Αποπομπή Γκίλφοϊλ: Τι σημαίνει για την Ελλάδα – Τα ανοιχτά «μέτωπα» με ΗΠΑ, το κενό στην Πρεσβεία και οι συμφωνίες

Η είδηση ότι ο Λευκός Οίκος ζήτησε την παραίτηση της πρέσβεως των ΗΠΑ στην Ελλάδα, Κίμπερλι Γκιλφόιλ δεν “έσκασε” στην Ελλάδα σαν “κεραυνός εν αιθρία” στην Αθήνα.

Τα δημοσιεύματα των τελευταίων ημερών είχαν αυξήσει την πίεση στο “κόκκινο” με αποτέλεσμα να παρέμβει ακόμη και ο Αμερικανός Πρόεδρος, Ντόναλντ Τραμπ. Αθήνα και Ουάσινγκτον είναι σε κοινό βηματισμό σε μία σειρά από ζητήματα που περιλαμβάνει έργα γεωπολιτικού χαρακτήρα, όπως επίσης και αμυντικές συμφωνίες, με την απομάκρυνση της από την αμερικανική πρεσβεία να έρχεται σε μία στιγμή που οι δύο χώρες έχουν το υψηλότερο επίπεδο συνεργασίας .

Το κενό, ο “νούμερο 2” και η στήριξη στον Κάθετο Διάδρομο

Η Γκίλφοϊλ άφησε ένα τεράστιο κενό πίσω της καθώς θεωρείτο πρόσωπο της απόλυτης εμπιστοσύνης του Τραμπ, ένας άνθρωπος με απευθείας επαφή και σχέση με τον πλανητάρχη. Τα ηνία της Πρεσβείας αναμένεται να αναλάβει το “νούμερο 2”, ο έμπειρος διπλωμάτης Τζόσου Χακ, με τη θητεία του να εκτιμάται πως θα διαρκέσει κάποιους μήνες (σ.σ. σύμφωνα με τις εκτιμήσεις έξι), από τη στιγμή  που  η διαδικασία επιλογής και επικύρωσης από το Κογκρέσο του νέου επικεφαλής είναι μακρά. Πρακτικά, όμως ο Τζόσου Χακ δεν έχει το ειδικό βάρος να “τρέξει” όλες τις ανοιχτές υποθέσεις.  Η αποπομπή της Γκίλφοϊλ  έρχεται λίγες ημέρες μετά την επίσκεψη- ορόσημο του υπουργού Εξωτερικών της χώρας, Μάρκο Ρούμπιο, ο οποίος συναντήθηκε με τον Κυριάκο Μητσοτάκη αλλά και τον ομόλογό του, Γιώργος Γεραπετρίτης.

Η συγκυρία θεωρείται κρίσιμη αν αναλογιστεί κανείς τις συμφωνίες και το πλαίσιο συνεργασίας Ελλάδας- ΗΠΑ. Τα όσα έχουν συμφωνηθεί μεταξύ των δύο χωρών δεν μπορούν να επηρεαστούν ή να αλλάξουν, όμως και μόνο η αλλαγή ενός πρέσβη και η αντικατάστασή του με ένα καινούριο πρόσωπο δημιουργεί ορισμένες δυσκολίες.  Η Ελλάδα, όπως έλεγαν μετά την επίσκεψη Ρούμπιο στη χώρα πολλά κυβερνητικά στελέχη, διαδραματίζει πρακτικά έναν σημαντικό ρόλο σε επίπεδο ενεργειακής ασφάλειας μέσω της υλοποίησης του Κάθετου Διαδρόμου, ο οποίος θα επεκταθεί στη Σερβία.  Την Άνοιξη του 2027, όπως έχει πει τόσο ο πρωθυπουργός, Κυριάκος Μητσοτάκης, όσο και ο αρμόδιος υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργεια,ς Σταύρος Παπασταύρου, ExxonMobil και Chevron, προετοιμάζονται για την πρώτη διερευνητική εξόρυξη στην Ελλάδα, μετά από πάρα πολλά χρόνια. Ένα έργο που αναμένεται επίσης να προχωρήσει κανονικά είναι και η ηλεκτρική διασύνδεση με την Κύπρο, ένα έργο το οποίο χαρακτηρίζεται ως “ευρωπαϊκό”. Πρακτικά, μέσω του Κάθετου Διαδρόμου ενισχύονται προοπτικές ανάδειξης της Ελλάδας σε κόμβο μεταφοράς φυσικού αερίου προς την ευρωπαϊκή αγορά και δημιουργεί μεγαλύτερα περιθώρια αξιοποίησης του αμερικανικού LNG, με την Αθήνα να έχει ήδη παγιώσει τη θέση της ως “πύλη εισόδου”.

