Νομοσχέδιο για τις πλατφόρμες: Κανόνες στην τεχνητή νοημοσύνη και αλλαγές στις γονικές άδειες

Μεγαλύτερη ευελιξία στη λήψη γονικής άδειας, ευκολότερη πρόσβαση στην άδεια φροντιστή και παράταση της ασφαλιστικής κάλυψης των παιδιών μετά την ενηλικίωση προβλέπει το νέο νομοσχέδιο του υπουργείου Εργασίας, τις βασικές ρυθμίσεις του οποίου ανακοίνωσε η Νίκη Κεραμέως.

Στις παρεμβάσεις για τις οικογένειες ξεχωρίζει η κατάργηση της υποχρεωτικής αναμονής ενός έτους μεταξύ γονικών αδειών για διαφορετικά παιδιά. Παράλληλα, απλοποιείται η διαδικασία όταν οι δύο γονείς εργάζονται στον ίδιο εργοδότη, ενώ για την άδεια φροντιστή καταργείται η προϋπόθεση εξάμηνης απασχόλησης.

Το ίδιο νομοσχέδιο διαμορφώνει νέο πλαίσιο προστασίας για όσους εργάζονται μέσω ψηφιακών πλατφορμών, με έμφαση στον ανθρώπινο έλεγχο των αποφάσεων που λαμβάνονται με αλγορίθμους και στην αναγνώριση της πραγματικής σχέσης απασχόλησης.

Γονική άδεια χωρίς το διάστημα αναμονής

Κάθε εργαζόμενος γονέας δικαιούται τέσσερις μήνες γονικής άδειας για κάθε παιδί, μέχρι τη συμπλήρωση του όγδοου έτους της ηλικίας του. Η αλλαγή που προωθείται αφορά τη δυνατότητα αξιοποίησης του δικαιώματος για περισσότερα παιδιά, χωρίς την υποχρεωτική χρονική απόσταση που ισχύει σήμερα.

Συγκεκριμένα, καταργείται η απαίτηση να μεσολαβεί ένα έτος πραγματικής απασχόλησης στον ίδιο εργοδότη από τη λήξη της γονικής άδειας για το προηγούμενο παιδί. Έτσι, οι γονείς θα μπορούν να προγραμματίζουν τις άδειές τους με μεγαλύτερη ευελιξία, ανάλογα με τις οικογενειακές τους ανάγκες.

Πρόσθετη διευκόλυνση προβλέπεται για τα ζευγάρια που απασχολούνται στον ίδιο εργοδότη. Δεν θα χρειάζεται πλέον να δηλώνουν εκ των προτέρων τη σειρά με την οποία θα κάνουν χρήση της γονικής άδειας, καθώς καταργείται η σχετική διαδικαστική υποχρέωση.

Άδεια φροντιστή χωρίς εξάμηνο στον ίδιο εργοδότη

Το νομοσχέδιο διευκολύνει και τη χορήγηση άδειας φροντιστή, καταργώντας την προϋπόθεση συμπλήρωσης έξι μηνών απασχόλησης στον ίδιο εργοδότη.

Η παρέμβαση αφορά εργαζομένους που χρειάζεται να προσφέρουν προσωπική φροντίδα ή υποστήριξη σε πρόσωπο που έχει ανάγκη σημαντικής φροντίδας για σοβαρό ιατρικό λόγο, υπό τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις.

Με τη νέα ρύθμιση, η πρόσβαση στην άδεια δεν θα εξαρτάται από το αν ο εργαζόμενος έχει ήδη συμπληρώσει εξάμηνο στη συγκεκριμένη εργασία.

Παράταση της ασφαλιστικής κάλυψης μετά την ενηλικίωση

Ξεχωριστή διάταξη αφορά τα παιδιά που συμπληρώνουν το 18ο έτος της ηλικίας τους. Προβλέπεται παράταση της ασφαλιστικής τους ικανότητας μετά την ενηλικίωση, ώστε να αποφεύγεται η διακοπή της κάλυψης λόγω της ηλικιακής μετάβασης.

Η ακριβής διάρκεια της παράτασης και οι ειδικότεροι όροι εφαρμογής της δεν έχουν ακόμη διευκρινιστεί. Πρόκειται για στοιχεία που αναμένεται να αποσαφηνιστούν με την εξειδίκευση της διάταξης.

Κανόνες στους αλγορίθμους που επηρεάζουν την εργασία

Μεγάλο μέρος του νομοσχεδίου αφορά τη χρήση τεχνητής νοημοσύνης και αυτοματοποιημένων συστημάτων στις ψηφιακές πλατφόρμες.

Οι αλγόριθμοι μπορούν να αναθέτουν καθήκοντα, να παρακολουθούν και να αξιολογούν την απόδοση, αλλά και να επηρεάζουν τις αμοιβές ή τη συνέχιση μιας συνεργασίας. Το νέο πλαίσιο επιδιώκει να εξασφαλίσει ότι όσοι εργάζονται μέσω πλατφορμών θα γνωρίζουν πώς λειτουργούν αυτά τα συστήματα και θα μπορούν να ζητούν εξηγήσεις για αποφάσεις που τους αφορούν.

