ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ
Πέμπτη προτεραιότητα της υπουργού Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης Νίκης Κεραμέως αποτελεί η βελτίωση του θεσμικού πλαισίου που διέπει τα Ταμεία Επαγγελματικής Ασφάλισης. Στόχος της κυβέρνησης είναι η ενίσχυση της ασφάλειας και της διαφάνειας στη λειτουργία τους, καθώς και η δημιουργία των προϋποθέσεων για καλύτερες και πιο αξιόπιστες παροχές για τους ασφαλισμένους στο μέλλον. Με τις παρεμβάσεις αυτές επιδιώκεται η θωράκιση του θεσμού και η ενίσχυση της εμπιστοσύνης εργαζομένων και εργοδοτών στον δεύτερο πυλώνα ασφάλισης.
Όπως είχε αποκαλύψει το mononews.gr, προωθείται η δημιουργία ενός νέου προϊόντος το Ομαδικό Ασφαλιστικό Προϊόν Επαγγελματικής Ασφάλισης (ΟΑΠΕΣ), με αυξημένη θεσμική θωράκιση και κανόνες διαφάνειας, που θα λειτουργεί με όρους αντίστοιχους με αυτούς των ΤΕΑ.
Ακόμη, μεταξύ των αλλαγών που προωθούνται, είναι μια σειρά από διευκολύνσεις στην ανταλλαγή ασφαλισμένων μεταξύ Ταμείων Επαγγελματικής Ασφάλισης (ΤΕΑ) και ομαδικών συμβολαίων, αλλά και μέτρα για την ενιαία πλέον αντιμετώπιση Επαγγελματικών Ταμείων και Ομαδικών Ασφαλιστήριων Συμβολαίων.
Το νομοσχέδιο αναμένεται να κατατεθεί στη Βουλή τους πρώτους μήνες του έτους, επιχειρώντας να διορθώσει στρεβλώσεις του ισχύοντος συστήματος και να ξεμπλοκάρει την ανάπτυξη των επαγγελματικών ταμείων, τα οποία – παρά το θετικό τους αποτύπωμα – παραμένουν στάσιμα λόγω φορολογικών αντικινήτρων και περιοριστικών προϋποθέσεων συμμετοχής.
Θετική πορεία μεγεθών, αλλά χωρίς νέα ΤΕΑ
Τα πλέον πρόσφατα στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος αποτυπώνουν μια σαφώς θετική εικόνα ως προς τα οικονομικά μεγέθη των Ταμείων Επαγγελματικής Ασφάλισης.
Συγκεκριμένα, στο τέλος του β’ τριμήνου του 2025 η συνολική αξία του ενεργητικού των ΤΕΑ αυξήθηκε κατά 3,8%, αγγίζοντας τα 2,639 δισ. ευρώ, έναντι 2,543 δισ. ευρώ το αμέσως προηγούμενο τρίμηνο.
Η εξέλιξη αυτή επιβεβαιώνει ότι τα επαγγελματικά ταμεία εξακολουθούν να λειτουργούν ως οικονομικά εύρωστοι και αποδοτικοί θεσμοί συμπληρωματικής ασφάλισης, με σταθερή αναπτυξιακή δυναμική.
Παρά τα θετικά αυτά στοιχεία, η επέκταση του θεσμού παραμένει ουσιαστικά «παγωμένη». Από την εφαρμογή του νέου θεσμικού πλαισίου το 2023 έως σήμερα δεν έχει συσταθεί ούτε ένα νέο επαγγελματικό ταμείο. Σύμφωνα με παράγοντες της αγοράς, η στασιμότητα αυτή δεν σχετίζεται με τη βιωσιμότητα των ΤΕΑ, αλλά αποδίδεται κυρίως στο ισχύον φορολογικό καθεστώς των παροχών τους, το οποίο λειτουργεί ανασταλτικά για τη συμμετοχή νέων ασφαλισμένων.
Η φορολογία ως κρίσιμο εμπόδιο
Στελέχη του υπουργείου Εργασίας αναγνωρίζουν ότι η φορολόγηση αποτελεί τον βασικό αποτρεπτικό παράγοντα και δεν αποκλείουν ακόμη και μια συνολική αναδιάρθρωσή της, με στόχο τη σταδιακή εφαρμογή χαμηλότερων συντελεστών για όλους τους ασφαλισμένους, ανεξαρτήτως ηλικίας εισόδου σε ΤΕΑ.
Σήμερα, ο νόμος 5078/2023 προβλέπει φορολόγηση των παροχών με συντελεστές που θεωρούνται ιδιαίτερα αυστηροί, ιδίως για όσους εντάσσονται σε επαγγελματικό ταμείο σε μεγαλύτερη ηλικία. Για χρόνο ασφάλισης έως 5 έτη, ο φόρος διαμορφώνεται στο 20% για εφάπαξ παροχή και στο 10% για περιοδική. Για διάρκεια 6 έως 10 ετών, οι συντελεστές μειώνονται στο 15% και 7,5% αντίστοιχα, ενώ για 11 έως 20 έτη υποχωρούν στο 10% και 5%. Ουσιαστικά ευνοϊκή μεταχείριση προβλέπεται μόνο μετά τη συμπλήρωση 20 ετών ασφάλισης, με φόρο 5% στο εφάπαξ και 2,5% στη σύνταξη.