Ο Τζόσουα Χακ που πήρε τη σκυτάλη από την Κίμπερλι Γκιλφόιλ είχε δηλώσει στη ΔΕΘ τον Σεπτέμβριο του 2025 πως: “χωρίς τον ηγετικό ρόλο της Ελλάδας, ο Κάθετος Διάδρομος Φυσικού Αερίου δεν θα ήταν εφικτός. Η Ελλάδα, όπως βλέπουμε, διαδραματίζει έναν απολύτως κρίσιμο ρόλο στον Κάθετο Διάδρομο. Η Ελλάδα έχει κάνει πραγματικά εξαιρετική δουλειά στο να τοποθετηθεί ως ενεργειακός κόμβος, με έναν τρόπο που δεν ίσχυε, αν κοιτάξουμε 10-20 χρόνια πίσω – απλώς δεν ίσχυε’’.

Η άμυνα, τα εθνικά και ο πρέσβης των ΗΠΑ στην Τουρκία

Εκτός από τον ίδιο ενεργειακό “μονοπάτι”, οι δύο χώρες ακολουθούν κοινή πορεία και στον τομέα της Άμυνας. Στην Αθήνα θέτουν στο επίκεντρο της διμερούς σχέσης με τις ΗΠΑ τις αμυντικές συμφωνίες,  με τις δύο πλευρές να ανακοινώνουν πωλήσεις αμερικανικού στρατιωτικού εξοπλισμού προς την Ελλάδα ύψους 4 δισ. δολαρίων, στο πλαίσιο του μακροπρόθεσμου αμυντικού σχεδιασμού της χώρας, ενώ στην κοινή δήλωση των δύο χώρων, μετά τον 6ο γύρο στρατηγικού διαλόγου, επισημάνθηκε πως οι  συμφωνίες αποσκοπούν στην περαιτέρω ενίσχυση της διαλειτουργικότητας των ελληνικών και αμερικανικών ενόπλων δυνάμεων. Παράλληλα, οι δύο χώρες προτίθενται να διερευνήσουν νέες δυνατότητες συνεργασίας στην αμυντική βιομηχανία, μεταξύ άλλων στους τομείς των καινοτόμων τεχνολογιών.

Φυσικά, στην αμυντική συνεργασία συμπεριλαμβάνεται η αναβάθμιση των F-16 σε Viper, η ένταξη των F-35 στην Πολεμική Αεροπορία, τα μακροπρόθεσμα εξοπλιστικά προγράμματα αλλά και η συμμετοχή της Ελλάδας στο Πρόγραμμα Κρατικής Συνεργασίας της Εθνοφρουράς των ΗΠΑ με την Πολιτεία της Φλόριντα. ‘’μέσα σε αυτά τα χρόνια διακυβέρνησης της ΝΔ και με πρωθυπουργό τον Κυριάκο Μητσοτάκη, είχαμε πλήρη αντιστροφή της εικόνας. Μια Τουρκία που ήταν μέσα στα προγράμματα αυτά, να έχει ζητούμενο κάτι τέτοιο, και την Ελλάδα που ήταν στο ναδίρ, να έχει τα μεν F-16 να αναβαθμίζονται και να είναι εξασφαλισμένο το πρόγραμμα των F-35. Και αυτό είναι μια σημαντική εθνική επιτυχία’, είχε δηλώσει πριν μερικές ημέρες ο κυβερνητικός εκπρόσωπος , Παύλος Μαρινάκης.

