Υπάρχουν πολιτικοί που αλλάζουν απόψεις, υπάρχουν πολιτικοί που αλλάζουν πολιτική και υπάρχουν και πολιτικοί που, όταν επιστρέφουν στο προσκήνιο, επιχειρούν να αλλάξουν ακόμη και την ανάμνηση της δικής τους διακυβέρνησης.
Ο Αλέξης Τσίπρας φαίνεται ότι έχει επιλέξει το τρίτο. Παρακολουθώντας την πρόσφατη συνέντευξή του στο in και τη νέα προσπάθεια πολιτικής του επανασύστασης, δεν μπορεί κανείς παρά να αναρωτηθεί αν ο πρώην πρωθυπουργός πιστεύει πραγματικά ότι έχουν περάσει τόσα χρόνια ώστε οι πολίτες να έχουν ξεχάσει τι συνέβη την περίοδο 2015-2019.
Σαν να είμαστε λωτοφάγοι. Ή σαν να νομίζει ο ίδιος ότι είμαστε. Σαν να μπορεί ένας πολιτικός να ξαναγράψει το παρελθόν του, κρατώντας μόνο τις σελίδες που τον βολεύουν και σκίζοντας όλες τις υπόλοιπες.
Μια «Ιθάκη» δηλαδή με τα… επιτεύγματα του Αλέξη αλλά με σκισμένες τις μαύρες σελίδες της διακυβέρνησής του. Και μια εμφανής προσπάθεια να ξεπλυθεί ο πρώην πρωθυπουργός από πρόθυμους «υπηρέτες» της αντικειμενικότητας, για να παραδοθεί ως πάλλευκη περιστερά στις αγκάλες των πεπλανημένων ψηφοφόρων.
Τους οποίους ψηφοφόρους δεν τους αδικώ, έστω κι αν βολεύονται με ψέματα, ωραιοποιήσεις, πλυντήρια αμαρτημάτων και κυρίως βολικές αλήθειες.
Και δεν τους αδικώ διότι θέλουν πολιτική αλλαγή, δεν αντέχουν άλλο τον Μητσοτάκη και τον καθεστωτικό «μητσοτακισμό» και πλανώνται ακούγοντας και πάλι τις Σειρήνες του λαϊκισμού.
Ο Τσίπρας σήμερα θέλει να εμφανιστεί ως ένας έμπειρος, ώριμος, ευρωπαϊστής πολιτικός, απαλλαγμένος από τις υπερβολές και τις εντάσεις του παρελθόντος, ο οποίος δικαιώθηκε τελικά από την ιστορία.
Μιλά για την έξοδο από τα μνημόνια, για την αποκατάσταση της αξιοπιστίας της χώρας, για τη σύγκρουση με τα συμφέροντα και για την ανάγκη μιας νέας πολιτικής.
Όλα αυτά θα μπορούσαν να αποτελέσουν αντικείμενο μιας σοβαρής πολιτικής συζήτησης. Η οποία ίσως να έπρεπε να έχει γίνει χρόνια πριν, την περίοδο 2019 – 2023 ενδεχομένως όταν ο επαναστάτης Αλέξης λιάζονταν στη βίλα του Σουνίου και είχε ξεχάσει τι σημαίνει αντιπολίτευση.
Υπάρχει όμως μια μικρή λεπτομέρεια: Ο άνθρωπος που τα λέει σήμερα είναι ο ίδιος άνθρωπος που το 2015 εξελέγη πρωθυπουργός υποσχόμενος ότι θα σκίσει τα μνημόνια, θα καταργήσει τη λιτότητα και θα συγκρουστεί με το σύστημα που κυβερνούσε τη χώρα. Και η κατάληξη αυτής της περίφημης «περήφανης διαπραγμάτευσης» ήταν το τρίτο μνημόνιο, τα capital controls και μια οικονομία που βρέθηκε αντιμέτωπη με μια νέα περίοδο μεγάλης αβεβαιότητας.
Βεβαίως, ο Τσίπρας έχει δικαίωμα να υποστηρίζει ότι η κυβέρνησή του τελικά έβγαλε τη χώρα από το πρόγραμμα. Και πράγματι, το πρόγραμμα του ESM ολοκληρώθηκε τον Αύγουστο του 2018. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι μπορούμε να διαγράψουμε όσα προηγήθηκαν. Η Ελλάδα δεν βρέθηκε το 2018 από θαύμα εκτός μνημονίου.
Προηγήθηκε η περιπέτεια του 2015, η σύγκρουση με τους Ευρωπαίους, το δημοψήφισμα, η περίφημη επιλογή του «ΟΧΙ», η οποία μέσα σε λίγες ημέρες μετατράπηκε σε μια συμφωνία που οδήγησε στο τρίτο πρόγραμμα. Αυτή είναι η πραγματικότητα.
