Κατώτατος μισθός: Πάνω από 950 ευρώ το 2027 – Στα 1.000 ευρώ το 2028 και οι φόβοι της αγοράς

Νέα δεδομένα για εργαζόμενους και επιχειρήσεις δημιουργεί η κυβερνητική δέσμευση για αύξηση του κατώτατου μισθού πάνω από τα 950 ευρώ από τον Απρίλιο του 2027 και στα 1.000 ευρώ το 2028.

Η νέα αύξηση θα συνοδευτεί από μείωση των ασφαλιστικών εισφορών κατά μισή ποσοστιαία μονάδα από το 2027, η οποία θα επιμεριστεί κατά 0,25 μονάδα στους εργοδότες και κατά 0,25 μονάδα στους εργαζόμενους. Η παρέμβαση στις εισφορές λειτουργεί ως μερικό «αντίβαρο» στην αύξηση του μισθολογικού κόστους, χωρίς ωστόσο να εξουδετερώνει το σύνολο της επιβάρυνσης που θα προκύψει για τις επιχειρήσεις.

Οι ανακοινώσεις έχουν ήδη προκαλέσει έντονο προβληματισμό στους εργοδοτικούς φορείς, κυρίως στις μικρές και πολύ μικρές επιχειρήσεις, οι οποίες καλούνται να απορροφήσουν διαδοχικές αυξήσεις του μισθολογικού κόστους σε μια περίοδο κατά την οποία εξακολουθούν να βρίσκονται αντιμέτωπες με υψηλό ενεργειακό κόστος, ακριβότερες πρώτες ύλες και αυξημένα λειτουργικά έξοδα.

Το κρίσιμο ερώτημα για την αγορά είναι κατά πόσο οι επιχειρήσεις θα μπορέσουν να χρηματοδοτήσουν τις νέες αυξήσεις μέσα από την αύξηση της παραγωγικότητας και του τζίρου τους ή εάν μέρος του πρόσθετου κόστους θα μεταφερθεί στις τιμές, στις προσλήψεις ή ακόμη και στην απασχόληση.

Το μεγάλο ορόσημο του 2028

Η σημαντικότερη αλλαγή, ωστόσο, δεν περιορίζεται στο ύψος του κατώτατου μισθού. Από την 1η Ιανουαρίου 2028 τίθεται σε εφαρμογή το νέο σύστημα αυτόματης αναπροσαρμογής, αλλάζοντας ουσιαστικά τη φιλοσοφία με την οποία καθορίζονται οι κατώτατες αποδοχές.

Ο ετήσιος προσδιορισμός τους θα συνδέεται πλέον με έναν μαθηματικό τύπο που θα βασίζεται σε επίσημα οικονομικά δεδομένα της ΕΛΣΤΑΤ. Στόχος είναι οι αυξήσεις να ακολουθούν την πραγματική πορεία της οικονομίας και του κόστους ζωής και να περιοριστεί η εξάρτησή τους από την εκάστοτε πολιτική απόφαση.

Η μετάβαση αυτή δημιουργεί, όμως, μια νέα συζήτηση μεταξύ κυβέρνησης, εργαζομένων και εργοδοτών.

Η ΓΣΕΕ και οι εργατικές οργανώσεις επιμένουν στην επαναφορά των ελεύθερων συλλογικών διαπραγματεύσεων, υποστηρίζοντας ότι ένας μαθηματικός μηχανισμός δεν μπορεί να υποκαταστήσει τον κοινωνικό διάλογο ούτε να αποτυπώσει πλήρως τις πραγματικές ανάγκες των εργαζομένων.

Στον αντίποδα, οι εργοδοτικοί φορείς εστιάζουν κυρίως στην ανάγκη οι αυξήσεις να συμβαδίζουν με την παραγωγικότητα και τις πραγματικές δυνατότητες της οικονομίας. Προειδοποιούν ότι μια μεγάλη απόκλιση μεταξύ μισθολογικού κόστους και παραγωγικότητας μπορεί να πιέσει ιδιαίτερα τις μικρότερες επιχειρήσεις και να επηρεάσει την ανταγωνιστικότητά τους.

Στην αγορά εξετάζονται τρεις βασικές πιθανές επιπτώσεις: περιορισμός νέων προσλήψεων από επιχειρήσεις με υψηλό εργατικό κόστος, μετακύλιση μέρους της επιβάρυνσης στις τιμές προϊόντων και υπηρεσιών και, στην πιο δυσμενή περίπτωση, μείωση θέσεων εργασίας ή ενίσχυση της αδήλωτης απασχόλησης.

Πώς θα λειτουργεί ο νέος μαθηματικός τύπος

Ο μηχανισμός αυτόματης αναπροσαρμογής θα στηρίζεται σε δύο βασικές μεταβλητές: τον πληθωρισμό και την παραγωγικότητα.

