Ως κορυφαίος αξιωματούχος εθνικής ασφάλειας και de facto ηγέτης του Ιράν, ο Αλί Λαριτζανί είχε αναδειχθεί σε βασικό αρχιτέκτονα της στρατιωτικής και διπλωματικής στρατηγικής της χώρας από την έναρξη της σύγκρουσης με τις ΗΠΑ και το Ισραήλ. Την Τρίτη, το Ισραήλ ανακοίνωσε ότι τον σκότωσε σε αεροπορικό πλήγμα — μια εξέλιξη που, σύμφωνα με ειδικούς, ενδέχεται να παρατείνει τις εχθροπραξίες.

Σύμφωνα με το Ανώτατο Συμβούλιο Εθνικής Ασφάλειας του Ιράν, σκοτώθηκε μαζί με αρκετά ακόμη άτομα, μεταξύ των οποίων ο γιος του και μέλη της προσωπικής του ασφάλειας.

1

Σε ηλικία 67 ετών, ο Λαριτζανί είχε εξελιχθεί σε εμφανές σύμβολο του καθεστώτος και της συνέχειάς του. Μάλιστα, συμμετείχε σε δημόσια συγκέντρωση στην Tεχεράνη την περασμένη εβδομάδα, παρά το γεγονός ότι αποτελούσε βασικό στόχο του Ισραήλ από την έναρξη του πολέμου στις 28 Φεβρουαρίου.

Κατά τις πρώτες δύο εβδομάδες της σύγκρουσης, ήταν ιδιαίτερα ενεργός και στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, προκαλώντας τον πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ και προειδοποιώντας τις χώρες του Περσικού Κόλπου ότι οι ΗΠΑ «δεν είναι αξιόπιστος σύμμαχος» και ότι το Ισραήλ αποτελεί εχθρό τους.

Ο θάνατός του στερεί από την ιρανική ηγεσία μία από τις πιο ισχυρές και έμπειρες φωνές της και ενδέχεται να καταστήσει δυσκολότερες τις διαπραγματεύσεις για τον τερματισμό του πολέμου. Για πολλούς αναλυτές, ο Λαριτζανί είχε καταστεί ουσιαστικά ο de facto ηγέτης της χώρας μετά τις αναταράξεις των τελευταίων εβδομάδων, ιδίως μετά τον θάνατο του ανώτατου ηγέτη Αλί Χαμενεϊ.

Όπως σημειώνει ο αναλυτής Hamidreza Azizi, επρόκειτο για έναν «άνθρωπο του συστήματος», με δεκαετίες εμπειρίας στον πυρήνα της εξουσίας, γεγονός που του προσέδιδε αξιοπιστία σε διαφορετικά κέντρα ισχύος. «Η Ισλαμική Δημοκρατία έχει σχεδιαστεί ώστε να αντέχει την απώλεια προσώπων, αλλά προσωπικότητες με τόσο πολυδιάστατη εμπειρία δεν αντικαθίστανται εύκολα», τονίζει.

Αν και οι ισραηλινές επιθέσεις έχουν εξοντώσει πολλούς έμπειρους Ιρανούς διοικητές, η απώλεια του επικεφαλής του Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική. Σύμφωνα με πηγές, μέχρι πρόσφατα θεωρούνταν ακόμη και πιθανός μεταβατικός ηγέτης αποδεκτός από ΗΠΑ και Ισραήλ, όμως η σκληρή στάση του απέναντι στις διαδηλώσεις και η ενεργή εμπλοκή του στον πόλεμο τον κατέστησαν στόχο.

Οι αναλυτές εκτιμούν ότι ο θάνατός του δεν θα επηρεάσει άμεσα τη στρατιωτική εξέλιξη της σύγκρουσης, αλλά θα δυσκολέψει τη διαχείριση σε πολιτικό επίπεδο, λόγω της ικανότητάς του να γεφυρώνει εσωτερικές διαφορές και των διεθνών επαφών του.

Ο πρόεδρος του Ιράν, Mασούντ Πεζεσκιάν, που θεωρείται πιο μετριοπαθής, δύσκολα θα μπορέσει να ενώσει τις διαφορετικές τάσεις της ελίτ για μια συμφωνία τερματισμού του πολέμου χωρίς μια προσωπικότητα αντίστοιχου βεληνεκούς.

Μια καριέρα σχεδόν πέντε δεκαετιών

Ο Λαριτζανί υπηρέτησε επί σχεδόν 50 χρόνια σε καίριες θέσεις: στους Φρουρούς της Επανάστασης, στον μηχανισμό ασφαλείας, στα κρατικά μέσα ενημέρωσης και στο κοινοβούλιο. Το Ανώτατο Συμβούλιο Εθνικής Ασφάλειας εξήρε τη συμβολή του, υπογραμμίζοντας ότι εργάστηκε «μέχρι την τελευταία στιγμή» για την πρόοδο της χώρας.

Υπήρξε διοικητής κατά τον πόλεμο Ιράν–Ιράκ, επικεφαλής της κρατικής τηλεόρασης και κύριος διαπραγματευτής για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν. Δυτικοί διπλωμάτες τον περιέγραφαν ως ευφυή και έμπειρο συνομιλητή.

Από το 2008 έως το 2020 διετέλεσε πρόεδρος του κοινοβουλίου, ενισχύοντας περαιτέρω την επιρροή του, ενώ διατηρούσε στενή σχέση με τον Χαμενεΐ ήδη από το 2004 ως σύμβουλός του.

Τα τελευταία χρόνια είχε εξελιχθεί σε βασικό διεθνή εκπρόσωπο του Ιράν, πραγματοποιώντας επαφές με ηγέτες όπως ο Vladimir Putin και συμμετέχοντας σε διαπραγματεύσεις για το πυρηνικό πρόγραμμα.

Παράλληλα, είχε έντονη ακαδημαϊκή δραστηριότητα: σπούδασε μαθηματικά και πληροφορική και απέκτησε διδακτορικό στη φιλοσοφία, γράφοντας εκτενώς για τον Immanuel Kant.

Πιο σκληρή γραμμή στην ηγεσία

Λίγο πριν τον θάνατό του, ο Λαριτζανί είχε δηλώσει ότι το Ιράν είναι προετοιμασμένο για μακροχρόνιο πόλεμο. Μετά την απώλειά του, ενισχύονται οι πιο σκληροπυρηνικές φωνές.

Τα κρατικά μέσα ανακοίνωσαν ότι ο Mohsen Rezaei, πρώην διοικητής των Φρουρών της Επανάστασης, επιστρέφει ως ανώτερος στρατιωτικός σύμβουλος του νέου ανώτατου ηγέτη Mojtaba Khamenei.

Η εξέλιξη αυτή δείχνει ότι η ιρανική ηγεσία ενδέχεται να στραφεί σε πιο στρατιωτικοποιημένη κατεύθυνση — χωρίς την εξισορροπητική, πιο πραγματιστική προσέγγιση που εκπροσωπούσε ο Λαριτζανί.

 

Διαβάστε επίσης 

«Κόλαση» στο Τελ Αβίβ από τις βόμβες διασποράς του Ιράν ως αντίποινα για τον Λαριτζανί – Νεκροί και εκτεταμένες καταστροφές (βίντεο)

Αραγτσί για Λαριτζανί: Το κύμα των παγκόσμιων επιπτώσεων μόλις ξεκίνησε

ΗΠΑ: Χτύπησαν με διατρητικές βόμβες 2,5 τόνων ιρανικές πυραυλικές εγκαταστάσεις στα Στενά του Ορμούζ – Τι είναι οι βόμβες GBU-72 (βίντεο)