Και το να την περιγράφει κανείς σήμερα σαν μια ασήμαντη παρένθεση της διακυβέρνησής του δεν είναι ιστορική αποτίμηση. Είναι πολιτικό rebranding.
Το ακόμη πιο ενδιαφέρον είναι η προσπάθεια να ξαναφορέσει ο Τσίπρας το κοστούμι του πολιτικού που συγκρούστηκε με τα συμφέροντα. Εδώ πραγματικά χρειάζεται μνήμη. Γιατί η σύγκρουση με τα συμφέροντα δεν είναι σύνθημα, ούτε παράσημο που απονέμει κάποιος στον εαυτό του.
Κρίνεται από τις πράξεις μιας κυβέρνησης, από τις αποφάσεις της, από τις σχέσεις της με την οικονομική και μιντιακή εξουσία, από τις ιδιωτικοποιήσεις, από τη φορολογική της πολιτική, από τον τρόπο με τον οποίο αντιμετώπισε επιχειρηματικούς ομίλους και από το ποιοι τελικά ευνοήθηκαν και ποιοι επιβαρύνθηκαν. Και εδώ η εικόνα της τετραετίας 2015-2019 είναι πολύ πιο σύνθετη από το εύκολο αφήγημα του «Τσίπρα εναντίον των συμφερόντων».
Αλλωστε κανείς δεν μπορεί να ξεχάσει τον Καλογρίτσα που πήγαινε κατ’ εντολήν Τσίπρα – Παππά σε επιχειρηματίες. Ούτε τον περίφημο ποινικό κώδικα του 2019, ούτε την προσπάθεια ποδηγέτησης της Δικαιοσύνης, πώς την γλίτωσαν επιχειρηματίες με τις πλάτες του ΣΥΡΙΖΑ και πώς τώρα έχουν πάρει από το χέρια του Αλέξη.
Ας μην ξεχνάμε επίσης ότι ο Τσίπρας δεν έμεινε στην ιστορία ως ο πρωθυπουργός που απλώς αντιστάθηκε στις απαιτήσεις των δανειστών. Έγινε ο πρωθυπουργός που τελικά υπέγραψε και εφάρμοσε ένα νέο πρόγραμμα οικονομικής προσαρμογής. Ο πολιτικός που το 2015 υποσχόταν ρήξη έγινε ο πολιτικός που το 2019 υπερασπιζόταν την υπεύθυνη διακυβέρνηση.
Ο άνθρωπος που είχε καταγγείλει το παλιό πολιτικό σύστημα έγινε ο ίδιος μέρος του συστήματος εξουσίας. Και αυτό δεν είναι κατ’ ανάγκη μομφή. Είναι η φυσιολογική μετάβαση από την αντιπολίτευση στην εξουσία. Το πρόβλημα αρχίζει όταν, χρόνια αργότερα, επιχειρείται να παρουσιαστεί αυτή η μετάβαση σαν να μην συνέβη ποτέ.
Δεν είναι κακό ένας πολιτικός να αλλάζει. Δεν είναι κακό να ωριμάζει, να αναθεωρεί, να αναγνωρίζει τα λάθη του και να αποκτά διαφορετικές απόψεις. Ίσα-ίσα, αυτό είναι ένδειξη πολιτικής ωριμότητας.
Το πρόβλημα είναι όταν δεν λέει «έκανα λάθος», αλλά προσπαθεί να πείσει ότι «δεν έγιναν ακριβώς έτσι τα πράγματα».
Εκεί ξεκινά η πολιτική μυθολογία. Να θυμόμαστε την έξοδο από το πρόγραμμα, αλλά να ξεχνάμε πώς φτάσαμε στο τρίτο μνημόνιο. Να θυμόμαστε το κοινωνικό κράτος, αλλά να ξεχνάμε την υπερφορολόγηση της μεσαίας τάξης. Να θυμόμαστε τη σύγκρουση με τη διαπλοκή, αλλά να ξεχνάμε κάτι μυστικά ραντεβού στα Εξάρχεια ή στην Παλλήνη ή ακόμη και στα γραφεία του Μαξίμου με επιχειρηματικά συμφέροντα.
Να θυμόμαστε τις επιτυχίες και να μετατρέπουμε τις αποτυχίες σε «παρεξηγήσεις της ιστορίας».
Ο Αλέξης Τσίπρας έχει κάθε δικαίωμα να επιστρέψει. Έχει κάθε δικαίωμα να δημιουργήσει νέο πολιτικό φορέα, να διεκδικήσει ξανά την εμπιστοσύνη των πολιτών και να παρουσιάσει μια νέα πρόταση για τη χώρα.
