Σύνταξη με χρέη στον e-ΕΦΚΑ: Γιατί οι οφειλέτες γυρίζουν την πλάτη στη ρύθμιση

Πολύ μικρό παραμένει μέχρι στιγμής το ενδιαφέρον των οφειλετών του e-ΕΦΚΑ για τη ρύθμιση που τους δίνει τη δυνατότητα να ανοίξουν την πόρτα της συνταξιοδότησης, ακόμη και εάν οι οφειλές τους ξεπερνούν τα παλαιότερα επιτρεπόμενα όρια. Τα στοιχεία αποτυπώνουν τη χαμηλή ανταπόκριση: σε σύνολο 328.701 μητρώων οφειλετών που περιλαμβάνονται στα σχετικά στοιχεία, μόλις 12.377 έχουν υποβάλει αίτημα υπαγωγής, αριθμός που αντιστοιχεί σε μόλις 3,76%.

Ακόμη και μεταξύ αυτών, περίπου ένας στους τέσσερις δεν έχει καταφέρει να περάσει μέχρι στιγμής την «πόρτα» της ρύθμισης. Από τα 12.377 αιτήματα, 7.345 έχουν εγκριθεί, ποσοστό 59,34%, ενώ 3.160 ή 25,53% έχουν απορριφθεί. Σε εκκρεμότητα βρίσκονται ακόμη 1.872 αιτήσεις.

Η μέχρι σήμερα περιορισμένη συμμετοχή αναδεικνύει τις δυσκολίες εφαρμογής ενός μέτρου που σχεδιάστηκε για να δώσει διέξοδο σε ελεύθερους επαγγελματίες, αυτοαπασχολούμενους και αγρότες οι οποίοι έχουν συμπληρώσει τις προϋποθέσεις συνταξιοδότησης, αλλά βρίσκονται εγκλωβισμένοι εξαιτίας των συσσωρευμένων ασφαλιστικών οφειλών τους.

Η δυνατότητα υπαγωγής παραμένει ενεργή έως το τέλος του έτους και οι αρμόδιοι στο οικονομικό επιτελείο και στον Φορέα ευελπιστούν ότι όσο πλησιάζει η εκπνοή της προθεσμίας θα υπάρξει μεγαλύτερη κινητοποίηση από ασφαλισμένους που θέλουν να «ξεκλειδώσουν» τη σύνταξή τους.

Τα τρία «αγκάθια»

Η χαμηλή συμμετοχή δεν φαίνεται να συνδέεται μόνο με την ενημέρωση των ασφαλισμένων. Η ίδια η αρχιτεκτονική της ρύθμισης περιλαμβάνει αυστηρές προϋποθέσεις, οι οποίες μπορεί να λειτουργήσουν αποτρεπτικά για ανθρώπους που βρίσκονται ήδη σε οικονομική αδυναμία.

Το πρώτο ζήτημα είναι τα ίδια τα όρια των οφειλών. Η ρύθμιση αφορά μη μισθωτούς με χρέη έως 30.000 ευρώ προς τον e-ΕΦΚΑ, ενώ για τους αγρότες το αντίστοιχο πλαφόν διαμορφώνεται στις 10.000 ευρώ. Ωστόσο, όσοι βρίσκονται πάνω από τα νέα πλαφόν πρέπει να περιορίσουν προηγουμένως την οφειλή τους, προκειμένου να μπορέσουν να αξιοποιήσουν τη δυνατότητα συνταξιοδότησης.

Έλεγχος των τραπεζικών καταθέσεων

Δεύτερο «αγκάθι» αποτελεί ο έλεγχος της οικονομικής κατάστασης του ενδιαφερόμενου. Για να ενταχθεί στη ρύθμιση, ο ασφαλισμένος καλείται να συναινέσει στην άρση του τραπεζικού απορρήτου, ώστε να πραγματοποιηθεί έλεγχος των καταθέσεών του και να διαπιστωθεί εάν πληροί τα προβλεπόμενα περιουσιακά κριτήρια.

Η συγκεκριμένη διαδικασία αποτελεί βασικό φίλτρο για την υπαγωγή, καθώς η δυνατότητα συνταξιοδότησης με αυξημένα χρέη σχεδιάστηκε για ασφαλισμένους που δεν διαθέτουν επαρκή οικονομικά μέσα για την άμεση εξόφλησή τους.