Οι πλατφόρμες θα υποχρεούνται να ενημερώνουν τους εργαζομένους και τις αρμόδιες αρχές για τα αυτοματοποιημένα συστήματα που χρησιμοποιούν και τα δεδομένα που επεξεργάζονται.

Παράλληλα, προβλέπονται απαγορεύσεις στην επεξεργασία συγκεκριμένων προσωπικών δεδομένων, όπως πληροφορίες για την ψυχολογική κατάσταση, τις ιδιωτικές συνομιλίες, τα βιομετρικά στοιχεία και το ιατρικό ιστορικό.

Ανθρώπινη εποπτεία στη διακοπή συνεργασίας

Ιδιαίτερη σημασία έχουν οι προβλέψεις για αποφάσεις που επηρεάζουν άμεσα τη δυνατότητα κάποιου να συνεχίσει να εργάζεται μέσω μιας πλατφόρμας.

Ο περιορισμός, η αναστολή ή η παύση λογαριασμού, καθώς και η διακοπή συνεργασίας, θα υπόκεινται σε ανθρώπινη εποπτεία. Παράλληλα, αναγνωρίζεται δικαίωμα λήψης εξηγήσεων για αποφάσεις που βασίζονται σε αλγόριθμο και επανεξέτασης όσων λαμβάνονται αποκλειστικά με αυτοματοποιημένο τρόπο.

Προβλέπεται επίσης αξιολόγηση των συστημάτων με τη συμμετοχή εκπροσώπων των εργαζομένων. Οι πλατφόρμες θα πρέπει να λαμβάνουν μέτρα προστασίας της υγείας και της ασφάλειας από τους κινδύνους που συνδέονται με την αλγοριθμική διαχείριση.

Πότε θα αναγνωρίζεται σχέση εξαρτημένης εργασίας

Κεντρική παρέμβαση αποτελεί η εισαγωγή μαχητού τεκμηρίου εξαρτημένης εργασίας. Όταν τα πραγματικά περιστατικά δείχνουν ότι η πλατφόρμα ασκεί διεύθυνση και έλεγχο, θα τεκμαίρεται η ύπαρξη εργασιακής σχέσης.

Η πλατφόρμα θα έχει τη δυνατότητα να αντικρούσει το τεκμήριο. Επομένως, η ρύθμιση δεν συνεπάγεται αυτόματη μετατροπή όλων των συνεργασιών σε μισθωτή απασχόληση. Θα εξακολουθήσουν να επιτρέπονται τόσο η εξαρτημένη εργασία όσο και η ανεξάρτητη παροχή υπηρεσιών.

Στόχος είναι ο χαρακτηρισμός της σύμβασης να ανταποκρίνεται στις πραγματικές συνθήκες εργασίας και να αντιμετωπίζονται περιπτώσεις στις οποίες η εξαρτημένη απασχόληση εμφανίζεται ως ανεξάρτητη συνεργασία.

Μητρώο στο ΕΡΓΑΝΗ και δυνατότητα προσφυγής

Για την καταγραφή της δραστηριότητας του κλάδου δημιουργείται Μητρώο Ψηφιακών Πλατφορμών στο ΕΡΓΑΝΗ. Οι πλατφόρμες θα δηλώνουν τα πρόσωπα που παρέχουν εργασία μέσω αυτών και θα ενημερώνουν τις αρμόδιες αρχές για τους γενικούς όρους των συμβάσεων, τον μέσο χρόνο απασχόλησης και το μέσο εισόδημα ανά άτομο.

Στα μέσα προστασίας περιλαμβάνονται η προσφυγή στην Επιθεώρηση Εργασίας, η πρόσβαση σε αποδεικτικά στοιχεία, το δικαίωμα αποζημίωσης και η εκπροσώπηση από σωματείο. Προβλέπεται ακόμη προστασία από δυσμενή μεταχείριση και απόλυση.

Οι ρυθμίσεις για τις πλατφόρμες ενσωματώνουν την ευρωπαϊκή Οδηγία 2024/2831. Για την προετοιμασία τους προηγήθηκε επεξεργασία από ομάδα εργασίας με τη συμμετοχή ειδικών και αρμόδιων φορέων, καθώς και διάλογος με τους κοινωνικούς εταίρους και εκπροσώπους του κλάδου.

Δείτε ΕΔΩ αναλυτικά την παρουσίαση του νομοσχεδίου

Διαβάστε επίσης:

Κεραμέως: Νέοι κανόνες για ΤΝ και αλγόριθμους στην αγορά εργασίας – Τι αλλάζει με το νέο ν/σ

Χρίστος Δήμας: Οι επενδύσεις στις υποδομές ενισχύουν την ανάπτυξη και την ανταγωνιστικότητα της ελληνικής οικονομίας

Κυρανάκης: Ο συνδικαλιστής που εμπλέκεται στο «Χωριάτικο» ήταν πρώην συνεργάτης του Τσίπρα – Δεν κάνει αυτοκριτική