι οι προετοιμασίες στο θέρετρο Μπούργκενστοκ συνεχίζονται κανονικά.

Λίγες ώρες νωρίτερα, η αμερικανική κυβέρνηση είχε γνωστοποιήσει ότι ο αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς, ο οποίος ηγείται της αμερικανικής αντιπροσωπείας, δεν θα αναχωρούσε για την Ευρώπη. Αντίστοιχα, ο πρόεδρος του ιρανικού κοινοβουλίου, Μοχαμάντ Μπαγκέρ Γκαλιμπάφ, που επρόκειτο να ηγηθεί της ιρανικής αποστολής, φέρεται επίσης να μην έχει αναχωρήσει για την Ελβετία.

Οι δύο πλευρές σχεδίαζαν να ξεκινήσουν διαπραγματεύσεις για μια «τελική συμφωνία», η οποία θα ακολουθούσε το μνημόνιο κατανόησης που υπέγραψαν την Τετάρτη ο Ντόναλντ Τραμπ και ο Ιρανός πρόεδρος Μασούντ Πεζεσκιάν.

Εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου απέδωσε την αναβολή σε οργανωτικές και υλικοτεχνικές δυσκολίες, διαβεβαιώνοντας ότι η αμερικανική αντιπροσωπεία είναι έτοιμη να ταξιδέψει μόλις καταστεί εφικτό.

Η προσωρινή συμφωνία έχει ήδη οδηγήσει στην άρση του αμερικανικού ναυτικού αποκλεισμού των ιρανικών λιμανιών, ενώ η Τεχεράνη έχει δεσμευθεί να επαναλειτουργήσει πλήρως τα Στενά του Ορμούζ. Οι δύο χώρες συμφώνησαν επίσης να παρατείνουν την κατάπαυση του πυρός κατά τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων, οι οποίες προβλέπεται να ολοκληρωθούν εντός 60 ημερών, με δυνατότητα παράτασης.

Στο τραπέζι των συνομιλιών θα βρεθεί κυρίως το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, με τις δύο πλευρές να επιχειρούν να καταλήξουν σε συμφωνία για τον περιορισμό του εμπλουτισμού ουρανίου, ενδεχομένως για μία δεκαετία ή και περισσότερο, καθώς και για την καταστροφή ή αραίωση των ήδη υφιστάμενων αποθεμάτων υψηλά εμπλουτισμένου ουρανίου.

Ο πόλεμος ξεκίνησε στις 28 Φεβρουαρίου, όταν οι ΗΠΑ και το Ισραήλ εξαπέλυσαν επιθέσεις κατά του Ιράν, υποστηρίζοντας ότι επιδίωκαν να αποτρέψουν την ανάπτυξη πυρηνικού όπλου. Η Τεχεράνη αρνείται διαχρονικά ότι επιδιώκει κάτι τέτοιο, αν και έχει προχωρήσει σε εμπλουτισμό ουρανίου σε επίπεδα πολύ υψηλότερα από εκείνα που απαιτούνται για ειρηνική χρήση.

Η σύγκρουση προκάλεσε σημαντικές αναταράξεις στις διεθνείς αγορές ενέργειας, οδηγώντας σε άνοδο των τιμών και του πληθωρισμού παγκοσμίως. Χιλιάδες άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους στη Μέση Ανατολή, κυρίως στο Ιράν και τον Λίβανο, ενώ χώρες σύμμαχοι των ΗΠΑ, όπως τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και το Κατάρ, βρέθηκαν στο στόχαστρο χιλιάδων ιρανικών πυραύλων και drones.

Παρά την προσωρινή εκεχειρία που συμφωνήθηκε στις 8 Απριλίου, οι συγκρούσεις μεταξύ αμερικανικών και ιρανικών δυνάμεων συνεχίστηκαν κατά διαστήματα τις τελευταίες εβδομάδες, διατηρώντας το κλίμα αβεβαιότητας.

Πολλοί ειδικοί σε θέματα πυρηνικής ενέργειας εκτιμούν ότι οι 60 ημέρες που προβλέπει το πλαίσιο των διαπραγματεύσεων δύσκολα θα επαρκέσουν για την επίτευξη μιας οριστικής συμφωνίας. Υπενθυμίζουν ότι η συμφωνία του 2015 μεταξύ του Ιράν και των μεγάλων δυνάμεων, συμπεριλαμβανομένων των ΗΠΑ, χρειάστηκε περίπου δύο χρόνια διαπραγματεύσεων μέχρι να ολοκληρωθεί.

