Κρούγκμαν: Η Γαλλία μπορεί να γίνει ο εφιάλτης της Ευρωζώνης – «Πολύ μεγάλη για να διασωθεί;»

Τον κίνδυνο η Γαλλία να εξελιχθεί στο επίκεντρο μιας νέας κρίσης στην Ευρωζώνη αναδεικνύει ο Πολ Κρούγκμαν, προειδοποιώντας ότι το υψηλό χρέος, τα επίμονα ελλείμματα και η πολιτική αβεβαιότητα συνθέτουν ένα εκρηκτικό μείγμα.

Για τον νομπελίστα οικονομολόγο, το κρίσιμο ερώτημα είναι αν η δεύτερη μεγαλύτερη οικονομία της Ευρωζώνης έχει γίνει πλέον «πολύ μεγάλη για να διασωθεί».

Ο Πολ Κρούγκμαν εκτιμά ότι οι πιέσεις δεν εξηγούνται αποκλειστικά από το διεθνές ξεπούλημα στα ομόλογα, αλλά συνδέονται και με βαθύτερες αδυναμίες της γαλλικής οικονομίας. Το δημόσιο χρέος διογκώνεται εξαιτίας επίμονα υψηλών ελλειμμάτων, χωρίς να έχει προηγηθεί κάποιο έκτακτο οικονομικό σοκ, ενώ η γήρανση του πληθυσμού επιβαρύνει περαιτέρω την κατάσταση.

Στο επίκεντρο βρίσκεται το συνταξιοδοτικό σύστημα, καθώς η ηλικία συνταξιοδότησης παραμένει από τις χαμηλότερες στην Ευρώπη. Η προσπάθεια του Εμανουέλ Μακρόν να αυξήσει σταδιακά το όριο στα 64 έτη προσέκρουσε σε έντονες πολιτικές αντιδράσεις, οι οποίες πάγωσαν τη μεταρρύθμιση.

«Δεν χρειάζεται να είναι κανείς συντηρητικός για να θεωρεί μη βιώσιμη τη χαμηλή ηλικία συνταξιοδότησης στη Γαλλία, ιδίως αν ληφθεί υπόψη ότι το προσδόκιμο ζωής των Γάλλων που έχουν φτάσει στα 65 έτη είναι περίπου τα 87, δηλαδή δύο χρόνια υψηλότερο από ό,τι στις ΗΠΑ. Ως εκ τούτου, η δημοσιονομική πίεση που προκαλείται σε μεγάλο βαθμό από το ιδιαίτερα γενναιόδωρο κρατικό συνταξιοδοτικό σύστημα της Γαλλίας έχει οδηγήσει σε περικοπές άλλων δαπανών, κυρίως στην εκπαίδευση. Στην πράξη, η Γαλλία παρέχει μεγάλες επιδοτήσεις στους μεγαλύτερους σε ηλικία Γάλλους εις βάρος όλων των υπολοίπων. Υπό αυτό το πρίσμα, οι μαζικές εθνικές φοιτητικές κινητοποιήσεις δεν θα πρέπει να προκαλούν έκπληξη» γράφει ο Κρούγκμαν.

Την ίδια ώρα, η δημοσκοπική ενίσχυση της Μαρίν Λεπέν τροφοδοτεί, σύμφωνα με τον οικονομολόγο, φόβους για μια πιο λαϊκίστικη δημοσιονομική πολιτική, που θα επιδείνωνε τα προβλήματα.

Ο Κρούγκμαν επισημαίνει ότι η συμμετοχή της Γαλλίας στην Ευρωζώνη τη διαφοροποιεί από άλλες μεγάλες οικονομίες με υψηλό χρέος, όπως οι ΗΠΑ. Χωρίς δικό της νόμισμα, δεν έχει τη δυνατότητα να τυπώσει χρήμα για να ανταποκριθεί στις υποχρεώσεις της. Επομένως, μια νέα υποχώρηση της εμπιστοσύνης θα μπορούσε να προκαλέσει φαύλο κύκλο εκροής κεφαλαίων.

