ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ
Παράθυρο για μεγάλες επενδύσεις σε δίκτυα ηλεκτρικής ενέργειας, στην αποθήκευση ηλεκτρικής ενέργειας, αλλά και στη μείωση του ενεργειακού κόστος για επιχειρήσεις και νοικοκυριά ανοίγει το αίτημα που υπέβαλε ο Υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης στην Κομισιόν, για την ενεργοποίηση της διευρυμένης ρήτρας διαφυγής.
Η επέκταση του πλαισίου που ανακοινώθηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή στην έκθεσή της για το Ευρωπαϊκό Εξάμηνο στο τέλος της άνοιξης, δημιουργεί νέα δημοσιονομική ευελιξία για επενδύσεις γύρω από τον τομέα της ενέργειας. Μέχρι πρότινος η ρήτρα διαφυγής αφορούσε τις αμυντικές δαπάνες, ωστόσο η κρίση στη Μέση Ανατολή και το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ για μήνες οδήγησε στη διεύρυνση της ρήτρας και στο ενεργειακό πεδίο.
Και αυτό την ώρα που οι επιπτώσεις δεν φαίνεται να έχουν αποτυπωθεί πλήρως στην αγορά, ενώ εκφράζονται φόβοι πως το επόμενο χρονικό διάστημα ενδέχεται να υπάρξει ένα νέο κύμα πληθωριστικών πιέσεων. Άλλωστε, η απόφαση της Κομισιόν για την επέκταση της ρήτρας διαφυγής, συμβαδίζει με πρόσφατη μελέτη του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου, η οποία αναφέρει πως ο αντίκτυπος της κρίσης στη Μέση Ανατολή για την Ευρώπη είναι κατά 12% μικρότερος χάρη στις επενδύσεις που πραγματοποιήθηκαν τα προηγούμενα χρόνια σε ενεργειακές υποδομές και συστήματα ενεργειακής ασφάλειας.
Μείωση του ενεργειακού κόστους για πολίτες και επιχειρήσεις
Η ενεργοποίηση της ρήτρας διαφυγής για την ενεργειακή ανθεκτικότητα από την Ελλάδα φέρνει επενδύσεις που υπερβαίνουν το 1 δις ευρώ σε βάθος τριετίας, οι οποίες θα έχουν και έντονο οικονομικό και κοινωνικό αποτύπωμα. Χαρακτηριστική είναι η δήλωση του κ. Πιερρακάκη σε συνέντευξή του στις αρχές Ιουνίου πως «Οι επενδύσεις αυτές θα μειώσουν το κόστος της ενέργειας για τους πολίτες».
Αυτή η ευελιξία αφορά το 0,3% του ΑΕΠ στα κράτη –μέλη για δαπάνες πράσινης μετάβασης την περίοδο 2026- 2028, οι οποίες θα εντάσσονται στην εθνική ρήτρα διαφυγής για αμυντικές δαπάνες ύψους 1,5% του ΑΕΠ. Μάλιστα, θα ανέρχεται συνολικά στο 0,6% του ΑΕΠ την τριετία 2026-2028 για μέτρα που ενισχύουν την ενεργειακή ανθεκτικότητα της Ευρώπης.
Τι σημαίνει για την Ελλάδα
Πηγές του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών διευκρινίζουν πως αυτή η ευελιξία δεν οδηγεί σε νέα μέτρα στήριξης, αλλά ότι η Ελλάδα αποκτά μεγαλύτερη ευελιξία για να επιταχύνει στρατηγικές επενδύσεις σε κρίσιμους τομείς, όπως η ενέργεια και οι σχετικές υποδομές, αξιοποιώντας στο μέγιστο δυνατό βαθμό τα περιθώρια που παρέχουν οι ευρωπαϊκοί δημοσιονομικοί κανόνες.
Η σημασία για την Ελλάδα είναι ακόμη μεγαλύτερη αν ληφθεί υπόψη ότι το υφιστάμενο πλαίσιο προβλέπει δημοσιονομική ευελιξία έως 1,5% του ΑΕΠ για αμυντικές δαπάνες. Επειδή, όμως, η χώρα μας βρισκόταν ήδη διαχρονικά σε υψηλά επίπεδα αμυντικών δαπανών, δεν μπορούσε να αξιοποιήσει στον ίδιο βαθμό με άλλα κράτη- μέλη το σύνολο αυτού του περιθωρίου, με αποτέλεσμα να βρίσκεται σε πιο πλεονεκτική θέση. Η διεύρυνση της ρήτρας στην ενεργειακή ασφάλεια επιτρέπει πλέον την καλύτερη αξιοποίηση της διαθέσιμης ευελιξίας για επενδύσεις στρατηγικής σημασίας.
Πρόκειται ουσιαστικά για έναν πρόσθετο βαθμό ελευθερίας στη χρηματοδότηση επενδύσεων που ενισχύουν την ανθεκτικότητα, την ανταγωνιστικότητα και την ασφάλεια της ελληνικής οικονομίας.
Η λίστα με τα ενεργειακά έργα
Στόχος της ρήτρας διαφυγής και στην ενέργεια είναι να καλύψει τα μέτρα που έχουν ληφθεί από τον Φεβρουάριο του 2026 για τη μείωση της εξάρτησης από τα εισαγόμενα ορυκτά καύσιμα και, κατ’ αυτόν τον τρόπο, να συμβάλει στην ασφάλεια και την άμυνα της Ευρώπης.
Μεταξύ άλλων, περιλαμβάνονται:
-η στήριξη νοικοκυριών και επιχειρήσεων για τη μείωση της εξάρτησής τους από τα ορυκτά καύσιμα
-την προώθηση της απανθρακοποίησης,
-επενδύσεις σε δίκτυα ηλεκτρικής ενέργειας,
-στην αποθήκευση ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές, όπως για παράδειγμα σε μπαταρίες,
-στην εξοικονόμηση ενέργειας
-ενεργειακή αναβάθμιση κτιρίων
-έργα υποδομών
-μέτρα που επιταχύνουν τον εξηλεκτρισμό των τομέων τελικής χρήσης και
-στην αύξηση της δυναμικότητας των καθαρών πηγών ενέργειας.
Τα κράτη θα μπορούν να αυξήσουν επιλεγμένες ενεργειακές δαπάνες χωρίς η υπέρβαση να προσμετράται πλήρως στην επιτρεπόμενη πορεία των καθαρών πρωτογενών δαπανών. Αυτό δημιουργεί πρόσθετο δημοσιονομικό χώρο για επενδύσεις στην ενεργειακή ασφάλεια και την πράσινη μετάβαση, χωρίς να ενεργοποιούνται αυτομάτως οι συνέπειες που θα προκαλούσε μια κανονική απόκλιση από τους ευρωπαϊκούς στόχους.
Διαβάστε επίσης
ΕΙΔΗΣΕΙΣ ΣΗΜΕΡΑ
Μοιραστείτε την άποψή σας
ΣχόλιαΓια να σχολιάσετε χρησιμοποιήστε ένα ψευδώνυμο. Παρακαλούμε σχολιάζετε με σεβασμό. Χρησιμοποιείτε κατανοητή γλώσσα και αποφύγετε διατυπώσεις που θα μπορούσαν να παρερμηνευτούν ή να θεωρηθούν προσβλητικές. Με την ανάρτηση σχολίου, συμφωνείτε να τηρείτε τους Όρους του ιστότοπου contact Δημιουργήστε το account σας εδώ, για να κάνετε like, dislike ή report ακατάλληλα/προσβλητικά σχόλια.