Στην πράξη, όμως, ένα μεγάλο μέρος των εργαζομένων που εξετάζουν την ένταξή τους σε ΤΕΑ βρίσκεται ήδη σε ηλικία που δεν επιτρέπει τη συμπλήρωση τόσο μακράς ασφαλιστικής διαδρομής. Το αποτέλεσμα είναι το σύστημα να λειτουργεί αποτρεπτικά, ιδίως για εργαζόμενους ηλικίας 55–60 ετών, οι οποίοι, παρά το γεγονός ότι θα μπορούσαν να ενισχύσουν ουσιαστικά το μελλοντικό τους εισόδημα, τελικά αποφεύγουν τη συμμετοχή λόγω της υψηλής φορολογικής επιβάρυνσης στις παροχές.
Διεύρυνση προς μεγαλύτερες ηλικίες
Στο επίκεντρο των υπό εξέταση αλλαγών βρίσκεται και η άρση των ηλικιακών εμποδίων. Το νέο πλαίσιο που επεξεργάζεται το υπουργείο φιλοδοξεί να δώσει τη δυνατότητα ένταξης και σε ασφαλισμένους μεγαλύτερης ηλικίας – όπως εργαζόμενους 58 ετών, για τους οποίους σήμερα η συμμετοχή δεν είναι συμφέρουσα – χωρίς να επιβαρύνονται με δυσανάλογα υψηλούς φορολογικούς συντελεστές.
Στόχος είναι να δοθεί διέξοδος σε όσους επιδιώκουν να ενισχύσουν τη σύνταξη που θα λάβουν από τον ΕΦΚΑ, ιδίως σε περιπτώσεις όπου δεν υπάρχει επικουρική ασφάλιση.
Εστίαση στους ελεύθερους επαγγελματίες
Ιδιαίτερο βάρος δίνεται και στους ελεύθερους επαγγελματίες, για τους οποίους τα επαγγελματικά ταμεία μπορούν να αποτελέσουν σημαντικό μηχανισμό ενίσχυσης του συνταξιοδοτικού τους εισοδήματος.
Η πλειονότητα ασφαλίζεται στη χαμηλότερη κατηγορία εισφορών του ΕΦΚΑ, γεγονός που περιορίζει τη μελλοντική τους σύνταξη στα επίπεδα των 700–800 ευρώ. Ταυτόχρονα, απουσιάζει η επικουρική κάλυψη, με εξαίρεση ορισμένες επαγγελματικές ομάδες, όπως οι μηχανικοί και οι υγειονομικοί. Η συμμετοχή σε ΤΕΑ μπορεί να αυξήσει το τελικό συνταξιοδοτικό εισόδημα κατά 15%–20%, λειτουργώντας ως ουσιαστικό δίχτυ προστασίας.
Στο πλαίσιο αυτό, προετοιμάζονται ρυθμίσεις που θα διευκολύνουν τη δημιουργία νέων επαγγελματικών ταμείων, καταργώντας τον σημερινό περιορισμό των 100 μελών. Θα δίνεται η δυνατότητα σύστασης ΤΕΑ με μικρότερο αριθμό ασφαλισμένων, ακόμη και από επαγγελματίες διαφορετικών κλάδων.
Παράλληλα, εξετάζεται η δυνατότητα μεταφοράς ασφαλιστικών δικαιωμάτων από ομαδικά ασφαλιστήρια συμβόλαια σε επαγγελματικά ταμεία, ώστε οι εργαζόμενοι να διασφαλίζουν το ασφαλιστικό τους κεφάλαιο με μεγαλύτερη ευελιξία. Τα φορολογικά κίνητρα που θα θεσπιστούν θα ισχύουν αντίστοιχα και για τα ομαδικά προγράμματα των επιχειρήσεων.
Τέλος, στο τραπέζι βρίσκεται η δημιουργία ενός Εθνικού Παρατηρητηρίου Επαγγελματικής Ασφάλισης, ενός Εθνικού Συμβουλίου Επαγγελματικής Ασφάλισης με τη συμμετοχή εκπροσώπων του δεύτερου πυλώνα και της ακαδημαϊκής κοινότητας, καθώς και μιας Πλατφόρμας Συνταξιοδοτικών Πληροφοριών, μέσω της οποίας οι ασφαλισμένοι θα μπορούν να παρακολουθούν και να συγκρίνουν σε πραγματικό χρόνο τις συνταξιοδοτικές τους προσδοκίες από όλους τους πυλώνες ασφάλισης.
Διαβάστε επίσης:
Ποιοι Έλληνες εφοπλιστές έχουν φτιάξει Ιδρύματα με κοινωνική, εθνική και πολιτιστική προσφορά
ΕΙΔΗΣΕΙΣ ΣΗΜΕΡΑ
