Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι ορισμένες χώρες, με κύριο ένοχο την Κίνα, εκμεταλλεύτηκαν την παγκοσμιοποίηση, φροντίζοντας να επιδοτήσουν τις εξαγωγές του και να δημιουργήσουν εμπόδια στις εισαγωγές τους.

Παλαιότερα, στις δεκαετίες του 1970 και 1980 η Ιαπωνία είχε δικαιολογημένα συγκεντρώσει σωρεία τέτοιων καταγγελιών. Επειδή, όμως, το έλλειμμα των εμπορικών συναλλαγών στην ουσία αντανακλά την διαφορά ανάμεσα στην εθνική αποταμίευση και την εθνική επένδυση, το τεράστιο πλεόνασμα της Ιαπωνίας σταδιακά ήρθε «στα μέτρα». Η συγκεκριμένη χώρα, εξάλλου, σε αντίθεση με την Αμερική του Τραμπ, δεν κοιτούσε μόνο το εμπορικό ισοζύγιο αλλά το συνδυασμένο με τους άδηλους πόρους, δηλαδή το ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών.

Με την Ε.Ε. οι ΗΠΑ έχουν αρνητικό εμπορικό ισοζύγιο και θετικό στους άδηλους πόρους. Το 2024 το πρώτο ήταν αρνητικό για την Αμερική $235 δισ. αλλά το δεύτερο μόνο κατά $80 δισ.  Με την Αυστραλία οι ΗΠΑ έχουν θετικό εμπορικό ισοζύγιο και παρά ταύτα ο Τραμπ επέβαλε δασμούς 10%. Πέρα από την τρέλα του τύπου που χρησιμοποιήθηκε για τους υπολογισμούς,  και την επακόλουθη τρέλα ότι είναι δυνατόν μία χώρα να έχει θετικό εμπορικό ισοζύγιο με κάθε άλλη χώρα με την οποία συναλλάσσεται, υπάρχει και η ανθρώπινη έλλειψη λογικής – απόρροια της πνευματικής αιχμαλώτισης σε παράλογα ιδεολογήματα.

Ο Τραμπ θα μπορούσε να επιδιώξει να λύσει τις διαφορές του μέσω του Διεθνούς Οργανισμού Εμπορίου (WTO). Δεν το έκανε διότι ήθελε την …Ημέρα Απελευθέρωσης. Αφού πρώτα συνέβαλε στο ξεδόντιασμα του ΔΟΕ στην συνέχεια τίναξε στον αέρα και τον οργανισμό και το παγκόσμιο σύστημα εμπορίου. Ο αδιόρθωτα επαρμένος και μνησίκακος χρειάζεται μεγάλες χειρονομίες για να αποδείξει την ισχύ του (όπως νομίζει). Ότι μαζί κόβει και τον δικό του λαιμό λίγο τον απασχολεί. Όπως τον «Ξένο» του Καμύ, το μόνο που ενδιαφέρει είναι η εικόνα που προβάλλεται.

Οι διμερείς διαπραγματεύσεις δεν θα αλλάξουν τίποτα – πέρα ίσως από μία προσωρινή ανακούφιση, κι αυτό επειδή  η εμπιστοσύνη έχει ανεπανόρθωτα διαρραγεί, το σύστημα έχει μόνιμα πληγεί. Ούτε η θεωρητική προοπτική της βελτίωσης του εμπορικού ισοζυγίου των ΗΠΑ θα έχει αποτέλεσα, διότι απλούστατα δεν θα υπάρξει. Οι δασμοί δεν αλλάζουν την εσωτερική ανισορροπία που προκαλεί η χαμηλή ιδιωτική αποταμίευση και συναφώς η εσωτερική «απορρόφηση» (absorption) – η διαφορά ανάμεσα στην επένδυση και την αποταμίευση και το δυνητικό ΑΕΠ, συμπεριλαμβανομένου και του δημοσιονομικού ελλείμματος.

ΟΙ ΗΠΑ του Τραμπ θέλουν να ξαναγίνουν βιομηχανική χώρα, όταν η αλλαγή σε χώρα υπηρεσιών υψηλής προστιθέμενης αξίας δεν ανατρέπεται – ίσως μόνο με πολιτική, οικονομική και πνευματική επανάσταση επιστροφής στον 19^ο αιώνα. Αντίθετα, αυτό που θα δούμε είναι άνοδο του αυταρχισμού στις ΗΠΑ – για να ελεγχθούν οι αρνητικές  επιπτώσεις της άφρονας πολιτικής Τραμπ—που στα επόμενα βήματα της θα συμπεριλάβει μειώσεις φόρων για τους  πλουσίους και αύξηση του δημοσιονομικού ελλείμματος. Αντιγραφείς σε διεθνές επίπεδο θα υπάρξουν.

Η μη επιβολή αντιποίνων (counter-vailing tariffs) δεν αποτελεί εναλλακτική λύση. Η πολιτική και λαϊκή πίεση να δοθεί απάντηση στον Τραμπ δεν ελέγχεται. Η Κίνα που δεν φοβάται τις όποιες εσωτερικές αντιδράσεις, ήδη απάντησε με επιπλέον δασμούς 34%.

Δυστυχώς είναι πολύ αργά για να επικρατήσει η λογική—που θα απαιτούσε, εξάλλου, αμοιβαιότητά στην προσέγγιση. Ο Τραμπ είναι το κουφό λιοντάρι στην ζούγκλα που κατασπαράζει τον μουσικό μαζί με το βιολί του, ενώ όλα τα άλλα ζώα άκουγαν την μουσική μαγεμένα.

Από τις 2/4/2025 μπήκαμε σ’ έναν κόσμο που θα χαρακτηρίζεται από εμπορικό προστατευτισμό, οικονομικό εθνικισμό,  στυγνές συναλλαγές, πίεση, άγχος και, στο τέλος, συγκρούσεις.

Διαβάστε επίσης

Οι πραγματικές επιπτώσεις της πολιτικής Τραμπ: Μετά το χάος η σύγκρουση