Τα προαναφερθέντα καταγράφονται εν μέσω ενός ταραγμένου γεωπολιτικού περιβάλλοντος, με την ένταση μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας να είναι στα ύψη το τελευταίο διάστημα, με τις ΗΠΑ να διατηρούν φυσικά ανοιχτή γραμμή και με τις δύο χώρες. “Τα ελληνικά κυριαρχικά δικαιώματα είναι αδιαπραγμάτευτα.”, είναι το μήνυμα που εκπέμπει η Αθήνα προς πάσα κατεύθυνση όλο αυτό το διάστημα. Ενδεικτικά ήταν και τα όσα απαντούσαν τα κυβερνητικά στελέχη από την περασμένη εβδομάδα με αφορμή την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας Κύπρου, σημειώνοντας πως το έργο θα υλοποιήθεί κανονικά χωρίς καμία έκπτωση στα κυριαρχικά μας δικαιώματα.

Η παραμονή του Τομ Μπάρακ

Πάντως, δεν περνάει αδιάφορο το γεγονός πως η Κίμπερλι Γκιλφόιλ αποπέμφθηκε μετά από καταγγελίες , όμως δεν συνέβη το ίδιο με τον πρέσβη των ΗΠΑ στην Τουρκία, Τομ Μπάρακ, ο οποίος αντιμετωπίζει επίσης κατηγορίες. Σύμφωνα με δημοσιεύματα φέρεται να άσκησε πιέσεις προκειμένου να εξασφαλίσει τη συμμετοχή εταιρείας που συνδέεται με επιχειρηματικό του συνεργάτη σε σχέδιο κατασκευής πετρελαιαγωγού μεταξύ Ιράκ και Συρίας. Σύμφωνα με το Reuters οι φερόμενες παρεμβάσεις του Αμερικανού διπλωμάτη δημιουργούν ερωτήματα σχετικά με ενδεχόμενη σύγκρουση συμφερόντων και πιθανή παραβίαση των κανόνων δεοντολογίας που ισχύουν για τους αξιωματούχους των Ηνωμένων Πολιτειών. Για τον Μπάρακ είχε καταγραφεί δυσαρέσκεια στην Ουάσινγκτον αλλά δεν αποφασίστηκε ποτέ η αποπομπή του.

Έτσι, σε μια κρίσιμη περίοδο για τα εθνικά μας θέματα, ο Τομ Μπάρακ, ένας πανέξυπνος διπλωμάτης, που διατηρεί σχέσεις με τον Τραμπ, αλλά και γνωστός για τις φιλοτουρκικές του διαθέσεις, παραμένει στην Αγκυρα.

Ενώ στην Αθήνα η αμερικανική πρεσβεία παραμένει χωρίς νούμερο 1. Κάτι που μπορεί να κρατήσει τουλάχιστον έξι μήνες, μέχρι να επιλεγεί ο νέος πρέσβης. Εκτός κι αν ο Τζος Χακ θεωρηθεί ότι μπορεί να σηκώσει το βάρος μιας τόσο σημαντικής θέσης.

Διαβάστε επίσης

Αντιπολίτευση για την αποπομπή Γκιλφόιλ: Υπάρχουν ερωτήματα και πρέπει να δοθούν απαντήσεις

Τζος Χακ: Ποιος είναι ο νούμερο 2 στην αμερικανική πρεσβεία που αναλαμβάνει προσωρινά το τιμόνι μετά την Γκίλφοϊλ

Γκιλφόιλ: Χρηματοδότης του Τραμπ δηλώνει ότι θα ασκήσει αγωγή κατά της ίδιας και των δικηγόρων της