Αυτό που δεν έχει είναι το δικαίωμα να απαιτεί από την κοινωνία να ξεχάσει. Οι πολίτες έζησαν το 2015. Έζησαν τις ουρές στα ΑΤΜ, τα capital controls, την αγωνία, την πόλωση, το δημοψήφισμα και όσα ακολούθησαν.
Έζησαν το νέο «Αυριανισμό» με τα troll της υπόγας, τον «Πολλακισμό», τα τηλεφωνήματα του συστήματος Τσίπρα να απολυθούν δημοσιογράφοι, τους κολλητούς του πρώην πρωθυπουργού που χαρακτήριζαν «πόρνες» της δημοσιογραφίας όσους ασκούσαν κριτική στον… Σουλτάνο από την Κυψέλη.
Έζησαν τα πάντα. Δεν τα διάβασαν σε κάποιο βιβλίο ιστορίας. Ούτε στην «Ιθάκη» του Τσίπρα που κάποτε θα λένε τα παιδιά ότι δεν την έγραψε ο Καβάφης αλλά ο Αλέξης!!!
Τα έζησαν. Τα ζήσαμε όλα αυτά και απαιτούμε να μην μας πιάσει ξανά κορόϊδο.
Και γι’ αυτό το ερώτημα που τίθεται σήμερα δεν είναι αν ο Αλέξης Τσίπρας δικαιούται να αλλάξει.
Φυσικά και δικαιούται. Το ερώτημα είναι αν έχει το θάρρος να κοιτάξει τον παλιό του εαυτό χωρίς πολιτικό photoshop και μια δημοσιογραφική οσφυοκαμψία που δεν ξανάγινε στα χρονικά της μεταπολίτευσης.
Να πει τι έκανε σωστά, τι έκανε λάθος, πού υπερέβαλε, πού υποχώρησε, ποιες υποσχέσεις δεν τήρησε και τι θα έκανε διαφορετικά σήμερα. Γιατί αν θέλει πραγματικά να εμφανιστεί ως ένας διαφορετικός και ώριμος πολιτικός, η μεγαλύτερη απόδειξη ωριμότητας δεν θα είναι μια ακόμη συνέντευξη.
Θα είναι μια καθαρή και ειλικρινής αυτοκριτική.
Είναι λοιπόν ο Αλέξης Τσίπρας ο μεγαλύτερος παπατζής της Μεταπολίτευσης; Ίσως ο χαρακτηρισμός να είναι υπερβολικός.
Αλλά σίγουρα υπάρχει κάτι που προκαλεί εντύπωση: Ενας πολιτικός που κυβέρνησε τη χώρα σε μία από τις πιο ταραγμένες περιόδους της σύγχρονης ιστορίας της επιχειρεί σήμερα να επιστρέψει ζητώντας ουσιαστικά από τους πολίτες να αξιολογήσουν τον «νέο Τσίπρα» χωρίς να θυμούνται τον παλιό.
Μόνο που η πολιτική δεν λειτουργεί έτσι. Μπορείς να αλλάξεις αφήγημα, μπορείς να αλλάξεις ύφος, μπορείς να αλλάξεις πολιτικές θέσεις. Δεν μπορείς όμως να αλλάξεις τα γεγονότα.
Και τα γεγονότα της περιόδου 2015-2019 δεν είναι μακρινή ιστορία. Είναι ακόμη ζωντανή μνήμη. Γι’ αυτό, πριν ο Αλέξης Τσίπρας ζητήσει από την κοινωνία να τον γνωρίσει ξανά, ίσως θα ήταν χρήσιμο να μας θυμίσει πρώτα ποιος ήταν τότε.
Όχι μέσα από τη σημερινή του αφήγηση, αλλά μέσα από τις δικές του δηλώσεις, τις δικές του αποφάσεις και τα δικά του πεπραγμένα.
Γιατί οι Έλληνες μπορεί να ξεχνούν πολλά.
Λωτοφάγοι, όμως, δεν έγιναν.
Υ.Γ.: Καμιά δουλειά δεν είναι ντροπή τελικά.
Διαβάστε επίσης
ΠΑΣΟΚ για Τσίπρα: Ανέκδοτο η δήλωση του πως συγκρούστηκε με τα συμφέροντα
Μαρινάκης για Τσίπρα: «Νέα καλοκαιρινή επιθεώρηση» ο ισχυρισμός ότι συγκρούστηκε με τα συμφέροντα
ΕΙΔΗΣΕΙΣ ΣΗΜΕΡΑ
