Αν το στοίχημα ήταν υποχρεωτικό, το βάρος της στήλης θα έπεφτε υπέρ της άποψης πως η χώρα μας ετοιμάζεται να μπει σε περίοδο αναταραχής που ως ένα βαθμό θα παραπέμπει στην εποχή του υπουργού Πάκη που διακρίθηκε για την… υπερήφανη αδράνεια της στα γεγονότα του 2008—χωρίς να αποκλείεται η προσπάθεια επανάληψης του 2012-2013, όσο κι αν αυτό φαίνεται ακραίο.
Το 2024, ο Νικόλας Φαραντούρης σε συνέντευξη του στην Αυγή με τίτλο «Κάν’ το όπως η Γαλλία, αλλά τηρουμένων των αναλογιών» μίλησε για την συγκρότηση ενός ευρύτερου προοδευτικού μετώπου: να πιέσουν οι κοινωνικές δυνάμεις από τη βάση και να συμφωνήσουν τα κόμματα γρήγορα σε κοινή εκλογική προσπάθεια και πρόγραμμα. Έκτοτε, το τότε ουσιαστικό μήνυμα του Φαραντούρη, δηλαδή να μην υπάρξει τρίτη θητεία του Κυριάκου Μητσοτάκη, εξελίχθηκε στη βασική πλατφόρμα μίας κοινοβουλευτικής και επίσης εξωκοινοβουλευτικής (λέγε με Αντώνη Σαμαρά) αντιπολίτευσης που καθώς δεν μπορούσε να προσφέρει εναλλακτική πρόταση εξουσίας, κατέφυγε στην προσπάθεια να απαξιώσει πλήρως σε επίπεδο λειτουργικό και ηθικό την κυβέρνηση.
Το εγχείρημα της αποκαθήλωσης του Μητσοτάκη δεν πέτυχε — τουλάχιστον σύμφωνα με τις ενδείξεις που προσφέρουν οι δημοσκοπήσεις. Τα έκτροπα ιδίως στην Γαλλία και στην Ιταλία, δευτερευόντως στο Βέλγιο, στην Πορτογαλία και στην Αλβανία προσφέρουν στην άσφαιρη ελληνική αντιπολίτευση την δυνατότητα – όπως την εκτιμούν—να αυξήσουν την πίεση κατά του Πρωθυπουργού. Το «άντε και στα δικά μας» — που εκστόμισε ο Πάνος Λαμπρινίδης-Στάχτος, στέλεχος της νεολαίας της ΕΛ.Α.Σ., ήταν κατά μία έννοια σημαδιακό. Έδωσε την ευκαιρία στην ουσιαστικά εξαφανισμένη Νέα Αριστερά του Γαβριήλ Σακελλαρίδη να αποθρασυνθεί με την απαράδεκτη από κάθε πολιτική και κοινωνική σκοπιά αφίσα της. Το πολιτικό ερώτημα είναι αν συμφωνούν με το συγκεκριμένο σύνθημα που υπονοεί ή κανονικοποιεί την αναταραχή σε τρεις πόλεις, οι Τσακαλώτος, Δρίτσας, Αναγνωστοπούλου και Πέρκα, διότι αυτό κρύβεται πίσω από την ανακοίνωση για κοινωνικές και μαχητικές κινητοποιήσεις. Τι άλλο νόημα και περιεχόμενο μπορούν να έχουν, άλλωστε;
Τα δύο μεγάλα κόμματα της αντιπολίτευσης τοποθετήθηκαν, βέβαια. Ο Αλέξης Τσίπρας συνέδεσε τις κινητοποιήσεις με την ακρίβεια, τις ανισότητες και τη στεγαστική κρίση. Είπε ότι οι νέοι «θα αντιδράσουν κάποια στιγμή, δεν θα μείνουν απαθείς», αλλά διευκρίνισε ότι η βία δεν αποτελεί λύση, ενώ η διεκδίκηση αποτελεί. Ο Νίκος Ανδρουλάκης αναφέρθηκε επίσης στις ανισότητες, στην αδυναμία των νέων να αποκτήσουν σπίτι και στην έλλειψη ευκαιριών. Υποστήριξε ότι οι νέοι πρέπει να κινητοποιούνται και να προβάλλουν τα αιτήματά τους «σ’ ένα πλαίσιο σεβασμού», και τόνισε πως οι καταστροφές δεν βοηθούν τον αγώνα τους.