Στο σκέλος του πληθωρισμού, ιδιαίτερη βαρύτητα θα έχει η μεταβολή των τιμών για τα νοικοκυριά που βρίσκονται στο χαμηλότερο 20% της εισοδηματικής κατανομής. Η επιλογή αυτή έχει στόχο ο κατώτατος μισθός να ανταποκρίνεται περισσότερο στο πραγματικό κόστος ζωής των χαμηλόμισθων, για τους οποίους βασικά αγαθά, τρόφιμα, στέγαση και ενέργεια απορροφούν πολύ μεγαλύτερο μέρος του διαθέσιμου εισοδήματος.

Ο δεύτερος παράγοντας θα αφορά την παραγωγικότητα της εργασίας. Με αυτόν τον τρόπο επιχειρείται να δημιουργηθεί σύνδεση μεταξύ της αύξησης των αποδοχών και της δυνατότητας της οικονομίας να παράγει περισσότερο και αποτελεσματικότερα.

Η λογική είναι ότι όσο αυξάνεται το κόστος ζωής και παράλληλα βελτιώνεται η παραγωγικότητα, τόσο θα δημιουργείται μεγαλύτερο περιθώριο αύξησης των κατώτατων αποδοχών.

Η «ρήτρα μη μείωσης»

Κομβικό στοιχείο του νέου πλαισίου αποτελεί η λεγόμενη «ρήτρα μη μείωσης». Ο κατώτατος μισθός δεν θα μπορεί να μειωθεί ακόμη και εάν οι οικονομικές συνθήκες επιδεινωθούν. Σε περίπτωση ύφεσης, αρνητικής εξέλιξης των σχετικών δεικτών ή αποπληθωρισμού, ο μηχανισμός θα μπορεί ουσιαστικά να οδηγήσει σε «πάγωμα» των αποδοχών, όχι όμως σε ονομαστική μείωσή τους.

Πρόκειται για μια σημαντική δικλείδα προστασίας των εργαζομένων, ιδιαίτερα μετά την εμπειρία της προηγούμενης οικονομικής κρίσης.

Η εξίσωση για τις επιχειρήσεις

Το μεγαλύτερο στοίχημα, πάντως, βρίσκεται στην πραγματική οικονομία.

Η αύξηση του κατώτατου μισθού δεν αφορά μόνο όσους σήμερα αμείβονται ακριβώς με τον κατώτατο. Μπορεί να προκαλέσει ευρύτερες μισθολογικές πιέσεις, καθώς επιχειρήσεις θα χρειαστεί να διατηρήσουν τις υφιστάμενες αποστάσεις μεταξύ χαμηλότερα και υψηλότερα αμειβόμενων εργαζομένων.

Αυτό σημαίνει ότι το πραγματικό κόστος για μια επιχείρηση μπορεί να είναι μεγαλύτερο από εκείνο που προκύπτει από την απλή διαφορά μεταξύ του σημερινού και του νέου κατώτατου μισθού.

Η μείωση των ασφαλιστικών εισφορών κατά 0,5 μονάδα από το 2027 αναμένεται να περιορίσει ένα μέρος της επιβάρυνσης. Ωστόσο, η εργοδοτική πλευρά θεωρεί ότι απαιτούνται ευρύτερες παρεμβάσεις στο μη μισθολογικό κόστος, ώστε η άνοδος των αποδοχών να μη λειτουργήσει ανασταλτικά για την απασχόληση.

Το 2027 αποτελεί επομένως το πρώτο κρίσιμο τεστ. Ο κατώτατος μισθός θα κινηθεί πάνω από τα 950 ευρώ, οι ασφαλιστικές εισφορές θα μειωθούν κατά μισή μονάδα και επιχειρήσεις και εργαζόμενοι θα αρχίσουν να προετοιμάζονται για το νέο καθεστώς.

Το 2028, με τον κατώτατο μισθό στα 1.000 ευρώ και την ενεργοποίηση του νέου μηχανισμού αναπροσαρμογής, ανοίγει μια διαφορετική περίοδος για την αγορά εργασίας: οι αυξήσεις των κατώτατων αποδοχών θα πρέπει πλέον να ισορροπούν ανάμεσα στην προστασία της αγοραστικής δύναμης των εργαζομένων, στην παραγωγικότητα και στην αντοχή των επιχειρήσεων να χρηματοδοτούν υψηλότερους μισθούς χωρίς να περιορίζουν θέσεις εργασίας και επενδύσεις.

Διαβάστε επίσης:

Στα 400 ευρώ η ενίσχυση των συνταξιούχων – Ποιοι θα πάρουν τα επιπλέον 100 ευρώ

«Χαμηλές πτήσεις» για τη ρύθμιση των 72 δόσεων – Τα εμπόδια για τους μικρομεσαίους

ΔΕΘ: Στο τραπέζι μια «έξτρα σύνταξη» – Το σενάριο για καταβολή μιας εθνικής σύνταξης