Παραμένει μόνο το 40% της σύνταξης

Το ισχυρότερο αντικίνητρο εντοπίζεται στον τρόπο αποπληρωμής της οφειλής. Για τους ελεύθερους επαγγελματίες και αυτοαπασχολούμενους με χρέος από 20.000 έως 30.000 ευρώ προβλέπεται παρακράτηση του 60% της μηνιαίας σύνταξης μέχρι η οφειλή να υποχωρήσει στις 20.000 ευρώ. Αντίστοιχα, για τους αγρότες η παρακράτηση εφαρμόζεται για το τμήμα του χρέους από τις 6.000 έως τις 10.000 ευρώ.

Αυτό σημαίνει ότι κατά την πρώτη περίοδο μετά τη συνταξιοδότηση ο δικαιούχος μπορεί να έχει στη διάθεσή του μόλις το 40% της σύνταξής του.

Για έναν ασφαλισμένο, για παράδειγμα, με σύνταξη 900 ευρώ, η παρακράτηση του 60% αντιστοιχεί σε 540 ευρώ τον μήνα, αφήνοντάς του διαθέσιμα 360 ευρώ μέχρι να περιοριστεί η οφειλή στο προβλεπόμενο επίπεδο.

Μετά το 60% έρχονται οι 60 δόσεις

Η μείωση της οφειλής στις 20.000 ευρώ για τους μη μισθωτούς και στις 6.000 ευρώ για τους αγρότες δεν σημαίνει ότι ολοκληρώνεται η διαδικασία αποπληρωμής. Από το σημείο αυτό και μετά, το υπόλοιπο ποσό εξοφλείται μέσω παρακράτησης από τη σύνταξη σε έως 60 μηνιαίες δόσεις.

Έτσι, ένας οφειλέτης που θα αξιοποιήσει το ανώτατο όριο της ρύθμισης μπορεί να βρίσκεται επί σειρά ετών μετά τη συνταξιοδότησή του σε καθεστώς παρακράτησης μέρους του εισοδήματός του.

Μεγάλη «δεξαμενή» πάνω από τις 30.000 ευρώ

Τα στοιχεία για το ύψος των οφειλών δείχνουν, παράλληλα, πόσο μεγάλη είναι η περίμετρος των ασφαλισμένων που βρίσκονται κοντά στο όριο αλλά δεν μπορούν να ενταχθούν άμεσα.

Από τα 328.701 μητρώα οφειλετών με χρέη άνω των 30.000 ευρώ, τα 154.214, δηλαδή το 46,01%, αφορούν οφειλές μεταξύ 30.000 και 50.000 ευρώ. Πρακτικά, σχεδόν οι μισοί από τους οφειλέτες της συγκεκριμένης κατηγορίας βρίσκονται σε μια ζώνη που ξεκινά ακριβώς πάνω από το πλαφόν των 30.000 ευρώ.

Για να αποκτήσουν πρόσβαση στη δυνατότητα συνταξιοδότησης θα πρέπει πρώτα να καταβάλουν το ποσό που απαιτείται ώστε η συνολική οφειλή τους να περιοριστεί στο ανώτατο επιτρεπόμενο επίπεδο.

Για κάποιον που χρωστά, για παράδειγμα, 35.000 ή 40.000 ευρώ, αυτό σημαίνει ότι πρέπει προηγουμένως να βρει 5.000 ή 10.000 ευρώ αντίστοιχα. Πρόκειται για ποσά που δεν είναι εύκολο να εξασφαλιστούν από ασφαλισμένους οι οποίοι έχουν ήδη βρεθεί σε αδυναμία πληρωμής εισφορών.

Διαβάστε επίσης:

Πιερρακάκης: Η Ευρώπη πρέπει να κινηθεί τώρα – Οι ανταγωνιστές, οι επενδύσεις και η τεχνολογία δεν περιμένουν

ΙΕΝΕ: Η Ελλάδα συμβάλλει στη συγκράτηση των τιμών ηλεκτρικής ενέργειας στα Βαλκάνια σε σχέση με την Κεντρική Ευρώπη

Κτηματολόγιο: Ψηφιακά πλέον οι διορθώσεις στα ακίνητα με την «metavoles» – Τι αλλάζει σε όρια και εμβαδά