Δεν μπορούσαν να κάνουν αλλιώς. Αναγνωρίζουν πως έχουν θεσμικό ρόλο και δεν μπορούσαν να συνταχθούν με την έστω έμμεση προτροπή του Σακελλαρίδη για αναταραχή. Το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι τι λένε αλλά τι θα κάνουν για να αποφευχθεί η εκδήλωση της βίας. Η έκδοση ανακοινώσεων της μορφής «ναι μεν αλλά» είναι το εύκολο και εύλογο καταφύγιο της ανευθυνότητας. Η λογική των Ανδρουλάκη και Τσίπρα είναι έτσι απλή: στηρίζουμε το αίτημα, καταδικάζουμε την βία κι όταν συμβεί στην χώρα μας καθόμαστε στις δάφνες μας της αποστασιοποίησης και αφήνουμε την κυβέρνηση να τα βγάλει πέρα. Άσχετα, δε, με το τι θα πράξει αυτή, εμείς θα το καταδικάσουμε. Αν χρησιμοποιήσει βία για την καταστολή θα την καταδικάσουμε. Αν αφήσει τα πράγματα να ξεφύγουν επειδή θα είναι πολύ «προσεκτική» στην χρήση των ΜΑΤ, τότε και πάλι θα την καταδικάσουμε πως δεν μπόρεσε να προφυλάξει τους πολίτες.
Το χρονικό διάστημα μέχρι τα Χριστούγεννα θα δοκιμάσει την κυβέρνηση αλλά ταυτόχρονα θα υποχρεώσει το ΠΑΣΟΚ και την ΕΛΑΣ να δείξουν τα «χρώματα» τους: ποιοι είναι και τι πραγματικά στηρίζουν.
Η δοκιμασία, όμως, δεν είναι μόνο ελληνική. Η ακρίβεια, η στεγαστική ανασφάλεια και η αίσθηση αδιεξόδου εκδηλώνονται σε μια περίοδο κατά την οποία οι οικονομικές και γεωπολιτικές πιέσεις εντείνουν την αβεβαιότητα. Γι’ αυτό όσα συμβαίνουν στους δρόμους της Ευρώπης δεν είναι απλώς εικόνες προς πολιτική εκμετάλλευση– είναι προειδοποίηση και για τις πιέσεις που μπορεί να εκδηλωθούν στην Ελλάδα.
Είναι πολλοί πλέον οι αναλυτές και σχολιαστές που επισημαίνουν πως διανύουμε μία ιδιαίτερα οικονομικά και πολιτικά επικίνδυνη περίοδο. Και ενώ όλοι αναμένουν τα αποτελέσματα των εκλογών της 3ης Νοεμβρίου στις ΗΠΑ για να δουν πως θα αντιδράσει ο Τραμπ, οι οικονομικές και γεωπολιτικές πιέσεις έχουν εκτιναχθεί. Όλα τα ενδεχόμενα είναι ανοιχτά: από επίθεση των ΗΠΑ στο Ιράν, σε τριμερή διάσκεψη ΗΠΑ-Ρωσία-Κίνα. Από γενικευμένες ταραχές στην Ευρώπη μέχρι την αμφισβήτηση της ηγεσίας της. Από μία κρίση στον τομέα της τεχνολογίας μέχρι ένα παγκόσμιο κραχ.
Τίποτα πλέον δεν είναι βέβαιο. Και θα ήταν λάθος να θεωρηθεί πως η σύγκρουση είναι παραδοσιακή μεταξύ του παλιού και του νέου. Κάθε άλλο. Οι νέες γενιές και ιδιαίτερα η γενιά Ζ, επιζητούν και στηρίζουν το «νέο», ενώ η γενιά Α το έχει ήδη εντάξει στην προοπτική της. Η βαθύτερη σύγκρουση είναι μεταξύ της αβεβαιότητας και του νέου που με απόλυτη σαφήνεια ωφελεί μόνο τους λίγους και εκλεχτούς. Η αδυναμία να κατανοηθεί αυτή η κρίσιμη διάσταση είναι βέβαιο πως θα οδηγήσει σε γενικευμένο μπάχαλο μπροστά στο οποίο ουδείς ηγέτης θα μπορέσει να σταθεί.
ΕΙΔΗΣΕΙΣ ΣΗΜΕΡΑ
- Τουρκολιβυκό μνημόνιο: Το παρασκήνιο των «πιέσεων» Ερντογάν, η προσέγγιση του Χαφτάρ από την Άγκυρα και η στάση της Ελλάδας
- Alpha Bank – Πειραιώς: Γιατί καθυστερεί να αξιοποιηθεί το κουφάρι του Βωβού στον Βοτανικό
- Η αρχιτεκτονική του σερβιρίσματος: Πώς να διαλέξετε το κατάλληλο ποτήρι για το κάθε κρασί
- «Κουμπαράς» για τη νέα γενιά: Οι τέσσερις επενδυτικές επιλογές και οι βελτιώσεις που ζητούν οι τράπεζες