Η κρίση του ευρώ τη δεκαετία του 2010 αντιμετωπίστηκε όταν ο τότε πρόεδρος της ΕΚΤ, Μάριο Ντράγκι, δεσμεύτηκε με το «whatever it takes». Οι αγορές ερμήνευσαν τη δήλωση ως εγγύηση ότι η κεντρική τράπεζα θα παρείχε, εφόσον χρειαζόταν, επαρκή στήριξη στις χώρες με προβλήματα χρέους για να αποτραπεί η χρεοκοπία.

Στην περίπτωση της Γαλλίας, όμως, ο Κρούγκμαν αμφισβητεί κατά πόσο η ΕΚΤ θα μπορούσε ή θα ήθελε να κινηθεί με τον ίδιο τρόπο. Το 2012, οι χώρες της Νότιας Ευρώπης εφάρμοζαν μεγάλες περικοπές δαπανών. Παρότι τις θεωρεί οικονομικά υπερβολικές, αναγνωρίζει ότι τους επέτρεπαν να υποστηρίξουν πως είχαν εκπληρώσει το δικό τους μέρος της προσπάθειας και δικαιούνταν στήριξη.

Αντίθετα, κατά την εκτίμησή του, η Γαλλία απέχει σημαντικά από τη δημοσιονομική υπευθυνότητα. Μια διάσωσή της θα συναντούσε ισχυρές αντιδράσεις από τις πιστώτριες χώρες, κυρίως τη Γερμανία, αλλά πιθανώς και από τις χώρες του ευρωπαϊκού Νότου που υποχρεώθηκαν σε σκληρή λιτότητα για να εξασφαλίσουν δάνεια διάσωσης.

Επιπλέον, το απαιτούμενο κόστος θα ήταν τεράστιο. Ως δεύτερη μεγαλύτερη οικονομία της Ευρωζώνης, η Γαλλία ενδέχεται, σύμφωνα με τον Κρούγκμαν, να έχει μετακινηθεί από το «πολύ μεγάλη για να χρεοκοπήσει» στο «πολύ μεγάλη για να διασωθεί».

Μια τέτοια κρίση, εκτιμά, θα δίχαζε βαθιά την Ευρώπη και θα αποτελούσε εφιαλτική εξέλιξη για το κοινό νόμισμα.

«Προς το παρόν, οι χρηματοπιστωτικές αγορές συμπεριφέρονται σαν ο κίνδυνος ενός τέτοιου σεναρίου να είναι υπαρκτός αλλά μικρός. Ίσως το γαλλικό πολιτικό κέντρο πραγματοποιήσει μια θεαματική επιστροφή. Ίσως η Λεπέν, αν αναλάβει την εξουσία, αποδειχθεί —όπως η Ιταλίδα Τζόρτζια Μελόνι— πολύ πιο μετριοπαθής και ρεαλιστική από ό,τι φοβούνται πολλοί. Ή ίσως, όπως ο Τραμπ, κυβερνήσει τόσο άσχημα ώστε να χάσει γρήγορα το πολιτικό της κεφάλαιο. Ίσως, η ΕΚΤ να είναι τελικά εκεί αν η Γαλλία τη χρειαστεί.

Θα ήθελα, όμως, η αισιοδοξία για τη Γαλλία να μην απαιτούσε τόσο μεγάλη ελπίδα ότι, τελικά, τα πράγματα μπορεί απλώς να πάνε καλά» καταλήγει ο Κρούγκμαν.

Διαβάστε επίσης

Τραπεζικό sell-off στις ευρωαγορές – Βουτιά 1% για DAX, σε χαμηλό 6 μηνών ο CAC 40

Μπέιλι (Τράπεζα της Αγγλίας): «Καμπανάκι» για εξάντληση των δημοσιονομικών αποθεμάτων των κυβερνήσεων

ΔΝΤ σε Γαλλία: Καμπανάκι για χρέος και ομόλογα – «Βάλτε τάξη στα οικονομικά σας»