Παράλληλα, τόσο ο Τραμπ όσο και ο Βανς επιχειρούν να απαντήσουν στις επικρίσεις από πολιτικούς συμμάχους τους και ισραηλινούς κύκλους, οι οποίοι θεωρούν ότι το Ιράν εξασφάλισε σημαντικά πλεονεκτήματα μέσω της προσωρινής συμφωνίας.

«Μας ενδιαφέρει πρωτίστως το συμφέρον του αμερικανικού λαού», δήλωσε ο Βανς σε συνέντευξή του στους New York Times, προσθέτοντας ότι όταν οι στόχοι του Ισραήλ δεν ταυτίζονται με εκείνους των ΗΠΑ, η Ουάσιγκτον θα ακολουθήσει τη δική της πορεία.

Ο Αμερικανός αντιπρόεδρος υποβάθμισε επίσης τις ανησυχίες ότι το Ιράν θα μπορούσε να επιβάλει τέλη διέλευσης στα Στενά του Ορμούζ, υποστηρίζοντας ότι οι διεθνείς θαλάσσιες οδοί πρέπει να παραμένουν ελεύθερες και ότι τα κράτη της περιοχής θα διαμορφώσουν από κοινού ένα νέο πλαίσιο ασφάλειας για το κρίσιμο πέρασμα.

«Αν τα Στενά δεν παραμείνουν ανοιχτά, δεν θα υπάρξει τελική συμφωνία», τόνισε χαρακτηριστικά.

Στις αγορές, το πετρέλαιο κατέγραψε ήπια άνοδο την Παρασκευή, με το Brent να διαπραγματεύεται στα 80,46 δολάρια το βαρέλι στο Λονδίνο. Παρά την ημερήσια ενίσχυση, οι τιμές παραμένουν περίπου 8% χαμηλότερα σε εβδομαδιαία βάση, καθώς οι επενδυτές προεξοφλούν ότι η επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ θα συμβάλει στην αποκλιμάκωση της μεγαλύτερης ενεργειακής κρίσης εφοδιασμού που έχει καταγραφεί.

Ωστόσο, οι τιμές του αργού εξακολουθούν να βρίσκονται περίπου 30% υψηλότερα από τις αρχές του έτους, καθώς η πλήρης αποκατάσταση των ροών πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου μέσω των Στενών αναμένεται να απαιτήσει πολλούς μήνες. Επιπλέον, οι ΗΠΑ και άλλες χώρες έχουν εξαντλήσει σημαντικό μέρος των στρατηγικών αποθεμάτων πετρελαίου κατά τη διάρκεια του πολέμου, γεγονός που αναμένεται να αυξήσει τη μελλοντική ζήτηση καθώς θα χρειαστεί αναπλήρωσή τους.

Ο Ντόναλντ Τραμπ επανέλαβε ότι οι πιέσεις στις διεθνείς αγορές ενέργειας αποτέλεσαν βασικό παράγοντα για την υπογραφή της προσωρινής συμφωνίας με το Ιράν.

«Δεν θα είχαμε πετρέλαιο για μήνες. Όσο πέφτουν βόμβες, τα Στενά παραμένουν ουσιαστικά κλειστά», δήλωσε χαρακτηριστικά, προειδοποιώντας ότι η παρατεταμένη διακοπή της λειτουργίας τους θα μπορούσε να οδηγήσει ακόμη και σε παγκόσμια οικονομική ύφεση.

Στο μεταξύ, δεξαμενόπλοια που μετέφεραν φορτία πετρελαίου και είχαν εγκλωβιστεί στον Περσικό Κόλπο άρχισαν να εξέρχονται από τα Στενά του Ορμούζ, ενώ το Κουβέιτ ανακοίνωσε ότι θα αυξήσει σταδιακά την παραγωγή του. Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία, πλοία που μεταφέρουν σχεδόν 10 εκατ. βαρέλια πετρελαίου είτε έχουν ήδη περάσει τα Στενά είτε βρίσκονται καθ’ οδόν, συμπεριλαμβανομένων των πρώτων σαουδαραβικών δεξαμενόπλοιων που διέρχονται από την περιοχή μετά την έναρξη του πολέμου πριν από περισσότερους από τρεις μήνες.

Διαβάστε επίσης:

Ελληνικά Διυλιστήρια: Σταδιακή υποχώρηση στις τιμές καυσίμων αν ισχύσει η συμφωνία ΗΠΑ – Ιράν – Κάτω από 2 ευρώ η βενζίνη

Goldman Sachs: Κατεβάζει την τιμή του χρυσού κατά 500 δολάρια καθώς αναμένει κι άλλη αύξηση επιτοκίων από την Fed

Πετρέλαιο: Συνεχίζεται η πτώση με την έναρξη της ναυσιπλοϊας στο Ορμούζ – Κάτω από τα 80 δολ. Brent και WTI